Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Aktualności
Prawo i finanse
Praca w gabinecie
Student
Edukacja i technologie
Medycyna

Ekstrakcje – najczęściej wykonywane procedury stomatologiczne

Publikacja:
Ekstrakcje – najczęściej wykonywane procedury stomatologiczne

Ekstrakcje – najczęściej wykonywane procedury stomatologiczne

Jedną z najczęściej wykonywanych procedur w praktyce lekarza dentysty ogólnie praktykującego są ekstrakcje zębów.

Ekstrakcja to zabieg chirurgiczny polegający na przerwaniu włókien ozębnej i wyjęciu zęba z zębodołu. Proces gojenia odbywa się na bazie skrzepu wytworzonego w zębodole oraz komórek nabłonka z brzegów rany.

Usunięcie zęba tylko z pozoru jest zabiegiem prostym, ponieważ anatomia korzeni, nieprawidłowe położenie bądź niecałkowite wyrżnięcie zęba często stwarza trudności, w wyniku których dochodzi do konieczności wykonania separacji korzeni lub wytworzenia płata śluzówkowo-okostnowego.

Ekstrakcje najczęściej wykonywane są w warunkach ambulatoryjnych, w znieczuleniu miejscowym, po uprzednim zebraniu wywiadu, kwalifikacji do zabiegu oraz podpisaniu zgody przez pacjenta. Ważne jest przedoperacyjne badanie rentgenowskie, pomocne w ocenie anatomii korzeni zębów oraz ocenie zmian bezobjawowych. W praktyce wykonujemy ekstrakcje pojedyncze, mnogie, proste i skomplikowane z preparowaniem płata śluzówkowo-okostnowego.

Operacyjne ekstrakcje nieprawidłowo położonych, zatrzymanych zębów mądrości są zabiegami skomplikowanymi, wykonywanymi najczęściej przez chirurga i wymagają dokładnej diagnostyki radiologicznej.

Wskazania do ekstrakcji zębów

Ekstrakcje, tak jak inne zabiegi z zakresu chirurgii stomatologicznej, mają na celu przede wszystkim usunięcie ogniska zakażenia. Wskazania te są związane z chorobami przyzębia, z chorobami tkanek zęba oraz zębopochodnymi stanami zapalnymi i ich powikłaniami.

Ekstrakcje wykonywane są także ze wskazań protetycznych, ortodontycznych, jak również z przyczyn chirurgicznych, jatrogennych czy doraźnych i ogólnoustrojowych. Szczegółowe wskazania i przeciwwskazania dostępne są we wszystkich podręcznikach z zakresu chirurgii stomatologicznej [5].

W praktyce o kwalifikacji do ekstrakcji decyduje również stan uzębienia i higiena jamy ustnej, a także decyzja pacjenta podyktowana jego sytuacją ekonomiczną.

Każdy zabieg usunięcia zęba poprzedza badanie kliniczne, radiologiczne oraz ustalenie wskazań i przeciwwskazań do ekstrakcji.

Tak jak odpowiedni rodzaj znieczulenia zapewnia bezbolesne wykonanie zabiegu, tak prawidłowa technika zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań pozabiegowych.

Praktyczne ABC

Angelini 2

Opis rtg

Planowane ekstrakcje mnogie z alweoloplastyką. 

1. W praktyce ważna jest atraumatyczna technika usuwania zębów, odpowiednie narzędzia oraz doświadczenie lekarza, pozwalające przewidzieć ewentualne trudności. Stosowanie nadmiernej siły podczas zabiegu często prowadzi do złamania zęba czy uszkodzenia tkanek miękkich [4].

2. Postępowanie atraumatyczne polega na jak najmniejszym uszkodzeniu tkanek. Jeśli działania obejmują obszar kości wyrostka zębodołowego to praca narzędziami rotacyjnymi musi uwzględniać chłodzenie solą fizjologiczną i odpowiednio dobrane obroty, aby zapobiec termicznemu uszkodzeniu kości.

3. Ekstrakcje proste, pojedyncze sprawiają zazwyczaj najmniej kłopotów. Należy wykonać rewizję zębodołu i usunąć ewentualne fragmenty wypełnień, tkanek zęba, ziarninę czy ziarniniaki okołowierzchołkowe, ocenić również nierówności brzegów zębodołu i skorygować je. W przypadku zębów wielokorzeniowych ważna jest ocena przegrody międzykorzeniowej – jej wysokość i ewentualna ruchomość. Luźne fragmenty blaszki kostnej wyrostka zębodołowego należy usunąć.

4. Przy ekstrakcjach mnogich należy wykonać jednoczasowo alweoloplastykę z konturowaniem tkanek, oceniając brzegi wyrostka zębodołowego oraz przegrody międzykorzeniowe i międzyzębodołowe. Powstanie licznych nierówności w brzegu tkanki kostnej wyrostka zębodołowego stwarza bolesne wygórowania gojącej się błony śluzowej, często będące wskazaniem do kolejnego zabiegu chirurgicznego.

