Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Aktualności
Prawo i finanse
Praca w gabinecie
Student
Edukacja i technologie
Medycyna

Bruksizm: przyczyny, objawy i możliwości leczenia

Publikacja:
Bruksizm: przyczyny, objawy i możliwości leczenia

Bruksizm: przyczyny, objawy i możliwości leczenia

Amerykańska Akademia Bólu Orofacjalnego (American Academy of Orofacial Pain; AAOP) definiuje bruksizm jako „ugruntowaną parafunkcjonalną aktywność dzienną lub nocną, która obejmuje zgrzytanie lub zaciskanie zębów. Odbywa się ona przy braku świadomości i może być zdiagnozowana na podstawie obecności zmian na powierzchni zębów, które nie powstały w wyniku funkcji żucia”.

Bruksizmu mogą doświadczać zarówno dorośli, jak i dzieci. Na podstawie prowadzonych obserwacji i badań dowiedziono, że ta parafunkcja ma wieloczynnikową etiologię.

Przyczyny bruksizmu

Bruksizm mogą powodować następujące czynniki:

zaburzenia w centralnym układzie dopaminergicznym (Lobbezoo i Naeije, 2001),

palenie tytoniu – bruksizm jest prawie dwukrotnie częstszy u palaczy w porównaniu z osobami niepalącymi (Lavigne i wsp., 1997; Madrid i wsp., 1998),

spożywanie alkoholu (Hartman, 1994),

różnego rodzaju schorzenia,

urazy, choroba okluzyjna,

czynniki dziedziczne,

stres i inne czynniki psychologiczne,

przyjmowane leki (np. długotrwałe stosowanie z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu serotoniny).

Bruksizm a pandemia COVID-19

Nowym czynnikiem występowania bruksizmu stały się różnorodne sytuacje związane z wybuchem pandemii COVID-19. W tym czasie wielu dentystów przyjmowało pacjentów, którzy w trybie pilnym stawiali się w gabinecie z powodu złamanych wypełnień, pękniętych zębów oraz bólu stawów skroniowo-żuchwowych. Większość z tych przypadków była skutkiem bruksizmu.

Co oczywiste, ich przyczyną nie był sam wirus SARS-CoV-2, ale podwyższony poziom stresu w okresie pandemii. Spowodowany było on przede wszystkim zmianą stylu życia (izolacja, konieczność pozostawania w domu, praca zdalna), pojawiającym się problemem bezrobocia, utratą bliskich lub obawą o ich zdrowie oraz zdrowie własne.

Poszukanie oznak bruksizmu

Jako dentyści powinniśmy przeprowadzać dokładne badania, w tym zadawać pytania związane z bruksizmem, które pomogą określić ryzyko i/lub oznaki bruksizmu u naszych pacjentów. Pytania te to przykładowo:

czy zgrzyta zębami w ciągu dnia lub w nocy,

– czy zauważył występowanie tej parafunkcji podczas snu,

– czy jest często pod wpływem silnego stresu,

– czy budzi się z bólem szczęki, bólem głowy w okolicy skroni, bólem dziąseł lub zębów,

– czy zauważył starcie zębów lub częstsze wizyty w gabinecie stomatologicznym z powodu złamanych zębów i/lub wypełnień,

– czy nosi szynę relaksacyjną na noc.

Bruksizm – objawy kliniczne

Kliniczne objawy bruksizmu to – według Lal i wsp. (2022) – między innymi:

złamania – jest to bardzo częste w przypadku zarówno zębów, jak i uzupełnień protetycznych, protez, a nawet implantów dentystycznych,

atrycja – starcie i zniszczenie zębów wskutek kontaktu z innymi zębami (Darby i Walsh, 2009),

nadwrażliwość lub ruchomość zębów,

hipertrofia, ból i sztywność mięśni żucia,

bóle i trzaski w stawach skroniowo-żuchwowych,

bóle głowy w obrębie skroni (szczególnie występujące rano),

bóle pojawiające się w rejonie szyi i ramion,

poszerzenia więzadła przyzębnego (widoczne na radiogramie).

Diagnoza i opcje leczenia bruksizmu

Oprócz przeprowadzenia dokładnego badania, zdiagnozowania i znalezienia czynników ryzyka, powinniśmy zawsze doradzić i zaoferować naszym pacjentom opcje leczenia, aby nie tylko zapobiec bruksizmowi, ale także leczyć jego objawy, tym samym chroniąc zęby.

Jakie działania może podjąć lekarz?

Monitorowanie – niektórzy pacjenci nie są zainteresowani podjęciem leczenia bruksizmu, ponieważ nie są też zbyt zaniepokojeni jego skutkami. W takiej sytuacji wskazane jest dalsze wyjaśnianie ryzyka tej parafunkcji.

