Dentonet
PACJENT
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Leczenie zachowawcze i endodoncja
Protetyka i implantologia
Stomatologia estetyczna
Ortodoncja
Periodontologia
Higiena i zdrowie jamy ustnej

Zaniedbane zęby królowej Marysieńki

Publikacja:
Zaniedbane zęby królowej Marysieńki

Zaniedbane zęby królowej Marysieńki

Zarówno Maria Kazimiera, jak i król Jan Sobieski mieli poważne problemy z uzębieniem. Przyczyną tego stanu rzeczy była pewna wstydliwa tajemnica, którą w dziele The History of Poland in several letters to persons of quality ujawnił Bernard O’Connor, przez rok pełniący obowiązki nadwornego lekarza.

Irlandczyk Bernard O’Connor (ok. 1666 – 1698), fizyk, przyrodnik i historyk, studiował medycynę na uniwersytetach w Montpellier i w Paryżu. Podczas pobytu w stolicy Francji poznał dwóch Polaków (prawdopodobnie synów kanclerza koronnego Jana Wielopolskiego), a następnie udał się z nimi  do Polski – najpierw do Krakowa, a stamtąd do Warszawy. Dzięki rekomendacji posła weneckiego został przedstawiony królowi Janowi III Sobieskiemu, który w początku 1694 r. powierzył mu stanowisko nadwornego lekarza. O’Connor pragnął nawiązać w Polsce kontakty zawodowe z lekarzami i przyrodnikami, lecz ponieważ takich specjalistów nie znalazł, zatem zajął się historią i  stanem  zdrowia mieszkańców Rzeczypospolitej.
O’Connor przeanalizował zdrowotną sytuację szlachty oraz chłopów i doszedł do wniosku, że Polacy są generalnie zdrowsi od przedstawicieli innych nacji, co – całkiem słusznie – przypisał lepszej diecie i większej dbałości o higienę (w odróżnieniu od mieszkańców krajów zachodniej Europy polska szlachta myła się regularnie, a łaźnia była obowiązkowym pomieszczeniem w każdym dworku).
O’Connor na liście trapiących Polaków schorzeń na pierwszym miejscu wymienił choroby weneryczne (przede wszystkim kiłę), na dalszych – takie choroby zakaźne, jak tyfus plamisty, ospę i czerwonkę. Według Irlanczyka częstym problemem zdrowotnym Polaków były także zatrucia pokarmowe, reumatyzm, choroby nerwowe i psychiczne, wreszcie – choroby oczu oraz zębów. Przy czym popsute zęby i braki w uzębieniu miało nie tylko ubogie pospólstwo – problem ten dotykał przedstawicieli wszystkich stanów, nie wyłączając królewskiej pary.

Szczerbata  Marysieńka
W zachowanej korespondencji Marii Kazimiery d’ Arquien (od 1658 r. ordynatowej Janowej Zamoyskiej, od 1665 żony Jana Sobieskiego), stosunkowo często pojawiają się wzmianki o jej zdrowiu, a ściślej mówiąc, o trapiących ją dolegliwościach. Jeszcze przed ślubem Maria cierpiała na okrutne bóle zębów, od których dostawała dodatkowo silnych migren i bardzo puchła. A że nie znano wtedy innego skutecznego środka zaradczego, jak usuwanie nie leczonego uzębienia, można przypuszczać, iż już w młodości panna d’ Arquien miała mocno niekompletny uśmiech. Nie zwracano wszakże na to uwagi, gdyż zjawisko takie uchodziło za powszechne i naturalne, a brak zębów nie przeszkodził Marii Kazimierze w zdobyciu tytułu prawdziwej piękności.

Cierpiący Jan Sobieski
Wizerunki  króla ukazują go jako herosa, imponującego męską urodą i atletyczną posturą. Jednak pomimo wspaniałej postawy Sobieski uskarżał się na liczne choroby,  które chętnie opisywał w listach do swojej żony. Dzięki tym relacjom mamy dziś stosunkowo klarowny obraz jego  dolegliwości i wiemy, że przez lata chorował na syfilis.
Sobieski często wspominał o np. o nacieraniu chorych miejsc maścią rtęciową – była to kuracja tyleż skuteczna, co toksyczna. Zawarty w maści tlenek rtęci przenikał przez śluzówkę i zabijał krętki, lecz równocześnie niszczył cały organizm.
Warto wiedzieć, że przewlekłe zatrucie małymi ilościami rtęci powoduje początkowo niespecyficzne objawy, takie jak osłabienie, ból kończyn i głowy. W późniejszym okresie pojawia się ślinotok lub uporczywa suchość w ustach, a w jamie ustnej rozwija się zapalenie błony śluzowej. Jeszcze później dochodzi do rozchwiania i wypadania zębów oraz wystąpienia charakterystycznego niebiesko-fioletowego rąbka na dziąsłach.
Z listów wiemy, że w swoich późniejszych latach Jan Sobieski w bardzo szybkim tempie tracił uzębienie. Z dużym prawdopodobieństwem możemy dzisiaj domniemywać, że przyczyną królewskich problemów z zębami było długotrwałe zatrucie rtęcią.

