Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Aktualności
Prawo i finanse
Praca w gabinecie
Student
Edukacja i technologie
Medycyna

Ekstrakcje – najczęściej wykonywane procedury stomatologiczne

Publikacja:
Ekstrakcje – najczęściej wykonywane procedury stomatologiczne

Ekstrakcje – najczęściej wykonywane procedury stomatologiczne

Jedną z najczęściej wykonywanych procedur w praktyce lekarza dentysty ogólnie praktykującego są ekstrakcje zębów.

Ekstrakcja to zabieg chirurgiczny polegający na przerwaniu włókien ozębnej i wyjęciu zęba z zębodołu. Proces gojenia odbywa się na bazie skrzepu wytworzonego w zębodole oraz komórek nabłonka z brzegów rany.

Usunięcie zęba tylko z pozoru jest zabiegiem prostym, ponieważ anatomia korzeni, nieprawidłowe położenie bądź niecałkowite wyrżnięcie zęba często stwarza trudności, w wyniku których dochodzi do konieczności wykonania separacji korzeni lub wytworzenia płata śluzówkowo-okostnowego.

Ekstrakcje najczęściej wykonywane są w warunkach ambulatoryjnych, w znieczuleniu miejscowym, po uprzednim zebraniu wywiadu, kwalifikacji do zabiegu oraz podpisaniu zgody przez pacjenta. Ważne jest przedoperacyjne badanie rentgenowskie, pomocne w ocenie anatomii korzeni zębów oraz ocenie zmian bezobjawowych. W praktyce wykonujemy ekstrakcje pojedyncze, mnogie, proste i skomplikowane z preparowaniem płata śluzówkowo-okostnowego.

Operacyjne ekstrakcje nieprawidłowo położonych, zatrzymanych zębów mądrości są zabiegami skomplikowanymi, wykonywanymi najczęściej przez chirurga i wymagają dokładnej diagnostyki radiologicznej.

Wskazania do ekstrakcji zębów

Ekstrakcje, tak jak inne zabiegi z zakresu chirurgii stomatologicznej, mają na celu przede wszystkim usunięcie ogniska zakażenia. Wskazania te są związane z chorobami przyzębia, z chorobami tkanek zęba oraz zębopochodnymi stanami zapalnymi i ich powikłaniami.

Ekstrakcje wykonywane są także ze wskazań protetycznych, ortodontycznych, jak również z przyczyn chirurgicznych, jatrogennych czy doraźnych i ogólnoustrojowych. Szczegółowe wskazania i przeciwwskazania dostępne są we wszystkich podręcznikach z zakresu chirurgii stomatologicznej [5].

W praktyce o kwalifikacji do ekstrakcji decyduje również stan uzębienia i higiena jamy ustnej, a także decyzja pacjenta podyktowana jego sytuacją ekonomiczną.

Każdy zabieg usunięcia zęba poprzedza badanie kliniczne, radiologiczne oraz ustalenie wskazań i przeciwwskazań do ekstrakcji.

Tak jak odpowiedni rodzaj znieczulenia zapewnia bezbolesne wykonanie zabiegu, tak prawidłowa technika zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań pozabiegowych.

Praktyczne ABC

Angelini 2

Opis rtg

Planowane ekstrakcje mnogie z alweoloplastyką. 

1. W praktyce ważna jest atraumatyczna technika usuwania zębów, odpowiednie narzędzia oraz doświadczenie lekarza, pozwalające przewidzieć ewentualne trudności. Stosowanie nadmiernej siły podczas zabiegu często prowadzi do złamania zęba czy uszkodzenia tkanek miękkich [4].

2. Postępowanie atraumatyczne polega na jak najmniejszym uszkodzeniu tkanek. Jeśli działania obejmują obszar kości wyrostka zębodołowego to praca narzędziami rotacyjnymi musi uwzględniać chłodzenie solą fizjologiczną i odpowiednio dobrane obroty, aby zapobiec termicznemu uszkodzeniu kości.

3. Ekstrakcje proste, pojedyncze sprawiają zazwyczaj najmniej kłopotów. Należy wykonać rewizję zębodołu i usunąć ewentualne fragmenty wypełnień, tkanek zęba, ziarninę czy ziarniniaki okołowierzchołkowe, ocenić również nierówności brzegów zębodołu i skorygować je. W przypadku zębów wielokorzeniowych ważna jest ocena przegrody międzykorzeniowej – jej wysokość i ewentualna ruchomość. Luźne fragmenty blaszki kostnej wyrostka zębodołowego należy usunąć.

4. Przy ekstrakcjach mnogich należy wykonać jednoczasowo alweoloplastykę z konturowaniem tkanek, oceniając brzegi wyrostka zębodołowego oraz przegrody międzykorzeniowe i międzyzębodołowe. Powstanie licznych nierówności w brzegu tkanki kostnej wyrostka zębodołowego stwarza bolesne wygórowania gojącej się błony śluzowej, często będące wskazaniem do kolejnego zabiegu chirurgicznego.

