Ból pozabiegowy – jak przewidzieć go u pacjenta?

Czynniki kliniczne, w tym nasilenie bólu przed i w trakcie leczenia kanałowego, mogą wskazywać na ryzyko wystąpienia pooperacyjnych dolegliwości bólowych bardziej niż cechy socjodemograficzne, takie jak rasa lub poziom dochodów. To wnioski płynące z badania, którego wyniki opublikowano w grudniu w czasopiśmie „Community Dentistry and Oral Epidemiology”.

– Uwzględnienie czynników klinicznych przed cechami socjodemograficznymi może ograniczyć uprzedzenia dotyczące płci czy rasy przy przewidywaniu ryzyka (wystąpienia dolegliwości bólowych) – napisali autorzy z zespołu kierowanego przez dr Mi Du z University of Adelaide w Australii.

Decydujące czynniki kliniczne

Przewidywanie wystąpienia bólu po leczeniu endodontycznym można ocenić na podstawie takich cech pacjenta, jak płeć i wiek, cech leczonego zęba, rodzaju i cech wykonywanego zabiegu (np. użyte instrumentarium) oraz warunków ogólnoustrojowych. Aby lepiej zrozumieć, którzy pacjenci są bardziej narażeni na wystąpienie bólu po leczeniu kanałowym, autorzy badania opracowali modele prognostyczne dla utrzymywania się ostrego bólu po tygodniu od zabiegu oraz po 6 miesiącach po leczeniu kanałowym. Dodatkowo, w celu porównania, do modeli włączono cechy socjodemograficzne, czynniki kliniczne oraz kombinację obu tych czynników.

Czynniki kliniczne użyte w modelach obejmowały początkowy poziom bólu, to na ile pacjenci odczuwali drętwienie podczas leczenia, liczbę dni w ostatnim tygodniu, gdy ból uniemożliwiał im wykonywanie czynności oraz to, czy dolegliwości przeszkadzały im w pracy. Cechy socjodemograficzne obejmowały rasę pacjenta, rodzaj ubezpieczenia stomatologicznego, poziom dochodów, jak również płeć i pochodzenie etniczne dentysty przeprowadzającego zabieg.

Badanie w oparciu o dane ponad 700 pacjentów

Korzystając z bazy U.S. National Dental Practice-Based Research Network, australijscy naukowcy przeanalizowali dane 707 pacjentów, którzy przeszli leczenie kanałowe wykonane przez 62 lekarzy dentystów w sześciu stanach. Dane były zbierane przed leczeniem, bezpośrednio po leczeniu, a także tydzień po i 6 miesięcy po zabiegu.

Spośród wszystkich uczestników 411 osób (58%) podało informacje nt. bólu po tygodniu od zabiegu, a 651 (92%) pacjentów dane dotyczące bólu po upływie 6 miesięcy od leczenia. Po tygodniu od zabiegu 100 pacjentów (24%) zgłosiło występowanie bólu po leczeniu kanałowym na poziomie 7 lub wyższym. Natomiast 6 miesięcy po zabiegu ból na takim poziomie wciąż utrzymywał się u 70 pacjentów (11%).

– Chociaż brakuje konsensusu co do tego, jak radzić sobie ze zmiennymi socjodemograficznymi w predykcji klinicznej, uzyskane wyniki wskazują na to, że czynniki kliniczne odgrywają istotniejszą rolę niż cechy socjodemograficzne. Ponadto włączenie cech socjodemograficznych (np. rasa, pochodzenie etniczne) do prognoz klinicznych może powodować błąd algorytmiczny, czyli zwiększanie nierówności w poziomie opieki zdrowotnej – napisali autorzy artykułu pt. „Application of multilevel models for predicting pain following root canal treatment”.

To prawda, że w pewnych przypadkach za powikłania w leczeniu implantologicznym odpowiada pacjent. - Lekarz dentysta musi zadać sobie jednak pytanie, czy odpowiednio go wyedukował. Jeśli chodzi o powikłania czysto lekarskie, one są z kolei często... głupie - mówi w rozmowie z Dentonetem lek. stom. Radosław Jadach.

T.H.

źródła: https://www.drbicuspid.com/index.aspx?sec=sup&sub=apm&pag=dis&ItemID=332681

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/cdoe.12807