Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Aktualności
Prawo i finanse
Praca w gabinecie
Student
Edukacja i technologie
Medycyna

Jak postawa pacjenta oraz lekarza wpływają na proces leczenia?

Publikacja:
Jak postawa pacjenta oraz lekarza wpływają na proces leczenia?

Jak postawa pacjenta oraz lekarza wpływają na proces leczenia?

Z medycznego punktu widzenia, lękowi pacjenci stanowią realne wyzwanie dla lekarzy z kilku powodów – mających de facto swe źródło w utrwalonej postawie lękowej.

Jednym z nich jest fakt, że kiedy taki człowiek przychodzi do dentysty, to jego potrzeby lecznicze są  z reguły duże i niezwykle często wymagają natychmiastowych, radykalnych działań niwelujących zaawansowany stan ostry lub dolegliwości bólowe. Potencjalnie należy też spodziewać się utrudnionej kontroli bólu i  większej ilości powikłań, co z kolei dodatkowo zaostrza i wzmacnia strach pacjenta. Sytuacji nie ułatwia również  częsta postawa pacjenta charakteryzująca się uprzedzeniem wobec dentysty i personelu pomocniczego (Moore i wsp., 1993),  negatywnymi doświadczeniami dotyczącymi leczenia (De Jongh, Muris, Schoenmakers i Ter Horst , 1995, Weinstein, Smith & Bartlett, 1973), mniejszą satysfakcją z leczenia (Kleinknecht i Bernstein, 1978, Liddell i Locker, 1992, Milgrom, Weinstein, Kleinknecht i Getz, 1985) i zwiększoną wrażliwością na odczuwanie bólu (Lindsay, Wege & Yates, 1984, Locker i wsp., 1996, Maggirias & Locker, 2002).  

Przyczyn tego stanu można  doszukiwać się w odmiennych schematach myślowych pacjentów lękowych. Tacy ludzie kreują skrajnie różne i najczęściej nierealistyczne  oczekiwania wobec dentysty, w porównaniu do tych, którzy ze spokojem poddają się interwencjom medycznym. (Liddell i Locker, 1992, Milgrom i wsp., 1985). Skoro więc oczekiwania pacjentów lękowych są niemożliwe lub skrajnie trudne do zaspokojenia,  to stają się w swoim założeniu skazane na niepowodzenie. Liddell, Ackerman & Locker (1990) zauważają i tym samym wyjaśniają, że obniżona satysfakcja pacjentów z jakości usług stomatologicznych nie jest związana z oceną poziomu kompetencji specjalistycznych, ale z faktem, że dentysta nie wykazywał akceptacji i  zrozumieniem dla ich lęku. W innej pracy badawczej zasugerowano, że napięte relacje między dentystą a pacjentem, zdominowane przez silny lęk mogą skutkować na przykład błędną diagnozą podczas przeprowadzania testów żywotności miazgi (Eli I., 1993).  

To dobitnie pokazuje jak determinująca dla jakości i skuteczności postępowania terapeutycznego jest prawidłowa relacja lekarza z pacjentem. 

Zaburzona komunikacja prowadzi do zniekształcenia przekazywanych wzajemnie informacji. Ma  to istotne implikacje kliniczne w sytuacji, gdy pacjent powinien współpracować z klinicystą podczas zabiegu.  Pobudzony pacjent lękowy może wyprowadzić lekarza z dobrze rozumianej rutyny i zakłócić protokoły postępowania. To staje się z kolei przyczyną zwiększonego ryzyka  popełnienia błędu na poszczególnych etapach zabiegu. 

Wzrastające napięcie sprawia, że dentysta staje się mniej skupiony,  a nierzadko  zniecierpliwiony i w konsekwencji poirytowany utratą kontroli nad prawidłowym przebiegiem wizyty  (czas wizyty się wydłuża, jednocześnie skraca się realny czas interwencji). Z drugiej strony w sferze emocjonalnej pacjenta narasta wrażenie, że został zlekceważony, niedostatecznie zrozumiany, czyli znowu jego lęk pozostał niezauważony. W konsekwencji przyjmuje strategię osoby, która po raz kolejny doznała rozczarowania, a zignorowany  lęk uległ… wzmocnieniu. Taki pacjent z pewnością nie będzie kontynuował leczenia w tym gabinecie. W konsekwencji obie strony pozostają nieusatysfakcjonowane. Dowodem, na to są wyniki badań świadczące o pojawianiu się u dentystów  przyjmujących  pacjentów  z podwyższonym poziomem lęku, niepokojących objawów fizjologicznych wynikających z  nadmiernego stresu. Omawiane badania wskazują na przyspieszoną akcję serca nawet podczas wykonywania rutynowych zabiegów. Natomiast nie odnotowano takiego wzrostu podczas wykonywania trudnych technicznie procedur u pacjentów bez lęku. 

To oznacza, że spektrum umiejętności w zakresie jakich powinien być kształcony lekarz dentysta musi obejmować  psychologiczne instrumenty zarządzania trudnymi emocjami we wrażliwej relacji pacjent-dentysta.  W trosce o komfort pacjenta i uwzględniając  priorytetowe zasady ergonomii pracy, warto dążyć do złagodzenia lęku, korzystając z dostępnych zasobów profesjonalnej wiedzy psychologicznej, terapeutycznej oraz metod relaksacji. Właściwie potraktowany pacjent lękowy podczas kolejnych wizyt ulega prawdziwej „transformacji”, stając się stopniowo coraz bardziej ufny i  zmotywowany do systematycznych wizyt.  