5. W przypadku ekstrakcji mnogich z plastyką wyrostka zębodołowego, zabiegów z preparacją płata śluzówkowo- okostnowego, niezamierzonego uszkodzenia błony śluzowej ranę należy zaopatrzyć szwami chirurgicznymi. Zębodoły po ekstrakcji pojedynczych zębów zaopatrzone szwami będą goić się szybciej. Najczęściej stosowane są szwy nieresorbowalne (4-0, 5-0). Prawidłowe zaopatrzenie rany poekstrakcyjnej wpływa na zmniejszenie bólu pozabiegowego [2].

6. Gąbka kolagenowa umieszczona w zębodole po ekstrakcji wspomaga tworzenie skrzepu i stabilizuje go, jak również ma za zadanie zapobiegać nadmiernemu obkurczaniu rany. Gąbki kolagenowe są całkowicie resorbowalne i wspomagają tworzenie nowej tkanki kostnej.

7. Ranę poekstrakcyjną należy zaopatrzyć jałowym opatrunkiem.

8. Gojenie zależy od prawidłowego zaopatrzenia zębodołu/ów poekstrakcyjnych i ma wpływ na dalsze etapy leczenia, takie jak rehabilitacja protetyczna czy leczenie za pomocą implantów.

9. Warunkiem skutecznego zabiegu chirurgicznego jest dobra ocena pola zabiegowego – praca w powiększeniu oraz doświadczona asysta.

Każdy zabieg chirurgiczny jest postępowaniem urazowym dla tkanek, związanym z odczuwaniem bólu przez pacjenta [1]. Ból w trakcie zabiegu kontrolowany jest poprzez znieczulenie miejscowe. Problem jednak pojawia się kiedy znieczulenie przestaje działać [2].

Natężenie bólu wiąże się z rodzajem wykonywanego zabiegu, obecnością stanu zapalnego oraz ewentualnymi powikłaniami pozabiegowymi w postaci np. suchego czy zakażonego zębodołu. W przypadku ekstrakcji prostych ból jest znacznie mniej nasilony niż po ekstrakcjach mnogich czy połączonych z alweoloplastyką.

Powikłania poekstrakcyjne w postaci dolegliwości bólowych, obrzęku czy krwiaka mają charakter miejscowy i mogą się utrzymywać do tygodnia po zabiegu [2]. Dla zapewnienia pozabiegowego komfortu pacjenta należy wdrożyć leczenie przeciwbólowe [6].

Leki przeciwbólowe stosowane po zabiegach chirurgicznych w obrębie jamy ustnej powinny wykazywać się działaniem przeciwbólowym, przeciwzapalnym i przeciwobrzękowym. Najczęściej w terapii przeciwbólowej zaleca się stosowanie skojarzenia NLPZ z paracetamolem lub tramadolu z NLPZ [3].

Obecnie, oprócz doustnych leków przeciwbólowych, mamy do dyspozycji roztwór do płukania jamy ustnej zawierający diklofenak w płynie. Jest to produkt medyczny pod nazwą Glimbax.

Przeprowadzone przez nas badania nad skutecznością diklofenaku w płynie stosowanego po zabiegach stomatologicznych wykazały istotne zmniejszenie pozabiegowych dolegliwości bólowych [6]. Glimbax może być stosowany w przypadku ekstrakcji. Zębodoły powinny być jednak zaopatrzone gąbką kolagenową i szwami, w innych przypadkach płukanie jamy ustnej do 24 godzin po zabiegu nie jest wskazane ze względu na ochronę skrzepu jako najlepszego opatrunku biologicznego.

Stres i napięcie związane z zabiegiem chirurgicznym powoduje u znacznej części pacjentów trudności w koncentracji uwagi i zapamiętywaniu. Dlatego też pacjent powinien otrzymać dokładne pisemne zalecenia pozabiegowe, uwzględniające terapię przeciwbólową, ewentualną antybiotykoterapię oraz zalecenia dotyczące higieny jamy ustnej.

dr n. med. Małgorzata Bartoszcze-Tomaszewska, specjalista chirurg stomatolog

Centrum Stomatologii LARDENt Lublin

Literatura:

  1. Nowak M., Ból w stomatologii-rola niesterydowych leków zapalnych: Forum Stomatologii Praktycznej 10.03.2020;
  2. Pasternak M., Woroń J.: Postępowanie w bólu poekstrakcyjnym, Ból 2020,21(1):47-52
  3. Woroń J.: Ból i jego leczenie w praktyce lekarza dentysty, Forum Stomatologii Praktycznej, Nr 50 (Maj 2019)
  4. Grad P., Paruzel – Pliskowska A., Żegleń A., Pytko-Polończyk J.: Przegląd wybranych atraumatycznych metod ekstrakcji , Nowa Stomatologia 2019;24(3):95-99
  5. Bartkowski S. B. praca zbiorowa: Chirurgia szczękowo-twarzowa, Collegium Medicum UJ Kraków 1996
  6. Bartoszcze-Tomaszewska M.: Ocena skuteczności diklofenaku w płynie stosowanego po zabiegach stomatologicznych-doniesienia wstępne,: Dentonet 7.04.2021

