Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Aktualności
Prawo i finanse
Praca w gabinecie
Student
Edukacja i technologie
Medycyna

Kamień nazębny zdradził dietę pierwszych rolników sprzed 8,5 tys. lat

Publikacja:
Kamień nazębny zdradził dietę pierwszych rolników sprzed 8,5 tys. lat

Kamień nazębny zdradził dietę pierwszych rolników sprzed 8,5 tys. lat

Podstawą diety roślinnej mieszkańców północnego Iraku 8,5 tys. lat temu były pszenica i jęczmień – powiedział PAP-owi dr hab. Arkadiusz Sołtysiak z Instytutu Archeologii UW, który brał udział w badaniach mikroszczątków roślin zachowanych w kamieniu nazębnym.

Obszar północnego Iraku był do niedawna rzadkim celem badań archeologów. W ostatnich latach nastąpiła ich intensyfikacja w tym rejonie – wiele ekip archeologicznych przeniosło się z ogarniętej działaniami wojennymi Syrii. Tam też, w rejonie górnego Tygrysu, w górzystej części północnej Mezopotamii, położone jest stanowisko Nemrik 9 – osada i cmentarzysko, z którego pochodzą przebadane zęby. – To pierwsze tego typu przedsięwzięcie dla tak wczesnego neolitu, czyli czasów, w którym ludzie zaczęli uprawiać rolę i hodować zwierzęta – wyjaśnił w rozmowie z PAP-em dr hab. Arkadiusz Sołtysiak. W projekcie badawczym, oprócz Polaka, wzięli udział dr Linda Scott Cummings z PaleoResearch Institute w USA i Chad Yost.

Badanie polegało na analizie mikroszczątków zachowanych w kamieniu nazębnym. Naukowcy przebadali w sumie zęby 11 zmarłych, których szkielety wydobył w czasie wykopalisk na stanowisku Nemrik 9 w północnym Iraku zespół kierowany przez prof. Stefana K. Kozłowskiego (obecnie pracującego w Instytucie Archeologii UKSW w Warszawie). Wykopaliska odbyły się w latach 80. XX wieku. Część z blisko stu szkieletów trafiła do Polski i ich szczegółowa analiza antropologiczna została niedawno zakończona. Teraz przyszła pora na szczegółową analizę kamienia nazębnego. – Udało się ustalić, że zmarli jedli przede wszystkim pszenicę i jęczmień. Natomiast mniej intensywne starcia zębów niż w późniejszej epoce brązu sugeruje, że nie spożywali zbyt wielu przetworzonych produktów zbożowych.Nadal dużą część diety mogło stanowić mięso dzikich zwierząt – opowiada dr hab. Sołtysiak. Przebadane mikroszczątki roślin zachowane w kamieniu nazębnym to przede wszystkim fitolity, czyli silnie zmineralizowane, mikroskopijne krzemionkowe twory znajdujące się w komórkach roślin.

Próchnica zębów nie stanowiła u ówczesnych większego problemu – jej częstość występowania w przypadku przebadanych szkieletów była bardzo niska. Zdaniem dr. hab. Sołtysiaka wynika to zapewne z tego, że ludzie ci mieli ograniczony dostęp do cukrów, które ulegają fermentacji mlekowej.

Prawdopodobnie badacze odkryli też pradziejowy sposób na czyszczenie zębów. W jednym przypadku natknęli się na fragment drewna uwięziony w kamieniu nazębnym. – Być może jest to ślad po użyciu patyczka, który służył do codziennej higieny jamy ustnej. Nawet dziś na Bliskim Wschodzie używa się łatwo rozszczepialnych gałązek do czyszczenia zębów – opowiada naukowiec. Badaczom nie udało się jednak ustalić gatunku drzewa, z którego wykonano fragment tej, być może, „praszczoteczki” do zębów.

Kiedy zauważono zależność między spożywanymi posiłkami a stanem zdrowia jamy ustnej? Jak w średniowieczu tłumaczono próchnicę? Dzieje dentystyki przedstawia prof. Jerzy Supady, autor książki „Historia dentystyki w zarysie”.

