Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Aktualności
Prawo i finanse
Praca w gabinecie
Student
Edukacja i technologie
Medycyna

PLOS One: Wikingowie i stomatologia sprzed 1000 lat

Publikacja:
PLOS One: Wikingowie i stomatologia sprzed 1000 lat

PLOS One: Wikingowie i stomatologia sprzed 1000 lat

Wikingowie, którzy dzięki produkcjom filmowym ostatnich lat zyskują na popularności, znani byli dotąd jako waleczni wojownicy oddani swoim bóstwom (ze wskazaniem na Odyna) oraz odkrywcy (na początku XI wieku) Ameryki. Być może najemni wojownicy średniowiecznej Skandynawii zyskają uznanie także jako biegli dentyści swoich czasów.

Najnowsze badania przeprowadzone na Uniwersytecie w Göteborgu rzuciły światło na praktyki stomatologiczne średniowiecznej ludności prowincji Västergötland na południowym zachodzie Szwecji. Badania, które obejmowały kompleksową ocenę zębów wikingów, potwierdziły nie tylko powszechne problemy stomatologiczne tamtych czasów, ale również dowody praktykowanej wówczas stomatologii.

Ocena ponad 3000 zębów średniowiecznych mieszkańców Szwecji

Zespół, składający się z ekspertów z Instytutu Odontologii Uniwersytetu w Göteborgu i osteologa reprezentującego Muzeum Västergötland, przeprowadził szerokie badanie 3293 zębów należących do 171 osób żyjących między X a XII wiekiem. Zęby te, pozyskane z ruin najstarszego kamiennego kościoła w Szwecji, poddano badaniom klinicznym przy użyciu nowoczesnych narzędzi stomatologicznych i technik rentgenowskich.

Z badań wynika, że prawie połowa (49%) badanej populacji wikingów miała jedną lub więcej zmian próchnicowych, przy czym 13% zębów osób dorosłych było dotkniętych próchnicą, przede wszystkim w obrębie korzeni. Co ciekawe, zęby dzieci – zarówno mleczne, jak i uzębienie mieszane – nie wykazywały, bez wyjątku, oznak próchnicy.

Badacze z Göteborga określili też, że dorośli w ciągu swojego życia tracili około 6% zębów, z wyłączeniem zębów mądrości. Ryzyko utraty zębów korelowało z wiekiem, co potwierdza wzorzec pogarszania się stanu uzębienia z upływem lat.

Zabiegi stomatologiczne wikingów

Pomimo problemów ze zdrowiem jamy ustnej ówczesnej populacji, badania przyniosły dowody zabiegów praktykowanych przed tysiącem lat. Dr Carolina Bertilsson, główna autorka badań, wspomniała o śladach działań potwierdzających utrzymywanie higieny oraz leczenie zębów. – Mamy kilka dowodów na to, że wikingowie modyfikowali swoje zęby, w tym używali wykałaczek, spiłowywali zęby przednie, a nawet przeprowadzali leczenie chorych zębów.

Przykładowo w niektórych zębach trzonowych naukowcy znaleźli spiłowane otwory prowadzące do miazgi zęba, prawdopodobnie wykonane w celu złagodzenia silnego bólu zęba spowodowanego postępującą próchnicą.

– To bardzo ekscytujące i nie różni się bardzo od zabiegów stomatologicznych, które wykonujemy dzisiaj, gdy rozwiercamy zainfekowany ząb – zauważyła Carolina Bertilsson. Z badania wynika, że wikingowie mogli posiadać znaczną wiedzę stomatologiczną, choć nie jest jasne, czy procedury te były wykonywane przez nich samych, czy przez osoby spoza ich społeczności.

Kulturowe aspekty stomatologii wikingów

Badania szwedzkich naukowców koncentrowały się również na kulturowych aspektach praktyk dentystycznych u wikingów. Jak cię ocenia, wyrzynanie przednich zębów mogło służyć – głównie w przypadku mężczyzn – jako wyznacznik tożsamości w tamtejszym społeczeństwie. Dr Bertilsson dodała: – Badanie to dostarcza nowych informacji na temat zdrowia jamy ustnej wikingów i wskazuje, że zęby były ważne w kulturze wikingów z Varnhem. Sugeruje również, że stomatologia w epoce wikingów była prawdopodobnie bardziej zaawansowana niż wcześniej sądzono.

Badanie pt. „Częstość występowania próchnicy i innych patologicznych stanów zębów u wikingów z Varnhem w Szwecji” (Caries prevalence and other dental pathological conditions in Vikings from Varnhem, Sweden) zostało opublikowane 13 grudnia w recenzowanym czasopiśmie internetowym PLOS One.

Sprzęt stomatologiczny i medyczny to niezbędny ekwipunek dzisiejszego stomatologa. Odszukaliśmy zdjęcia, które przedstawiają instrumenty sprzed wieków. Warto zobaczyć co się zmieniło i jak kiedyś pojmowano ergonomię.