POWIĄZANE ARTYKUŁY

Konferencja Mistrzów 5
"Procedury połączyć w całość" - o planowaniu leczenia Lekarz

- Planowanie w leczeniu jest podstawą. Myślę, że to właśnie na nas, a więc tych, którzy szkolą podyplomowo, spoczywa odpowiedzialność za to, żeby tego lekarzy uczyć. Na uczelniach lekarze uczeni się bowiem głównie procedur - mówi dr hab. n. med. Jan ...

wiertla i pacjent
O co pytają pacjenci w NFZ? Protezy, ekstrakcje, wizyty Lekarz

Lista najczęstszych pytań dotyczących stomatologii skierowanych do Narodowego Funduszu Zdrowia przez pacjentów może być dla lekarzy wskazówką. Jakich wątpliwości pacjenci mają najwięcej? Co ich interesuje? Poniżej cytujemy kilka pytań dotyczących naj...

Dentamed
Targi stomatologiczne DENTAMED już w listopadzie Lekarz

Pacjenci coraz świadomiej wybierają gabinety stomatologiczne, sprawdzając przed wizytą, czy posiadają one sprzęt zapewniający szybkie, bezbolesne i bezstresowe leczenie. Wiedzą o tym stomatolodzy, którzy inwestują w innowacyjne technologie zapewniają...

ROZWIŃ WIĘCEJ
dentysta - Dentonet.pl
Mazowiecki NFZ odwołuje konkursy stomatologiczne Lekarz

Mazowiecki oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia poinformował o odwołaniu trzech konkursów dotyczących leczenia stomatologicznego. Jak czytamy, odwołane konkursy dotyczą: - świadczeń chirurgii stomatologicznej i periodontologii na obszarze...

ekstrakcja ósemki - Dentonet.pl
Wielka Brytania: czas na ekstrakcje z użyciem kombinerek? Lekarz

Brytyjskie Stowarzyszenie Stomatologiczne (BDA) ostrzega, że jeśli dostęp do obiecywanych przez rząd centrów doraźnej opieki dentystycznej (UDC) nie będzie odpowiednio szeroki, przybywać będzie desperatów uprawiających (na sobie czy swoich bliskich) ...

pieniądze na stomatologię - Dentonet.pl
NFZ: więcej pieniędzy na leczenie, ale... nie stomatologiczne Lekarz

NFZ poinformował, że środki w planach finansowych oddziałów wojewódzkich wzrosły o ponad 1 mld zł. Niestety, dodatkowe środki nie zostaną przeznaczone na leczenie stomatologiczne. Jak podkreślono w komunikacie, oddziały wojewódzkie NFZ-u zyskały p...

higienistka stomatologiczna
Higienistki stomatologiczne z kontraktami z NFZ-em? Asysta

Grupa posłanek skierowała do ministra zdrowia interpelację, w której pyta, czy byłoby możliwe, aby higienistki stomatologiczne samodzielnie zawierały z NFZ-em umowy w zakresie świadczeń profilaktyki stomatologicznej. Autorkami interpelacji są posłan...

NFZ
NFZ Lublin unieważnia konkursy stomatologiczne Lekarz

Wojewódzki oddział Narodowego Funduszu Zdrowia w Lublinie poinformował o odwołaniu konkursów ofert dotyczących świadczeń ogólnostomatologicznych na terenie gminy Biłgoraj i gminy Jarczów. Jednocześnie poinformowano o rozstrzygnięciu postępowania w t...

dentysta - Dentonet.pl
Dolnośląski NFZ ogłasza konkursy stomatologiczne Lekarz

Dolnośląski oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia 18 czerwca 2021 r. ogłosił postępowania konkursowe w zakresie świadczeń ogólnostomatologicznych na terenie gmin Męcinka i Przemków. Termin składania ofert upływa 2 lipca 2021 r. Cena oczekiw...

Mazowsze czynne gabinety - Dentonet.pl
Botoks wspomagający leczenie stomatologiczne Lekarz

Jak wykonywać zabiegi takie jak redukcja „uśmiechu dziąsłowego” oraz redukcja zmarszczek okolicy wargi górnej i policzków? Jak blokować mięsień obniżacz kąta ust, mięsień bródkowy oraz mięsień żwacz? Jak z użyciem toksyny botulinowej przeprowadzić za...

RTG zębów - Dentonet.pl
Zgody na procedury radiologiczne – będą zmiany dla gabinetów? Lekarz

Komisja stomatologiczna NRL opublikowała komunikat dotyczący stanu prac nad projektem rozporządzenia w sprawie minimalnych wymagań dla jednostek ochrony zdrowia prowadzących działalność polegającą na udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu rentgen...