Dentonet
PACJENT
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Leczenie zachowawcze i endodoncja
Protetyka i implantologia
Stomatologia estetyczna
Ortodoncja
Periodontologia
Higiena i zdrowie jamy ustnej

Jak odczyniać ból zęba?

Publikacja:
Jak odczyniać ból zęba?

Jak odczyniać ból zęba?

Mieszkańcy średniowiecznej Europy nie przywiązywali większej wagi do higieny jamy ustnej i zębów. Bardzo długo podstawowym przyrządem do czyszczenia zębów była wykałaczka, o szczoteczce i paście nikt jeszcze nie słyszał. W ramach profilaktyki stosowano także odświeżające oddech ziołowe pigułki oraz magiczne proszki i mikstury, przyrządzane na bazie takich składników, jak bursztyn, krew ropuchy, święcona kreda, różne minerały czy chleb nadgryziony przez myszy. Mikstury te miały zapobiegać bólom zęba i krwawieniom dziąseł, a także odganiać „robaki zębowe”, zanim te zdążyły zalegnąć się w zębie.

W owych czasach wierzono także powszechnie, że ból zęba może być spowodowany przez czary, że można rzucić na kogoś „zębowy” urok, wywołując np. nagły atak bólu w zdrowych, pozbawionych dziur zębach. Aby uchronić się przez „złym okiem”, należało więc przedsięwziąć odpowiednie środki, słowem – zainwestować nieco w profilaktykę. Do takich właśnie działań zapobiegawczych zaliczano rozmaite rytuały, modlitwy do świętych oraz zaklęcia.

Dobroczynny wpływ szkaplerzy i amuletów

Idealnym remedium na czarą magię były zęby silnych, drapieżnych zwierząt: wilka, lisa, szczupaka, lub niedźwiedzia noszone przy sobie w formie amuletów. Taki talizman świetnie chronił przed bolesnym ząbkowaniem, bólami dziąseł i zawrotami głowy. Równie dobrze sprawdzał się medalik ze świętą Apolonią lub innymi świętymi obdarzonymi łaską uzdrawiania (św. Piotrem, św. Łukaszem, św. Antonim, św. Anną, św. Łucją, św. Zuzanną i św. Gertrudą). Inną metodą było noszenie zaklęć w specjalnym woreczku, zawieszonym na szyi lub zaszytym w ubraniu. Niekiedy do woreczka wkładano także różne dziwne przedmioty, np. odgryzioną głowę myszy lub ząb zmarłej osoby. Natomiast ząbkujące dzieci obdarowywano naszyjnikami z nasion peonii, korali lub bursztynu i skrzętnie chowano mleczaki, które wypadły. Zęby dziecka w żadnym przypadku nie mogły się dostać w niepowołane ręce (np. czarownika lub czarownicy), dlatego najczęściej je zakopywano, wkładano do mysiej nory bądź wrzucano w ogień.

Wszystkie te przedmioty miały tworzyć barierę ochronną, uniemożliwiającą rzucenie złych czarów, a tym samym, chroniącą przed bólem zębów.

Magia sympatyczna

Oczywiście, w celach profilaktycznych stosowano także inne sposoby, np. magię sympatyczną, wykorzystującą zasadę „podobne przez podobne”. I tak, aby ząb przestał boleć, należało go dotknąć kością lub zębem nieboszczyka lub potrzeć ręką denata leżącego na katafalku. Można było również – dostrzegłszy kondukt pogrzebowy – stanąć przy drodze i żuć skórkę twardego chleba. Czynność tę należało kontynuować dopóty, dopóki orszak żałobników nie przeszedł. Takie zachowanie gwarantowało, że nieboszczyk na zawsze zabierze ból zęba ze sobą.

Ból zębów pojmowany jako wynik działania czarownic lub demonów bywał także leczony przez przeniesienie bólu na miejsce czy siedzibę złych duchów – kamienie, drzewa, drzwi, groby. W tym celu wbijano wykałaczki w pnie drzew lub przywiązywano je do gałęzi, a karteczki z zapisaną prośbą o uzdrowienie przybijano do drzwi lub grzebano pod krzyżem na rozstajach.

Niestety, w większości przypadków wszystkie te metody okazywały się zawodne. W takiej sytuacji pozostawało jedno – zamawianie choroby połączone z zamawianiem bólu:

„O mój bólu, o mój piękny, mój najpiękniejszy, mój najśliczniejszy,
proszę cię imieniem Panny Marii,
proszę cię imieniem Krystusa, Ducha Świętego, Świętej
Trójcy nierozdzielnej ze wszystkimi świetymi,
żeliś był kołtunowy, zastrzałowy albo różowy,
upatrz se miejsce na Szklanej Górze, na Perzowej Górze
i na Włoszczowej Górze.
Jak się wanielija [ewangelia] rozchodzi po kościołach,
tak się i ty, bólu, rozeiść [rozejdź] po gałęziach,
po tarninach, po kamieniach, po korzeniach.
Wyjdź z ciała i kości
Proszę cię do Boskiej miłości”.

