Dentonet
PACJENT
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Leczenie zachowawcze i endodoncja
Protetyka i implantologia
Stomatologia estetyczna
Ortodoncja
Periodontologia
Higiena i zdrowie jamy ustnej

Czy warto stosować płukanki do higieny jamy ustnej?

Publikacja:
Czy warto stosować płukanki do higieny jamy ustnej?

Czy warto stosować płukanki do higieny jamy ustnej?

Zdaniem stomatologów, prawidłowa pielęgnacja jamy ustnej powinna obejmować nie tylko codzienne szczotkowanie zębów odpowiednią pastą, lecz również stosowanie płynów do płukania do jamy ustnej. Niestety, ta ostatnia forma profilaktyki przeciwpróchnicowej jest mocno niedoceniana przez pacjentów. O ile większość z nas regularnie myje zęby, o tyle po płukanki sięga co 20 osoba.

Czy płyny do płukania jamy ustnej rzeczywiście chronią przed próchnicą?
Energiczne płukanie wodą po posiłku prowadzi do usunięcia resztek pokarmowych, a jednocześnie zmniejsza ilości flory bakteryjnej i zobojętnia kwaśne środowisko jamy ustnej.

Krótkie płukanie po posiłku usuwa niemal połowę resztek pokarmowych, a dłuższe może nawet spowodować całkowite rozpuszczenie cukru zalegającego w jamie ustnej. Płukanie ust tuż po szczotkowaniu powoduje powstawanie "aktywnej piany", która ma dodatkowe znaczenie w oczyszczaniu miejsc trudno dostępnych. Wstrzymanie się od jedzenia i picia przez około 2 godziny po tym zabiegu znakomicie poprawia stan higieny w jamie ustnej.
Płukanie jamy ustnej pozwala również na długotrwałe utrzymanie świeżego oddechu i uczucia czystości po szczotkowaniu zębów.

Czym płukać jamę ustną?
Stomatolodzy zalecają codzienne korzystanie z płukanek antyseptycznych dostępnych w aptekach, marketach, i innych sklepach ze środkami do codziennej higieny. Specjalistyczne płyny do płukania mają tę zaletę, że ich skład jest ściśle opracowany pod potrzeby określonych grup pacjentów.

Mamy zatem do dyspozycji np. płyny do płukania łagodzące stany zapalne dziąseł, zwalczające nieprzyjemny zapach z ust czy też wspomagające wybielanie zębów lub ograniczające odkładanie się kamienia nazębnego.
Najbardziej wskazane są płukanki do codziennego stosowania, gdyż łatwiej przyzwyczaić się do tej formy profilaktyki i czynność płukania staje się nawykiem.

Jaką płukankę wybrać?
Formą płukania są irygacje polegające na stosowaniu środków płuczących pod zwiększonym ciśnieniem. Do irygacji służą specjalne urządzenia, tzw. irygatory wodne. Wytwarzają one podciśnienie w płynie zgromadzonym w odpowiednim zbiorniku. Płyn ten wydostając się przez odpowiednią końcówkę powoduje oczyszczenie przestrzeni międzyzębowych, powierzchni zębów i masuje dziąseł.
Poza wodą do płukanek i irygacji można stosować roztwory środków chemicznych hamujących tworzenie płytki bakteryjnej, solanki, borowiny, roztwory wyciągów z ziół itp. Do najczęściej stosowanych w płukankach środków antyseptycznych należą:
– chlorheksydyna,
– olejki eteryczne,
– triclosan,
– sangwinaryna,
– inne.

Zalety chlorheksydyny
Najbardziej popularnym środkiem chemicznym jest chlorheksydyna. Badania wykazały znaczną zdolność wiązania chlorheksydyny przez płytkę bakteryjną, co prowadzi do oddzielenia płytki od powierzchni zęba i zahamowania wzrostu bakterii ją tworzących.
Dzięki specyficznej interakcji między chlorheksydyną a błoną śluzową jamy ustnej preparat dość długo utrzymuje się w jamie ustnej (6-8 godzin po jednorazowej aplikacji), co wpływa na zwiększenie jego działania antybakteryjnego.

Niestety, pewne działania uboczne, takie jak żółtobrązowe przebarwienia wypełnień protetycznych oraz gorzki smak, ograniczają stosowanie czystej chlorheksydyny w codziennej higienie jamy ustnej. Z tego względu jako środek hamujący tworzenie płytki nazębnej stosuje się ją szczególnie:
– u pacjentów po radioterapii w obrębie twarzoczaszki,
– u pacjentów po urazach twarzy, z unieruchomionymi szczękami,
– u chorych na padaczkę cierpiących na przerost dziąseł spowodowany przyjmowaniem leków przeciwpadaczkowych,
– u dzieci upośledzonych psychicznie i ruchowo oraz osób niepełnosprawnych,
– u  pacjentów ze szczególnie nasiloną próchnicą, gdy zawodzą inne metody higieniczne.