5. W przypadku ekstrakcji mnogich z plastyką wyrostka zębodołowego, zabiegów z preparacją płata śluzówkowo- okostnowego, niezamierzonego uszkodzenia błony śluzowej ranę należy zaopatrzyć szwami chirurgicznymi. Zębodoły po ekstrakcji pojedynczych zębów zaopatrzone szwami będą goić się szybciej. Najczęściej stosowane są szwy nieresorbowalne (4-0, 5-0). Prawidłowe zaopatrzenie rany poekstrakcyjnej wpływa na zmniejszenie bólu pozabiegowego [2].

6. Gąbka kolagenowa umieszczona w zębodole po ekstrakcji wspomaga tworzenie skrzepu i stabilizuje go, jak również ma za zadanie zapobiegać nadmiernemu obkurczaniu rany. Gąbki kolagenowe są całkowicie resorbowalne i wspomagają tworzenie nowej tkanki kostnej.

7. Ranę poekstrakcyjną należy zaopatrzyć jałowym opatrunkiem.

8. Gojenie zależy od prawidłowego zaopatrzenia zębodołu/ów poekstrakcyjnych i ma wpływ na dalsze etapy leczenia, takie jak rehabilitacja protetyczna czy leczenie za pomocą implantów.

9. Warunkiem skutecznego zabiegu chirurgicznego jest dobra ocena pola zabiegowego – praca w powiększeniu oraz doświadczona asysta.

Każdy zabieg chirurgiczny jest postępowaniem urazowym dla tkanek, związanym z odczuwaniem bólu przez pacjenta [1]. Ból w trakcie zabiegu kontrolowany jest poprzez znieczulenie miejscowe. Problem jednak pojawia się kiedy znieczulenie przestaje działać [2].

Natężenie bólu wiąże się z rodzajem wykonywanego zabiegu, obecnością stanu zapalnego oraz ewentualnymi powikłaniami pozabiegowymi w postaci np. suchego czy zakażonego zębodołu. W przypadku ekstrakcji prostych ból jest znacznie mniej nasilony niż po ekstrakcjach mnogich czy połączonych z alweoloplastyką.

Powikłania poekstrakcyjne w postaci dolegliwości bólowych, obrzęku czy krwiaka mają charakter miejscowy i mogą się utrzymywać do tygodnia po zabiegu [2]. Dla zapewnienia pozabiegowego komfortu pacjenta należy wdrożyć leczenie przeciwbólowe [6].

Leki przeciwbólowe stosowane po zabiegach chirurgicznych w obrębie jamy ustnej powinny wykazywać się działaniem przeciwbólowym, przeciwzapalnym i przeciwobrzękowym. Najczęściej w terapii przeciwbólowej zaleca się stosowanie skojarzenia NLPZ z paracetamolem lub tramadolu z NLPZ [3].

Obecnie, oprócz doustnych leków przeciwbólowych, mamy do dyspozycji roztwór do płukania jamy ustnej zawierający diklofenak w płynie. Jest to produkt medyczny pod nazwą Glimbax.

Przeprowadzone przez nas badania nad skutecznością diklofenaku w płynie stosowanego po zabiegach stomatologicznych wykazały istotne zmniejszenie pozabiegowych dolegliwości bólowych [6]. Glimbax może być stosowany w przypadku ekstrakcji. Zębodoły powinny być jednak zaopatrzone gąbką kolagenową i szwami, w innych przypadkach płukanie jamy ustnej do 24 godzin po zabiegu nie jest wskazane ze względu na ochronę skrzepu jako najlepszego opatrunku biologicznego.

Stres i napięcie związane z zabiegiem chirurgicznym powoduje u znacznej części pacjentów trudności w koncentracji uwagi i zapamiętywaniu. Dlatego też pacjent powinien otrzymać dokładne pisemne zalecenia pozabiegowe, uwzględniające terapię przeciwbólową, ewentualną antybiotykoterapię oraz zalecenia dotyczące higieny jamy ustnej.

dr n. med. Małgorzata Bartoszcze-Tomaszewska, specjalista chirurg stomatolog

Centrum Stomatologii LARDENt Lublin

Literatura:

  1. Nowak M., Ból w stomatologii-rola niesterydowych leków zapalnych: Forum Stomatologii Praktycznej 10.03.2020;
  2. Pasternak M., Woroń J.: Postępowanie w bólu poekstrakcyjnym, Ból 2020,21(1):47-52
  3. Woroń J.: Ból i jego leczenie w praktyce lekarza dentysty, Forum Stomatologii Praktycznej, Nr 50 (Maj 2019)
  4. Grad P., Paruzel – Pliskowska A., Żegleń A., Pytko-Polończyk J.: Przegląd wybranych atraumatycznych metod ekstrakcji , Nowa Stomatologia 2019;24(3):95-99
  5. Bartkowski S. B. praca zbiorowa: Chirurgia szczękowo-twarzowa, Collegium Medicum UJ Kraków 1996
  6. Bartoszcze-Tomaszewska M.: Ocena skuteczności diklofenaku w płynie stosowanego po zabiegach stomatologicznych-doniesienia wstępne,: Dentonet 7.04.2021

POWIĄZANE ARTYKUŁY

higienistka stomatologiczna
Higienistki stomatologiczne z kontraktami z NFZ-em? Asysta

Grupa posłanek skierowała do ministra zdrowia interpelację, w której pyta, czy byłoby możliwe, aby higienistki stomatologiczne samodzielnie zawierały z NFZ-em umowy w zakresie świadczeń profilaktyki stomatologicznej. Autorkami interpelacji są posłan...

zolnierze
Dodatkowe świadczenia stomatologiczne dla żołnierzy Lekarz

Zgodnie z przyjętą ustawą o obronie ojczyzny, żołnierzom zawodowym mają przysługiwać dodatkowe bezpłatne świadczenia stomatologiczne. Minister obrony narodowej określi w drodze rozporządzenia dokładny wykaz tych świadczeń oraz tryb kierowania żołnier...

ROZWIŃ WIĘCEJ
ukraine g9d3ffdcf5 1920
Apel o uproszczone procedury dla lekarzy dentystów z Ukrainy Lekarz

Związek Pracodawców Stomatologii apeluje do ministra zdrowia o "niezwłoczne opracowanie i wdrożenie uproszczonej procedury umożliwiającej kontynuację pracy w Polsce lekarzom dentystom oraz medycznemu personelowi pomocniczemu przybywającym do Polski...

leczenie stomatologiczne7
NFZ Warszawa: 60 konkursów na leczenie stomatologiczne Lekarz

13 czerwca mazowiecki NFZ ogłosił 60 uzupełniających postępowań konkursowych dotyczących leczenia stomatologicznego. Na stronie NFZ-u pojawiły się także ceny oczekiwane za punkt i etat przeliczeniowy dla poszczególnych zakresów świadczeń. Ogłoszone ...

konkursy ofert
NFZ Szczecin: 43 konkursy na leczenie stomatologiczne Lekarz

Aż 43 konkursy ofert dotyczące leczenia stomatologicznego ogłosił oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w Szczecinie. Oczekiwana cena w przypadku świadczeń ogólnostomatologicznych to 1,11 zł, świadczeń ogólnostomatologicznych dla dzieci i mł...

ekstrakcja ósemki - Dentonet.pl
Wielka Brytania: czas na ekstrakcje z użyciem kombinerek? Lekarz

Brytyjskie Stowarzyszenie Stomatologiczne (BDA) ostrzega, że jeśli dostęp do obiecywanych przez rząd centrów doraźnej opieki dentystycznej (UDC) nie będzie odpowiednio szeroki, przybywać będzie desperatów uprawiających (na sobie czy swoich bliskich) ...

stomatologia
UK: koniec izolacji chorych, procedury w gabinecie bez zmian Lekarz

Sara Hurley, Chief Dental Officer (najwyższy rangą urzędnik w rządzie Wielkiej Brytanii odpowiadający za kwestie stomatologii) potwierdziła, że po zakończeniu izolacji chorych na COVID-19 zmianie nie ulegną procedury dotyczące wykonywania zabiegów w ...

RTG zębów - Dentonet.pl
Zgody na procedury radiologiczne – będą zmiany dla gabinetów? Lekarz

Komisja stomatologiczna NRL opublikowała komunikat dotyczący stanu prac nad projektem rozporządzenia w sprawie minimalnych wymagań dla jednostek ochrony zdrowia prowadzących działalność polegającą na udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu rentgen...

Krakdent - Dentonet.pl
Targi stomatologiczne KRAKDENT® nie odbędą się Lekarz

Rosnąca liczba zachorowań na COVID-19 w Polsce, apele sanepidu, obawy przed zamknięciem granic i kwarantanną oraz niepokój o właściwą frekwencję na kluczowym spotkaniu branży stomatologicznej w Polsce spowodowały, iż Zarząd Targów w Krakowie zdecydow...

mms 625x200 1
Wracają Mazowieckie Spotkania Stomatologiczne Lekarz

Po przerwie spowodowanej pandemią koronawirusa wracają Mazowieckie Spotkania Stomatologiczne - jedno z najważniejszych w naszym kraju wydarzeń naukowych dla lekarzy dentystów. Tegoroczna konferencja odbędzie się w dniach 10-12 czerwca w hotelu Narvil...