Lęk to uczucie nieprzyjemne, destrukcyjne a nawet wyniszczające, więc ewolucyjnie jesteśmy przygotowani do unikania sytuacji, które wzbudzają w nas tego rodzaju emocje. Stąd problem unikania czy odwoływanych wizyt jest ewidentnie skorelowany z poziomem  lęku pacjenta. Z dostępnych badań socjologicznych wynika, że  1 na 6 potencjalnych pacjentów przeżywa irracjonalny i przytłaczający lęk przed dentystą, który określany jest mianem dentofobii. Zaburzenie to możemy zdiagnozować na podstawie kryteriów opisanych w diagnostycznym i statystycznym podręczniku zaburzeń psychicznych (DSM-V) oraz Międzynarodowej klasyfikacji chorób (ICD). Niektóre powszechne obawy powodujące strach przed leczeniem stomatologicznym obejmują lęk przed bólem, ukłuciem, urazem, uduszeniem się, zadławieniem, przed narażeniem na szkodliwe promieniowanie czy brak kontroli podczas leczenia dentystycznego. Więcej informacji znajdziesz na: www.tunieboli.pl

psycholog, lek. dent. Agnieszka Tarnowska


POWIĄZANE ARTYKUŁY

specjalizacje - Dentonet.pl
NIL oraz ministerstwo zdrowia o edukacji lekarzy dentystów Lekarz

21 marca 2019 r. do Naczelnej Izby Lekarskiej wpłynęło pismo z ministerstwa zdrowia informujące o utworzeniu w strukturach Departamentu Kwalifikacji Medycznych i Nauki samodzielnego stanowiska ds. kształcenia lekarzy dentystów.Jak poinformował w komu...

NIL konferencja
Samorząd lekarski wygrywa proces sądowy z Newsweekiem Lekarz

- Minister zdrowia Konstanty Radziwiłł przekazał Naczelnej Izbie Lekarskiej wielomilionową dotację z budżetu państwa. W tym samym czasie Izba bez konkursu zlecała remonty jego szwagrowi - tak zaczyna się reportaż "Książę" autorstwa Michała Krzymowski...

Corega kremy webinar
Jak kremy mocujące wpływają na sukces leczenia protetycznego? Lekarz

Zachęcamy do obejrzenia webinaru "Kremy mocujące od podszewki – odkryj tajemnice formulacji oraz wpływ na organizm pacjenta", zorganizowanego przez firmę GSK, markę Corega oraz portal Dentonet.pl. To kompendium wiedzy dotyczącej kremów mocujących do ...

ROZWIŃ WIĘCEJ
Mycie rąk - Dentonet.pl
Mycie i dezynfekcja rąk w gabinecie stomatologicznym - cel oraz zasady Asysta

Mycie i dezynfekcja (odkażanie) rąk są najważniejszymi czynnościami w zapobieganiu zakażeniom. Zabiegi higieniczne rąk redukują znacznie ryzyko przeniesienia mikroorganizmów patogennych, co ma olbrzymie znaczenie w gabinetach stomatologicznych. Najwi...

szczepienie przeciw COVID - Dentonet.pl
Proces szczepień przeciw COVID-19 ma przyspieszyć Lekarz

Ruszyło pierwszych 16 pilotażowych Punktów Szczepień Powszechnych. Łącznie w całym kraju będzie ich ponad 600 – tak, aby proces szczepień przebiegał jeszcze sprawniej. Oprócz tego rząd uruchomił także pierwsze punkty drive-thru. Jak powiedział premie...

jeshoots com LAwsF VnFzc unsplash
Jak zabezpieczyć siebie oraz pacjenta po powrocie do pracy? [WEBINAR] Lekarz

Z powodu zagrożenia koronawirusem wiele gabinetów stomatologicznych podjęło trudną decyzję o czasowym ograniczeniu, a nawet zawieszeniu działalności. Prędzej czy później lekarze dentyści wrócą jednak do pracy, a wówczas trzeba będzie wiedzieć, w jaki...

zarzuty
Wrocław: Będzie proces byłego rektora UM prof. Marka Z. Lekarz

Sąd Okręgowy we Wrocławiu uwzględnił zażalenie prokuratury na umorzenie sprawy byłego rektora Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu prof. Marka Z., oskarżonego o przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków. Nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy....

35
Licówki i kompozyt – kompromisowe podejście do leczenia pacjenta Lekarz

Artykuł ma na celu przedstawienie protokołu poprawy estetyki i funkcji narządu żucia. W omawianym przypadku w celu poprawy estetyki łuku górnego wykorzystano licówki ceramiczne, natomiast w celu poprawy estetyczno-funkcjonalnej wykonano w łuku dolnym...

sąd - Dentonet.pl
Wrocław: Ruszył proces byłego rektora UMED-u prof. Marka Z. Lekarz

We wtorek rozpoczął się proces b. rektora Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu prof. Marka Z. oskarżonego o przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków. Raz już umorzono postępowanie w tej sprawie, ale sąd II instancji uwzględnił zażalenie pr...

e-papierosy - Dentonet.pl
E-papierosy negatywnie wpływają na zdrowie jamy ustnej Lekarz

Choć stężenie toksycznych związków chemicznych w substancjach ciekłych oraz parze e-papierosów jest niższe niż w przypadku papierosów tradycyjnych, to i tak stanowią one potencjalny czynnik karcynogenny – pisze na łamach „Pulsu Medycyny” dr n. med. M...

przyzębie - Dentonet.pl
Zapalenie dziąseł a COVID-19 oraz inne schorzenia Lekarz

Liczne dotychczas przeprowadzone badania wykazały bezpośredni związek zapalenia przyzębia z wieloma chorobami ogólnoustrojowymi. Przeprowadzone w bieżącym roku badania wskazują również na związek choroby przyzębia z cięższym przebiegiem COVID-19. Ch...