Warto wiedzieć
Oprócz środków antyseptycznych tj. zawierających chlorheksydynę, większość płukanek zawiera fluor, który jest cennym środkiem zapobiegawczym u pacjentów powyżej 6 roku życia z wysokim ryzykiem próchnicy, mieszkających na terenach z niską zawartością fluoru w wodzie.
Nie zaleca się płukanek dzieciom, które biorą tabletki do ssania z fluorem oraz dzieciom małym (poniżej 1 roku życia) ze względu na możliwość połykania płynu.

Ze względu na częstość stosowania płukanek, które zawierają jony fluorkowe zalecne są:
– do codziennego użytku, roztwory 0,05% NaF w ilości 10 ml jednorazowo,
– do użycia jeden raz na dwa tygodnie, roztwory o stężeniu 0,2% NaF (w szczególnych przypadkach raz na tydzień).

Wiele gotowych płukanek jako środek stabilizujący zawiera alkohol w stężeniu 4% – 27%. Dla dzieci i osób z suchością jamy ustnej polecane są te z małą zawartością alkoholu, gdyż wyższe stężenia mogą powodować podrażnienia błony śluzowej jamy ustnej.
Niektóre płukanki występują w handlu w postaci koncentratów do sporządzania roztworów, te preparaty mogą być niebezpieczne, dlatego trzeba je chronić przed dziećmi.

B.Sz.
 


POWIĄZANE ARTYKUŁY

smartfon - Dentonet.pl
Czy smartfony są szkodliwe dla zdrowia jamy ustnej? Lekarz

Technologia cyfrowa towarzyszy nam każdego dnia, trudno bowiem wyobrazić sobie funkcjonowanie bez smartfona i dostępu do internetu. Nowoczesne technologie mają jednak również negatywne strony – paradoksalnie przyczyniają się do większej izolacji społ...

Happy Dental1
Wpływ higieny jamy ustnej na ryzyko zakażenia COVID-19 Pacjent

Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że codzienna higieny jamy ustnej ma wpływ nie tylko na zdrowie zębów i dziąseł, ale także na kondycję całego organizmu. Właściwa pielęgnacja jamy ustnej to już nie tylko wyszczotkowanie zębów. Dostępne obecnie...

ROZWIŃ WIĘCEJ
zęby sportowców - Dentonet.pl
Sport to zdrowie... jamy ustnej? Lekarz

Wzajemny wpływ zdrowia jamy ustnej na zdrowie ogólne od dawna nie budzi kontrowersji w środowisku medycznym. Wiele wskazuje jednak na to, że zależność ta pozostaje mało znana m.in. w świecie sportu. Badania przeprowadzone z udziałem sportowców dowodz...

żele w stomatologii - Dentonet.pl
Żele w stanach zapalnych jamy ustnej Lekarz

Jama ustna to ekosystem złożony z wielu wzajemnie na siebie oddziałujących elementów, zróżnicowany pod względem panujących warunków biotycznych i abiotycznych.  Powszechnie obserwuje się, że pacjenci najczęściej zgłaszają się do gabinetu stomatologic...

woda
FDI o ekologii w codziennej higienie jamy ustnej Lekarz

Światowa Federacja Dentystyczna FDI przygotowała szereg infografik, z których można dowiedzieć się, jak stosować zasady ekologii w codziennej higienie jamy ustnej. Przypomnijmy – jakiś czas temu FDI opublikowała dokument „Sustainability in Dentistry...

tubka po paście - Dentonet.pl
Produkty do codziennej higieny jamy ustnej – co z ekologią? Lekarz

Troska o zdrowie jamy ustnej, w tym profilaktyka i prawidłowa higiena to zagadnienia, które we współczesnym świecie nie budzą kontrowersji. Istotny problem stwarzają natomiast opakowania, w których klienci je nabywają – po zużyciu produktu trafiają o...

GUM1
Sunstar G.U.M.® – szczoteczki i akcesoria do higieny jamy ustnej Lekarz

Na przestrzeni ostatnich lat wiedza na temat roli prawidłowej higieny jamy ustnej w profilaktyce chorób dziąseł i zębów oraz – co istotne – problemów pozastomatologicznych, znacząco wzrosła. Pacjenci w coraz większym stopniu świadomi wpływu stanu uzę...

objawy raka jamy ustnej - Dentonet.pl
Rak jamy ustnej? 65% mniej skierowań na badania Lekarz

W Zjednoczonym Królestwie za sprawą wspólnych działań Fundacji Raka Jamy Ustnej (MCF) oraz Brytyjskiej Fundacji Zdrowia Stomatologicznego (BDHF) w listopadzie obchodzony jest już od lat Miesiąc Świadomości Raka Jamy Ustnej. W tym roku działania te wy...

Australia - Dentonet.pl
Zdrowie jamy ustnej Aborygenów – jak je poprawić? Lekarz

W Australii istnieją znaczne różnice w stanie zdrowia jamy ustnej pomiędzy ludnością rdzenną – przedstawicielami Pierwszych Narodów – oraz resztą populacji. Z przeprowadzanych badań wynika, że rdzenni Australijczycy, szczególnie ci mieszkający poza o...