 

Ten średniowieczny tekst dedykujemy wszystkim pacjentom, którzy zamiast iść do dentysty, przez wiele tygodni chodzą z bólem zęba lub próbują go leczyć za pomocą różnych dziwnych sposobów, o których przeczytali np. w internecie. Metody te są bowiem równie skuteczne, co średniowieczne odczyniania i zaklęcia :-))

 

B.Sz.

Źródło: A.Szlagowska, Personifikacje choroby w kulturze ludowej


POWIĄZANE ARTYKUŁY

Nowy projekt 6
Trwała utrata wzroku po ekstrakcji zęba u 54-latki Lekarz

Pacjentka straciła widzenie w lewym oku w wyniku zapalenia tkanki łącznej oczodołu (OOC), do którego doszło po przeprowadzonym wcześniej usunięciu zęba szczęki. Przypadek ten został opisany w czasopiśmie naukowym „Advances in Oral and Maxillofacial S...

RTG
Journal of Endodontics: uraz zęba - RTG 2D czy CBCT? Lekarz

Z badania, które zostało opublikowane w pierwszych dniach stycznia wynika, że ocena skanów tomografii wiązki stożkowej (CBCT) może w istotnym stopniu wpływać na podejmowane przez lekarzy endodontów decyzje dotyczące planowania i leczenia urazów zębów...

C001
Dzięki RTG koronę zęba zlokalizowano w... oskrzelu Lekarz

RTG klatki piersiowej pomogło zidentyfikować mierzącą 9,5 mm długości koronę zęba w prawym oskrzelu dolnym pacjenta, który był hospitalizowany z powodu zapalenia opon mózgowych. Opis usunięcia ciała obcego z dróg oddechowym 81-latka został opublikowa...

ROZWIŃ WIĘCEJ
Aleksandra Lyzwinska
Pierwsza pomoc po mechanicznym urazie zęba [video] Lekarz

- W przypadku pacjentów dorosłych najczęściej dochodzi do złamania korony - mówi o urazach mechanicznych zębów dr Aleksandra Łyżwińska, prowadząca kursy z odbudowy zębów. Jak diagnozować pacjenta po urazie? Jakie inne uszkodzenia, niekoniecznie zęb...

Pawel Plakwicz
Największe wyzwania u pacjenta z transmigracją zęba Lekarz

Transmigracja zęba to szczególna sytuacja migracji ektopowego położenia zęba, w której przynajmniej jego korona przechodzi przez linię pośrodkową. Najczęściej występuje w żuchwie, w łuku dolnym, u dzieci w wieku 8-12 lat. – Największym wyzwaniem dla ...

74608843 m
Ból ucha od zęba u dzieci – jak mu zaradzić? Pacjent

Ból ucha od zęba u dzieci potrafi być bardzo uciążliwy i uniemożliwiać normalne funkcjonowanie małego pacjenta. Często ma ostry, napadowy charakter i może promieniować również do głowy. Dowiedz się, jakie są najczęstsze przyczyny bólu ucha od zęba i ...

resorpcja zewnetrzna zeba
Resorpcja zewnętrzna zęba Pacjent

Resorpcja zewnętrzna zęba to proces utraty tkanek twardych zęba rozpoczynający się od strony cementu korzeniowego. Resorpcja zewnętrzna zęba – w zależności od stopnia zaawansowania – wymaga leczenia zachowawczego, endodontycznego, a czasem zabiegu z ...

zeby
Czy stres oksydacyjny pobudza regenerację tkanek zęba? Lekarz

Stres rozumiany jako napięcie psychiczne to czynnik wpływający negatywnie na zdrowie człowieka. Badanie przeprowadzone przez naukowców z Wydziału Stomatologii Uniwersytetu w Hongkongu (HKU) sugeruje, że stres innego rodzaju – stres oksydacyjny – może...

Freepik33
Ból zęba: 50% pracowników na zwolnieniu lub wychodzi wcześniej Lekarz

Dolegliwości bólowe związane ze stanem zdrowia jamy ustnej mogą nie tylko utrudniać, ale w niektórych przypadkach nawet uniemożliwiać wykonywanie obowiązków zawodowych. Z najnowszych badań przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii wynika, że w obawie prze...

stomatologiczne wakacje
Ból zęba może popsuć wymarzony urlop. Ale nie musi Pacjent

Bóle zębów należą do tych najbardziej dokuczliwych, dlatego jeśli do nich dochodzi - a już szczególnie podczas wakacji - staramy się im zaradzić jak najszybciej. Najlepszą i najskuteczniejszą metodą jest wizyta u lekarza dentysty. Może zdarzyć się ta...

próchnica wśród dzieci - Dentonet.pl
Ból zęba i próchnica u dziecka? Alarm dla dentysty! Lekarz

Brytyjscy naukowcy z King’s College Hospital w Londynie uważają, że ciężka próchnica i nieleczony ból zęba u dziecka powinny być dla każdego stomatologa znakiem ostrzegawczym. Mogą one bowiem sugerować większe zaniedbania w zakresie opieki nad dzieck...