B.Sz.
Źródło: www.wilanow-palac.pl


POWIĄZANE ARTYKUŁY

Tłusty Czwartek
Tłusty Czwartek – uwaga na zęby i nadmiar kilogramów! Pacjent

Dziś Tłusty Czwartek i zgodnie z tradycją – dla zapewnienia sobie szczęścia oraz pomyślności – należy zjeść co najmniej jednego pączka. Jeżeli faktycznie skończy się tylko na jednym słodkim przysmaku, nie stanie się nic strasznego, ale pączki jedzone...

Jakobsen
Kolarz Fabio Jakobsen odzyskał zęby Lekarz

Holenderski kolarz Fabio Jakobsen, który po makabrycznym wypadku w ubiegłorocznym Tour de Pologne stracił m.in. wszystkie zęby, odzyskał uśmiech. Grupa stomatologów pracowała nad jego powrotem do zdrowia osiem miesięcy. Na 1. etapie zeszłorocznego T...

próchnica u przodków - Dentonet.pl
Na Grenlandii odkryto zęby prassaka sprzed 215 mln lat Lekarz

Jak informuje PAP, polscy paleontolodzy natrafili na mierzący 2 cm fragment żuchwy wraz z dwoma dwukorzeniowymi zębami, który należał do nieznanego dotąd prassaka przypominającego ryjówkę, sprzed 215 mln lat. Jak czytamy, niewielki fragment żuchwy ...

ROZWIŃ WIĘCEJ
Fałszywy dentysta - Dentonet.pl
Zęby jak z obrazka, czyli o stomatologii w malarstwie Lekarz

Sądząc po pracach plastycznych sprzed kilkuset lat, zakres ówczesnej stomatologii był mocno zawężony. Prawie nie widać na nich profilaktyki, codziennej higieny jamy ustnej, ówcześnie stosowanych (z rzadka!) metod leczenia. Na obrazach dawnych mistrzó...

leczenie stomatologiczne dzieci - Dentonet.pl
Kto wyleczy zęby 3340 uczniów szkół w Świnoujściu? Lekarz

Prezydent Świnoujścia zaprosił stomatologów do składania ofert w zakresie realizacji opieki stomatologicznej nad uczniami szkół podstawowych prowadzonych przez miasto. Jest to łącznie... 3340 dzieci. Próba zorganizowania opieki stomatologicznej dla ...

szczoteczka i pasta - Dentonet.pl
Nie wiadomo, jak szczotkować zęby... Sprzeczne porady ekspertów Asysta

Według informacji British Dental Journal, porady dotyczące najlepszych metod mycia zębów są mylące i sprzeczne. Naukowcy przeanalizowali 66 źródeł z całego świata: organizacji zrzeszających dentystów, producentów szczoteczek oraz podręczniki stomatol...

weglowodany
Mniej węglowodanów w diecie - dużo zdrowsze zęby Asysta

Jak wynika z badań przeprowadzonych przez naukowców z Newcastle University, mniejsza ilość węglowodanów w diecie przekłada się na wyższy poziom zdrowia jamy ustnej. Naukowcy przeanalizowali kilkadziesiąt prac naukowych z zakresu dietetyki, w których...

leczenie stomatologiczne dzieci - Dentonet.pl
Skandynawia: korony stalowe na zęby mleczne Lekarz

Korony ze stali – dostępne także na polskim rynku – polecane są w leczeniu protetycznym młodych pacjentów w przypadku trzonowców silnie zniszczonych przez próchnicę, złamań oraz zębów z zaburzeniami rozwoju. Mimo tych zaleceń, nie są one zbyt często ...

nitkowanie - Dentonet.pl
Irlandia: czy regularnie nitkujesz zęby? Niekoniecznie! Asysta

Nitkowanie zębów zaliczane jest do podstawowych zabiegów z zakresu codziennej higieny jamy ustnej. Stosowanie nici dentystycznych jest istotne nie tylko z estetycznego punktu widzenia, ale przede wszystkim pomaga w zachowaniu zdrowia jamy ustnej. Jed...

e-recepta - Dentonet.pl
Obowiązkowe e-recepty? "Nie ma szans, żeby się udało" Lekarz

Eksperci twierdzą, że nie ma szans na to, aby każdy lekarz i lekarz dentysta od 8 stycznia 2020 r. wystawiał jedynie recepty elektroniczne – informuje portal Money.pl. Przypomnijmy – od 8 stycznia 2020 r. – poza ściśle określonymi wyjątkami – w Polsc...

krolowa Victoria
Wyjątkowa stomatologiczna biżuteria królowej Wiktorii Lekarz

Z artykułu opublikowanego w „British Dental Journal” wynika, że królowa Wielkiej Brytanii i Irlandii Wiktoria panująca od 1837 do 1901 roku w dużym stopniu przyczyniła się do popularyzacji biżuterii ozdabianej ludzkimi zębami. Jak można przeczytać ...