Diastema – czym jest, dlaczego powstaje i jak można ją leczyć

Madonna, Vanessa Paradis czy Kate Moss to gwiazdy, które swoją popularność zawdzięczają nie tylko urodzie czy talentowi, ale także… charakterystycznej szparze między górnymi jedynkami, zwanej fachowo diastemą. I o ile w przypadku celebrytów diastema bywa często znakiem rozpoznawczym, to u wielu ludzi prowadzi ona do kłopotów ze zgryzem lub prawidłową wymową. Warto więc wiedzieć, jakie są przyczyny tej wady i w jaki sposób można ją leczyć.

Mianem diastemy określa się przerwę między zębami siecznymi przyśrodkowymi, czyli górnymi jedynkami. Przyjęło się, że szpara o szerokości poniżej 2 mm zazwyczaj jest tylko problemem estetycznym, ale większe przerwy między górnymi jedynkami mogą już prowadzić do wad zgryzu, chorób przyzębia czy kłopotów z prawidłową wymową niektórych głosek. W zależności od ułożenia rozsuniętych zębów wyróżnia się kilka rodzajów diastemy. Jedynki ustawione równolegle to diastema równoległa, skierowane do siebie – diastema zbieżna, zaś skierowane od siebie oznaczają diastemę rozbieżną.

Diastema – jakie ma przyczyny?

Diastema może być wywołana różnymi przyczynami. Przesądzają one o kolejnym podziale tej nieprawidłowości anatomicznej:

• diastema prawdziwa – jest efektem przerostu lub niskiego przyczepu wędzidełka wargi górnej,
• diastema rzekoma – jest wynikiem braku górnych siekaczy bocznych (hipodoncja), ich mniejszym niż zazwyczaj rozmiarem bądź występowaniem zębów nadliczbowych (hiperdoncja),
• diastema fizjologiczna – pojawia się u dzieci między 7. a 9. rokiem życia, przeważnie ma szerokość większą niż 2 mm, jest obserwowana przed wyrznięciem się stałych siekaczy bocznych.

Czy diastemę można leczyć?

Przyczyny diastemy warunkują możliwe sposoby leczenia. Diastema fizjologiczna nie wymaga specjalistycznej terapii, gdyż przerwa między jedynkami znika samoistnie w chwili pojawienia się u dziecka bocznych siekaczy. W przypadku diastemy rzekomej, będącej efektem braku siekaczy bocznych, wskazane jest wszczepienie implantów, zaś zęby nadliczbowe usuwa się, jednocześnie łącząc jedynki za pomocą płyty akrylowej ze skręcaną śrubką lub sprężynkami międzyzębowymi. Diastema prawdziwa zazwyczaj wymaga przeprowadzenia zabiegu podcięcia wędzidełka oraz – uzupełniająco – noszenia przez pacjenta aparatu ortodontycznego.

Oczywiście na leczenie diastemy mogą zdecydować się także pacjenci, u których przerwa między jedynkami nie powoduje żadnych kłopotów ze zdrowiem, a jest jedynie defektem natury estetycznej. Lekarz stomatolog po konsultacji oraz szczegółowych badaniach może zaproponować m.in. dopasowany do anatomicznej budowy jamy ustnej pacjenta aparat ortodontyczny (trzeba go nosić około roku), zabieg polegający na przyklejeniu na zeszlifowane uprzednio jedynki licówek (czyli cienkich płatków porcelany maskujących szparę) lub tzw. bonding, czyli zamaskowanie diastemy przy użyciu kompozytu. Jest to jednak metoda mniej trwała w porównaniu do licówek.

Diastema fizjologiczna, prawdziwa, rzekoma – o defekcie estetycznym, który nie zawsze za defekt jest uważany, mówi lekarz dentysta Dorota Grodecka z Łodzi.

AF