Oprac. AF na podst. http://naukawpolsce.pap.pl

Fot. poliroberty900, pixabay.com


POWIĄZANE ARTYKUŁY

błąd medyczny - Dentonet.pl
Będzie protest! "Chcemy powrotu do stanu sprzed tarczy 4.0" Lekarz

W sobotę 8 sierpnia w Warszawie odbędzie się manifestacja pod Ministerstwem Zdrowia, której jednym z głównych postulatów będzie zwrócenie uwagi na zmianę art. 37a KK, który "zrównuje medyków do przestępców i zabiera pacjentom szansę na życie". - Chce...

kamień ślinianek - Dentonet.pl
Indie: olbrzymi kamień ślinianek u 37-letniego mężczyzny Lekarz

Do stomatologa w Indiach zgłosił się 37-letni mężczyzna z bardzo silnym bólem zęba. Okazało się, że za ból odpowiada nie próchnica, ale… gigantyczny kamień ślinianek o średnicy 2 cm. 37-letni mężczyzna zgłosił się do gabinetu stomatologicznego z ból...

jak przetrwać upały - Dentonet.pl
Jak bezpiecznie przetrwać upały? Zadbać o właściwą dietę! Asysta

Panujące w ostatnich dniach upały mocno dają się we znaki. Co robić, by bezpiecznie je przetrwać, zarówno w domu, jak i w miejscu pracy? – W upały, poza wodą, sięgajmy po soki, owoce, warzywa i produkty pełnoziarniste. Szczególnie cenne są sok pomido...

ROZWIŃ WIĘCEJ
próchnica u przodków - Dentonet.pl
Na Grenlandii odkryto zęby prassaka sprzed 215 mln lat Lekarz

Jak informuje PAP, polscy paleontolodzy natrafili na mierzący 2 cm fragment żuchwy wraz z dwoma dwukorzeniowymi zębami, który należał do nieznanego dotąd prassaka przypominającego ryjówkę, sprzed 215 mln lat. Jak czytamy, niewielki fragment żuchwy ...

markus spiske DnBtFBnqlRc unsplash
Rusza produkcja pierwszych szczepionek na koronawirusa Lekarz

Komisja Europejska podpisała już pierwsze porozumienie w sprawie zakupu potencjalnej szczepionki przeciwko SARS-CoV-2. Podstawa umowy ramowej obejmuje zakup 300 mln dawek szczepionki po wykazaniu, że jest ona bezpieczna i skuteczna. Umowa daje też mo...

pomoc NHS - Dentonet.pl
UK: gabinety NHS – wymóg 60% obrotów sprzed pandemii Lekarz

Zgodnie z nowym rozporządzeniem, od początku kwietnia brytyjskie gabinety stomatologiczne, które są związane umową z Narodową Służbą Zdrowia, będą musiały osiągnąć 60% swojej aktywności sprzed pandemii COVID-19. To o 15% więcej w porównaniu z trzema ...

lekarz
Apel samorządu lekarskiego sprzed dwóch lat "nadal aktualny" Lekarz

- W obliczu braku radykalnych zmian w finansowaniu ochrony zdrowia ze środków publicznych i pogarszania się warunków pracy lekarzy, apel ten nie stracił na aktualności. Jest dla nas wiążący i zachęcam do zastosowania się do jego zapisów - pisze w liś...

Tomasz Dzieciątkowski - Dentonet.pl
"Będę jedną z pierwszych osób, które się zaszczepią" [WYWIAD] Lekarz

- Dobrowolność i darmowość tych szczepień jest uzasadniona - mówi w rozmowie z Dentonetem wirusolog dr hab. n. med. Tomasz Dzieciątkowski. Rozmawiamy o nadziejach i obawach związanych z najnowszymi informacjami na temat szczepionki przeciwko SARS-CoV...

tooth 1933012 960 720
Czy wrócimy jeszcze do świata sprzed epidemii? [WEBINAR] Lekarz

Takie pytania i przygnębiający nastrój niepewności są dziś powszechne wśród lekarzy dentystów. Zamknięte gabinety lub ich działalność ograniczona do minimum to oczywiste straty finansowe. Najgorsza jest chyba niepewność - bo nikt odpowiedzialny dziś ...

Homo antecessor - Dentonet.pl
Ząb sprzed 800 tys. lat należały do przodka Homo sapiens? Lekarz

Informacje genetyczne pozyskane dzięki badaniu zęba liczącego 800 tys. lat obaliły teorię, że Homo antecessor jest brakującym ogniwem łańcucha, którego ostatnim elementem jest współczesny człowiek. Wyniki analiz na ten temat opublikowano na początku ...