Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Marketing
Podatki
Prawo
Strefa relaksu
Technologie
Wiedza

Kamień nazębny zdradził dietę pierwszych rolników sprzed 8,5 tys. lat

0 Komentarze | Publikacja:
Poleć artykuł Drukuj artykuł Wielkość czcionki - +
Kamień nazębny zdradził dietę pierwszych rolników sprzed 8,5 tys. lat

Kamień nazębny zdradził dietę pierwszych rolników sprzed 8,5 tys. lat

Podstawą diety roślinnej mieszkańców północnego Iraku 8,5 tys. lat temu były pszenica i jęczmień – powiedział PAP-owi dr hab. Arkadiusz Sołtysiak z Instytutu Archeologii UW, który brał udział w badaniach mikroszczątków roślin zachowanych w kamieniu nazębnym.

Obszar północnego Iraku był do niedawna rzadkim celem badań archeologów. W ostatnich latach nastąpiła ich intensyfikacja w tym rejonie – wiele ekip archeologicznych przeniosło się z ogarniętej działaniami wojennymi Syrii. Tam też, w rejonie górnego Tygrysu, w górzystej części północnej Mezopotamii, położone jest stanowisko Nemrik 9 – osada i cmentarzysko, z którego pochodzą przebadane zęby. – To pierwsze tego typu przedsięwzięcie dla tak wczesnego neolitu, czyli czasów, w którym ludzie zaczęli uprawiać rolę i hodować zwierzęta – wyjaśnił w rozmowie z PAP-em dr hab. Arkadiusz Sołtysiak. W projekcie badawczym, oprócz Polaka, wzięli udział dr Linda Scott Cummings z PaleoResearch Institute w USA i Chad Yost.

Badanie polegało na analizie mikroszczątków zachowanych w kamieniu nazębnym. Naukowcy przebadali w sumie zęby 11 zmarłych, których szkielety wydobył w czasie wykopalisk na stanowisku Nemrik 9 w północnym Iraku zespół kierowany przez prof. Stefana K. Kozłowskiego (obecnie pracującego w Instytucie Archeologii UKSW w Warszawie). Wykopaliska odbyły się w latach 80. XX wieku. Część z blisko stu szkieletów trafiła do Polski i ich szczegółowa analiza antropologiczna została niedawno zakończona. Teraz przyszła pora na szczegółową analizę kamienia nazębnego. – Udało się ustalić, że zmarli jedli przede wszystkim pszenicę i jęczmień. Natomiast mniej intensywne starcia zębów niż w późniejszej epoce brązu sugeruje, że nie spożywali zbyt wielu przetworzonych produktów zbożowych.Nadal dużą część diety mogło stanowić mięso dzikich zwierząt – opowiada dr hab. Sołtysiak. Przebadane mikroszczątki roślin zachowane w kamieniu nazębnym to przede wszystkim fitolity, czyli silnie zmineralizowane, mikroskopijne krzemionkowe twory znajdujące się w komórkach roślin.

Próchnica zębów nie stanowiła u ówczesnych większego problemu – jej częstość występowania w przypadku przebadanych szkieletów była bardzo niska. Zdaniem dr. hab. Sołtysiaka wynika to zapewne z tego, że ludzie ci mieli ograniczony dostęp do cukrów, które ulegają fermentacji mlekowej.

Prawdopodobnie badacze odkryli też pradziejowy sposób na czyszczenie zębów. W jednym przypadku natknęli się na fragment drewna uwięziony w kamieniu nazębnym. – Być może jest to ślad po użyciu patyczka, który służył do codziennej higieny jamy ustnej. Nawet dziś na Bliskim Wschodzie używa się łatwo rozszczepialnych gałązek do czyszczenia zębów – opowiada naukowiec. Badaczom nie udało się jednak ustalić gatunku drzewa, z którego wykonano fragment tej, być może, „praszczoteczki” do zębów.

Kiedy zauważono zależność między spożywanymi posiłkami a stanem zdrowia jamy ustnej? Jak w średniowieczu tłumaczono próchnicę? Dzieje dentystyki przedstawia prof. Jerzy Supady, autor książki „Historia dentystyki w zarysie”.

Oprac. AF na podst. http://naukawpolsce.pap.pl

Fot. poliroberty900, pixabay.com


POWIĄZANE ARTYKUŁY

próchnica u przodków - Dentonet.pl
Na Grenlandii odkryto zęby prassaka sprzed 215 mln lat Lekarz

Jak informuje PAP, polscy paleontolodzy natrafili na mierzący 2 cm fragment żuchwy wraz z dwoma dwukorzeniowymi zębami, który należał do nieznanego dotąd prassaka przypominającego ryjówkę, sprzed 215 mln lat. Jak czytamy, niewielki fragment żuchwy ...

szczepionka na COVID-19 - Dentonet.pl
Rusza produkcja pierwszych szczepionek na koronawirusa Lekarz

Komisja Europejska podpisała już pierwsze porozumienie w sprawie zakupu potencjalnej szczepionki przeciwko SARS-CoV-2. Podstawa umowy ramowej obejmuje zakup 300 mln dawek szczepionki po wykazaniu, że jest ona bezpieczna i skuteczna. Umowa daje też mo...

błąd medyczny - Dentonet.pl
Będzie protest! "Chcemy powrotu do stanu sprzed tarczy 4.0" Lekarz

W sobotę 8 sierpnia w Warszawie odbędzie się manifestacja pod Ministerstwem Zdrowia, której jednym z głównych postulatów będzie zwrócenie uwagi na zmianę art. 37a KK, który "zrównuje medyków do przestępców i zabiera pacjentom szansę na życie". - Chce...

ROZWIŃ WIĘCEJ
Homo antecessor - Dentonet.pl
Ząb sprzed 800 tys. lat należały do przodka Homo sapiens? Lekarz

Informacje genetyczne pozyskane dzięki badaniu zęba liczącego 800 tys. lat obaliły teorię, że Homo antecessor jest brakującym ogniwem łańcucha, którego ostatnim elementem jest współczesny człowiek. Wyniki analiz na ten temat opublikowano na początku ...

Czy wrócimy jeszcze do świata sprzed epidemii? [WEBINAR] Lekarz

Takie pytania i przygnębiający nastrój niepewności są dziś powszechne wśród lekarzy dentystów. Zamknięte gabinety lub ich działalność ograniczona do minimum to oczywiste straty finansowe. Najgorsza jest chyba niepewność - bo nikt odpowiedzialny dziś ...

Dodaj komentarz (0 komentarzy)

Każdy komentarz zostanie poddany moderacji

Od (imię)
Do (e-mail)
Temat
Treść
255

Wiadomość e-mail została pomyślnie przesłana na adres