Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Aktualności
Prawo i finanse
Praca w gabinecie
Student
Edukacja i technologie
Medycyna

Zęby drapieżnych ryb z późnej jury pod okiem mikroskopu

Publikacja:
Zęby drapieżnych ryb z późnej jury pod okiem mikroskopu

Zęby drapieżnych ryb z późnej jury pod okiem mikroskopu

Zęby drapieżnych ryb sprzed około 148 mln lat wzięli pod lupę mikroskopu naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Polskiej Akademii Nauk. Na podstawie badań wykazali, że różnice w budowie zębów są jednym z czynników umożliwiających wspólny byt podobnych gatunków na jednym terenie.

Skamieniałości odkryto w kamieniołomie Owadów-Brzezinki – jednym z najciekawszych stanowisk paleontologicznych w Polsce. Miejsce to leży w gminie Sławno w woj. łódzkim i jest znane z wyjątkowo dobrze zachowanych późnojurajskich skamieniałości morskich i lądowych organizmów.

Tym razem naukowcy z Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Instytutu Paleobiologii PAN skupili się na zębach dużych drapieżnych ryb z czasu później jury. – Późna jura to okres, z którego znamy liczne taksony ryb kostnoszkieletwoych. Jurajskie ryby były licznie reprezentowane przez dwie grupy: ryby pełnokostne (Holostei) i doskonałokostne (Teleostei). Te pierwsze wtedy dominowały, a dzisiaj należą do mniejszości. Z kolei te drugie dominują współcześnie – tłumaczył Łukasz Weryński, doktorant w Instytucie Nauk Geologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Skamieniałości przedstawicieli obu tych grup znaleziono (w warstwie wapieni płytowych, w których ryby dobrze się zachowują) w Owadowie-Brzezinkach. W opisywanym badaniu grupę ryb pełnokostnych reprezentowały: skamieniałości ryb z nadrodziny Caturoidea: gatunek Strobilodus sp. oraz zęby Caturoidea indet., a bliskich doskonałokostnym – z rzędu Pachycormiformes; Orthocormus teyleri.

Sednem tej sprawy jest to, że dwa podobnej wielkości duże drapieżniki (do 1-1,5 m długości) żyły w podobnym, dość płytkim środowisku. Taka koegzystencja jest możliwa wtedy, gdy taksony zajmują różne nisze ekologiczne, czyli pełnią różne funkcje w ekosystemie i odżywiają się innym pokarmem. Przyjąłem, że jednym z czynników umożliwiających ten wspólny byt jest różnica w uzębieniu – opowiadał Weryński w rozmowie z Nauką w Polsce.

Różnice w budowie i kształcie zębów

Naukowcy postanowili sprawdzić to za pomocą badań mikroskopowych: optycznych i elektronowych.

Wykazaliśmy różnice w budowie uzębienia badanych ryb. U okazów reprezentujących Caturoidea zęby były zbudowane z ortozębiny – to rodzaj zębiny o strukturze podobnej do tej u ludzi, która codziennie przyrasta o 20-30 mikrometrów. Badany okaz miał jednak nieregularne przyrosty, co może dowodzić na przebywanie w warunkach niestabilnych środowiskowo. Z kolei u Orthocormus tayleri struktura wewnętrzna zęba jest bardziej zbliżona do kości, jest silnie unaczyniona i szybko rośnie – mówił paleontolog.

Dodał, że również kształt zębów się różnił. – Pachycormidy miały zęby bardziej przystosowane do chwytania i przebijania, natomiast zęby caturoidów miały charakter przebijająco-tnący, widoczny poprzez obecność krawędzi tnących. Zaobserwowane przez nas różnice strukturalne w zębach pomagają zatem wyjaśnić, w jaki sposób te drapieżne ryby promieniopłetwe mogły współistnieć – wskazał.

Jak dodał Weryński, według jego wiedzy, to pierwsze tego typu badania zębów ryb reprezentujących te taksony przeprowadzone mikroskopowo. – Zazwyczaj badania porównawcze późnojurajskich ryb przeprowadzano makroskopowo. Nasze badania są pierwsze, które porównują wewnętrzną strukturę uzębienia za pomocą badań mikroskopowych – powiedział.

Więcej szczegółów można znaleźć w publikacji źródłowej w „Acta Palaeontologica Polonica„.

Sprzęt stomatologiczny i medyczny to niezbędny ekwipunek dzisiejszego stomatologa. Odszukaliśmy zdjęcia, które przedstawiają instrumenty sprzed wieków. Warto zobaczyć co się zmieniło i jak kiedyś pojmowano ergonomię.