Próba zatrzymania niszczących skutków bruksizmu – naszą rolą jako dentystów jest doradzanie pacjentom, nawet jeśli odmawiają leczenia. Przykładowo można korzystać z powiadomień w telefonie co 30 minut, które przypomina pacjentowi, by nie zgrzytał zębami. Pomocne mogą być zmiany w stylu życia, takie jak unikanie żucia gumy przez dłuższy czas, zapewnienie sobie odpowiedniej ilości snu lub unikanie wieczorami substancji stymulujących.

Użytkowanie szyn – zakładanie na noc szyny relaksującej może zapobiec złamaniom zebów, starciu zębów i innym powikłaniom bruksizmu. Szyny takie mogą być też pomocne w  ograniczeniu napięcia mięśniowego.

Skierowanie – w przypadku poważnych zaburzeń stawów skroniowo-żuchwowych należy pacjenta skierować na dalsze badania.

– Leczenie bruksizmu tylko za pomocą toksyny botulinowej to nie do końca dobre rozwiązanie, bo problem należy rozwiązać tam, gdzie jest jego przyczyna, a nie tylko objaw – mówi w rozmowie z Dentonetem dr n. med. Michał Paulo.

T.H.

źródło: https://dentistry.co.uk/2023/04/10/bruxism-causes-signs-and-treatment-options/


POWIĄZANE ARTYKUŁY

Adam Ziemlewski
Możliwości implantoprotetycznej rehabilitacji bezzębia Lekarz

Tylko w ciągu najbliższych kilku dni w wyjątkowej cenie 99 zł można zakupić dostęp do wykładu "Koncepcje i możliwości chirurgicznej i implantoprotetycznej rehabilitacji bezzębia w przypadku zaniku kości wyrostka zębodołowego szczęk" autorstwa dr. n. ...

bruksizm
Bruksizm może prowadzić do uszkodzeń stawu skroniowo-żuchwowego Lekarz

Określone kształty zębów oraz ich ustawienie w jamie ustnej mogą – przy występowaniu bruksizmu – predysponować do zaburzeń w funkcjonowaniu stawu skroniowo-żuchwowego (ssż). Tak wynika z badania austriackich naukowców, które zostało opublikowane  w c...

shutterstock 5798770
Journal of Dentistry: bruksizm rzadko występuje samodzielnie Lekarz

Bruksizm, z którym według szacunków WHO zmaga się ponad 1,7 mld osób na całym świecie, zwykle nie jest zaburzeniem wyizolowanym, występującym samodzielnie. U osób z tą parafunkcją zwarciową częste jest również ryzyko innych schorzeń układu mięśniowo-...

ROZWIŃ WIĘCEJ
objawy menopauzy
Nietypowe objawy menopauzy – objawy i przebieg Pacjent

Pierwsze objawy menopauzy pojawiają się nawet na kilka lat przed ostatnią miesiączką. U znacznej większości kobiet dolegliwości okresu przekwitania mają podobny przebieg. Wskazuje się jednak na występowanie nietypowych objawów. Sprawdź jakich. Od cz...

bruksizm
Bruksizm może mieć związek z poziomem witaminy D Lekarz

Jak wynika z artykułu opublikowanego 6 lutego na stronie internetowej czasopisma naukowego „Clinical and Experimental Dental Research”, nasilenie zaciskania i zgrzytania zębami może być zależne od poziomu witaminy D w organizmie. Badania krwi u ucze...

Marcin Aluchna
Połączenia adhezyjne u seniorów – możliwości i ograniczenia Lekarz

– Wiek metryczny nie zawsze odpowiada kondycji fizycznej i zmianom fizjologicznym zachodzącym w organizmie. Zmiana składu minerałowego i przebudowa struktury zębiny są czynnikami, które negatywnie wpływają na możliwości wykonywania połączenia adhezyj...

scieranie zebow
Ścieranie zębów coraz powszechniejsze. Skutki i możliwości leczenia Lekarz

Choć najczęstszą chorobą, jaka jest leczona w praktykach stomatologicznych niezmiennie pozostaje próchnica, coraz większym problemem pacjentów staje się zjawisko ścierania zębów. W brytyjskim serwisie Dentistry.co.uk dr Alyn Morgan omawia kwestie zwi...

Ryszard III 1
Zęby króla Ryszarda III: próchnica, bruksizm i erozja szkliwa Lekarz

W 2012 r. szerokim echem w światowych mediach odbiła się informacja o odnalezieniu – w miejscu dawnego kościoła franciszkanów w Leicester, które współcześnie służy jako parking – szczątków XV-wiecznego króla Anglii Ryszarda III. Odkrycie to umożliwił...

Grzegorz Wasiluk
Estetyka w stomatologii - możliwości i wyzwania [DEBATA] Lekarz

Zapraszamy do wysłuchania dyskusji dotyczącej estetyki w stomatologii. Dr n. med. Ewa Chomik oraz dr n. med. Grzegorz Wasiluk rozmawiają o estetyce, funkcji, oczekiwaniach własnych i oczekiwaniach pacjentów. Bardzo ciekawa, merytoryczna dyskusja, pr...