T.H.

Źródła: https://www.earth.com/news/vikings-had-surprisingly-advanced-dentistry-skills-1000-years-ago/

https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0295282

Fot. Uniwersytet w Göteborgu


POWIĄZANE ARTYKUŁY

lista szanghajska
Lista Szanghajska: 9 polskich uczelni wśród 1000 najlepszych Lekarz

Wśród tysiąca najlepszych uczelni na świecie znalazło się dziewięć polskich. Najwyżej w rankingu są Uniwersytet Jagielloński w Krakowie i Uniwersytet Warszawski, które znalazły się w piątej setce – wynika z opublikowanej we wtorek Listy Szanghajskiej...

studia stomatologiczne - Dentonet.pl
Wrocław: stomatologia z pozytywną oceną PKA Lekarz

Polska Komisja Akredytacyjna zakończyła pracę przy ocenie programowej kierunku lekarsko-dentystycznego i wydała ocenę pozytywną. Kolejna weryfikacja odbędzie się w roku akademickim 2026/2027. Prezydium Polskiej Komisji Akredytacyjnej (uchwała 485/20...

zeby Gliwice
Badanie zębów sprzed 500 lat. "Praktycznie bez próchnicy" Lekarz

Sześć czaszek ze średniowiecznego cmentarza odkrytego przed kilkoma laty w Gliwicach zostanie przebadanych przez współczesnych dentystów w Katowicach z wykorzystaniem nowoczesnego sprzętu i technologii 3D. - Już dzisiaj możemy powiedzieć, że próchnic...

ROZWIŃ WIĘCEJ
Aneta Furtak
„Współczesna stomatologia to nie tylko zęby” Lekarz

W Polsce niewielu lekarzy dentystów posiada specjalizację z zakresu periodontologii. Tymczasem trzeba pamiętać, że współczesna stomatologia to nie tylko zęby, ale też dziąsła czy tkanki miękkie jamy ustnej. – Zwracajmy na to uwagę. Działajmy przede w...

wykopaliska Amarna
Egipt: potworniak z dwoma zębami sprzed 3000 lat Lekarz

Na wykopaliskach prowadzonych na starożytnym egipskim cmentarzu w Amarnie odkryto szczątki kobiety pochowanej około 3000 lat temu – w jej miednicy naukowcy znaleźli potworniaka, czyli guza jajnika z dwoma znajdującymi się wewnątrz zębami. Jest to naj...

pomoc NHS - Dentonet.pl
UK: gabinety NHS – wymóg 60% obrotów sprzed pandemii Lekarz

Zgodnie z nowym rozporządzeniem, od początku kwietnia brytyjskie gabinety stomatologiczne, które są związane umową z Narodową Służbą Zdrowia, będą musiały osiągnąć 60% swojej aktywności sprzed pandemii COVID-19. To o 15% więcej w porównaniu z trzema ...

zeby
Dentyści z Katowic zbadają zęby sprzed ponad 500 lat Lekarz

Na placu budowy Drogi Trasy Średnicowej (DTŚ) w Gliwicach odnaleziono szczątki tzw. wampirów, czyli osób pochowanych na „cmentarzu przeklętych”. Czaszki zostaną przebadane przez katowickich stomatologów. Pierwsze szczątki na budowie DTŚ w Gliwicach ...

dentysta - Dentonet.pl
Areszt w Kielcach szuka lekarza dentysty dla 1000 osób Lekarz

Areszt śledczy w Kielcach ogłosił konkursy ofert dotyczące opieki medycznej - w tym stomatologicznej - dla osadzonych tam około 1000 osób. Jednym z kryteriów oceny ofert jest cena. Ogłoszone przez placówkę konkursy dotyczą m.in. konsultacji diabetol...

mamut
USA: odnaleziono kompletny kieł mamuta sprzed 10 000 lat Lekarz

Górnicy pracujący w kopalni Freedom w stanie Dakota Północna w pobliżu granicy z Kanadą, natrafili na bardzo dobrze zachowany kieł należący do mamuta, który – jak oceniają paleontolodzy – żył około 10 000 lat temu. Znalezisko to ma około 2,1 m długoś...

mumia
Mumia Egipcjanki sprzed 2 tys. lat ze śladami raka nosogardzieli Lekarz

Duże ubytki w częściach kości twarzoczaszki mumii Egipcjanki żyjącej ponad 2 tys. lat temu mogą świadczyć o tym, że cierpiała na raka nosogardzieli – uważają eksperci z Warszawskiego Projektu Interdyscyplinarnych Badań Mumii. Mumia trafiła do Polski ...

leczenie stomatologiczne - Dentonet.pl
Stomatologia - są uwagi NRL do projektu zarządzenia Lekarz

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej przedstawiło swoje uwagi do projektu zarządzenia prezesa NFZ-u w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne. Uwagi samorząd...