Źródło: https://naukawpolsce.pl/

Fot. Ghedoghedo – own work, CC-by-SA 4.0, Wikipedia.org


POWIĄZANE ARTYKUŁY

Martyna Zawadka
Powtórne endo okiem asystentki stomatologicznej Asysta

Jakie trudności - z punktu widzenia asystentki stomatologicznej - możemy napotkać podczas powtórnego leczenia endodontycznego? Jakie preparaty przygotować do usuwania gutaperki i czym się one charakteryzują? Jakie sprzęty i rozwiązania stosujemy do u...

tabletki do zebow
Tabletki zamiast pasty do zębów? Wady i zalety okiem higienistki Asysta

Na stronach brytyjskiego portalu stomatologicznego Dentistry.co.uk higienistka Lottie Manahan, pracująca na co dzień w jednej z klinik dentystycznych w Londynie, omawia wady i zalety pasty do zębów w tabletkach (choć należałoby mówić raczej o tabletk...

Zdjecie artykul GSK fizjoterapeuta
Rehabilitacja stawu skroniowo - żuchwowego okiem fizjoterapeuty (webinar) Lekarz

Za względu na ogromne codzienne obciążenia – związane m.in. z jedzeniem, mówieniem, ale też nieprawidłową okluzją czy niedopasowaną odbudową protetyczną – staw skroniowo-żuchwowy jest podatny na różnego rodzaju dysfunkcje. O tym, jak powinna przebieg...

ROZWIŃ WIĘCEJ
slodycze
(Niezdrowy) cukierek albo psikus – Halloween okiem dentystów Lekarz

Halloween to pochodzące zza Wielkiej Wody święto, które od lat 90. jest obchodzone także w naszym kraju. W Polsce przyjął się też – przynajmniej do pewnego stopnia – amerykański zwyczaj odwiedzania przez dzieci domów z hasłem "cukierek albo psikus" (...

Aneta Furtak
„Współczesna stomatologia to nie tylko zęby” Lekarz

W Polsce niewielu lekarzy dentystów posiada specjalizację z zakresu periodontologii. Tymczasem trzeba pamiętać, że współczesna stomatologia to nie tylko zęby, ale też dziąsła czy tkanki miękkie jamy ustnej. – Zwracajmy na to uwagę. Działajmy przede w...

Wersal 1
Wersal i królewskie zęby. Część 2 Lekarz

W XVII i na początku XVIII wieku stan zdrowia jamy ustnej elit i najniższych warstw francuskiego społeczeństwa nie różnił się zasadniczo. O pewnych zmianach można mówić począwszy od połowy XVIII stulecia, gdy na dwór królów Francji trafiła pasta do z...

jak herbata wplywa na zeby
Jak herbata wpływa na zęby? Pacjent

Wokół picia herbaty i jej pozytywnego oraz negatywnego wpływu na zęby przez lata narosło wiele mitów. Czy herbata powoduje przebarwienia szkliwa? A może jest wręcz odwrotnie i wspiera proces wybielania? Jaką herbatę możemy pić bez obaw, a jakiej lepi...

zeby stozkowate
Zęby stożkowate Pacjent

Zęby stożkowate to anatomiczna nieprawidłowość kształtu zębów, które przyjmują charakterystyczną stożkowatą postać – są spiczaste, od dziąsła mocno zwężają się w stronę korony. Najczęściej występują one u pacjentów z hipodoncją oraz niektórymi zespoł...

taping ust
Taping ust nocą – za i przeciw okiem eksperta ds. snu Lekarz

Oklejanie ust nocą w celu zasypiania i poprawy jakości snu zyskuje na popularności, ale pojawiają się też błędne informacje na temat tej praktyki. W portalu Dentistry IQ ekspert ds. snu, Teresa Power DeNike, wyjaśnia, jakie są pozytywne i negatywne s...

Wersal
Wersal i królewskie zęby. Część 1 Lekarz

Królowie i członkowie ich rodzin pozujący do portretów nadwornym malarzom nigdy nie prezentowali szerokiego uśmiechu. Przede wszystkim dlatego, by nie tracić nic z monarszego majestatu, ale powód mógł być także inny... W epoce, gdy higieny nie stawia...

separatory amalgamatu - Dentonet.pl
Na NFZ wkrótce tylko „białe zęby”? Lekarz

„Dziennik Gazeta Prawna” donosi, że Narodowy Fundusz Zdrowia planuje, w porozumieniu z Ministerstwem Zdrowia, rezygnację ze stosowania amalgamatu dentystycznego u pacjentów leczonych w praktykach, które mają podpisaną umowę na świadczenie usług dla N...