Dentonet
PACJENT
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Leczenie zachowawcze i endodoncja
Protetyka i implantologia
Stomatologia estetyczna
Ortodoncja
Periodontologia
Higiena i zdrowie jamy ustnej

Jaką funkcję pełnią poszczególne zęby?

Publikacja:
Jaką funkcję pełnią poszczególne zęby?

Jaką funkcję pełnią poszczególne zęby?

Choć w porównaniu z innymi kręgowcami nie mamy zbyt wielu zębów (zaledwie po 16 w dolnej i górnej szczęce, co przy np. 30 górnych i dolnych zębach warana i ponad trzech tysięcach zębów rekina jest naprawdę skromną liczbą) – to nasze uzębienie jest wyjątkowo funkcjonalne i zróżnicowane.

W jaki sposób ewoluowały zęby ssaków?

Zęby zwierząt stojących na niższym od ssaków poziomie ewolucyjnym cechuje tzw. homodontyzm. Pojęcie to oznacza, że wszystkie zęby osobników danego gatunku posiadają podobny kształt i zbliżoną wielkość (czyli wszystkie zęby w szczęce warana są prawie identyczne). Tymczasem ssaki charakteryzują się uzębieniem heterodontycznym – ich zęby mają różny kształt i wielkość w zależności od przeznaczenia. W przypadku typowego uzębienia heterodontycznego wyróżnia się cztery podstawowe grupy funkcjonalne zębów: siekacze, kły, zęby przedtrzonowe i trzonowce. Opis rozmieszczenia zębów w obrębie danego gatunku określa tzw. wzór zębowy (formuła zębowa).

Do czego ssakom służą zęby?

Przede wszystkim do zdobywania i rozdrabniania pokarmu. Umożliwiają również zabijanie i obronę, przenoszenie młodych i iskanie (usuwanie pasożytów skórnych). W przypadku ludzi oraz małp naczelnych pełnią też ważną funkcję w wyrażaniu emocji i umożliwiają artykulację różnych dźwięków.

Mięsożercy kontra roślinożercy

Charakterystycznę cechą ssaków mięsożernych są duże, ostre i lekko zakrzywione kły przystosowane do przytrzymywania i uśmiercania ofiary. Zęby te z łatwością przebijają skórę i rozszarpują mięso na mniejsze kawałki. Razem z zaopatrzonymi w ostre krawędzie zębami policzkowymi (do których zaliczamy przedtrzonowce i trzonowce) tworzą śmiercionośną broń dostosowaną do cięcia, rozcinania, miażdżenia, rozcierania i łamania.
Także zwierzęta pożywiające się wyłącznie pokarmem roślinnym dysponują wyspecjalizowanymi zębami. Na przykład bydło i konie mają spłaszczone trzonowce do rozcierania pokarmu i dobrze rozwinięte siekacze do ścinania trawy. Wyjątek wśród roślinożerców stanowią przeżuwacze, których pokarm jest na tyle jednolity, że nie wymaga funkcjonalnego podziału uzębienia. Zęby tych zwierząt są duże, o płaskich powierzchniach, a górne siekacze nigdy się nie rozwijają, ponieważ przeżuwacze ścinają trawę przez przyciskanie jej powierzchnią języka i górnej wargi do dolnych siekaczy.
Natomiast kły – tak imponujące u mięsożerców – są u zwierząt odżywiających się pokarmem roślinnym zazwyczaj bardzo zredukowane.

Wszystkożerny jak człowiek

Jesteśmy, jak wiadomo, jest gatunkiem wszystkożernym, dlatego nasze uzębienie jest wypadkową dwóch różnych systemów rozdrabniających: mamy zęby zróżnicowane pod względem kształtu i budowy, nie są one jednak tak mocno wyspecjalizowane jak u innych gatunków ssaków. Raczej nie zagryziemy nikogo naszymi krótkimi kłami, nie mamy też trzonowców-łamaczy do miażdżenia grubych kości ani rosnących przez całe życie siekaczy.
Nasz uzębienie składa się z 4 grup zębów:
– 8 zębów siecznych w kształcie dłuta, za pomocą których odgryzamy kęsy jedzenia,
– 4 kłów w kształcie stożka, służących do chwytania pokarmu i kawałkowania go na mniejsze porcje,
– 8 zębów przedtrzonowych, zaopatrzonych w dwa guzki na powierzchni żującej – zęby te rozgniatają i rozcierają pokarm,
– 12 trzonowców (szóstka, siódemka i ósemka) – zęby trzonowe mają na powierzchni wiele guzków i są wykorzystywane do miażdżenia i rozcierania jedzenia.

Pamiętajmy – KAŻDY z naszych zębów pełni ważną rolę w procesie trawienia i wpływa na funkcjonowanie całego układu pokarmowego. Dlatego tak istotne jest to, abyśmy posiadali jak najdłużej WSZYSTKIE zęby.

B.Sz.


POWIĄZANE ARTYKUŁY

Maciej Zarow 2
Odbudowa zębów startych – jaką metodę wybrać? Lekarz

– W przypadku odbudowy zębów startych jeśli starcie nie sięga powierzchni stycznych, można cały czas pracować metodami bezpośrednimi. Problem jest wtedy, gdy ząb jest starty do połowy jego wielkości. W takich przypadkach metoda bezpośrednia nie będzi...

stan zapalny dziasel
Periodontitis i rak jamy ustnej: jaka jest między nimi zależność? Lekarz

Czy choroba przyzębia jest czynnikiem rozwoju nowotworu jamy ustnej? Ocena związku między etapem periodontitis, wiekiem i płcią a rozwojem raka jamy ustnej była tematem badania, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie naukowym „Evidence-Based Denti...

Wersal
Wersal i królewskie zęby. Część 1 Lekarz

Królowie i członkowie ich rodzin pozujący do portretów nadwornym malarzom nigdy nie prezentowali szerokiego uśmiechu. Przede wszystkim dlatego, by nie tracić nic z monarszego majestatu, ale powód mógł być także inny... W epoce, gdy higieny nie stawia...

ROZWIŃ WIĘCEJ
technik dentystyczny
Jaka stawka ryczałtu dla techników dentystycznych? Lekarz

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację indywidualną, w której potwierdził, że prowadzący własną działalność technicy dentystyczni mają prawo korzystać z formy opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, zaś obowiązują...

pasta
Pasta do szczoteczki sonicznej – jaką wybrać? Pacjent

Czy każdą pastę do zębów można stosować wraz ze szczoteczką soniczną? Okazuje się, że nie. Dobra pasta do szczoteczki sonicznej powinna posiadać niski współczynnik ścieralności zębiny, zawierać łagodne substancje pieniące oraz charakteryzować się odp...

jak herbata wplywa na zeby
Jak herbata wpływa na zęby? Pacjent

Wokół picia herbaty i jej pozytywnego oraz negatywnego wpływu na zęby przez lata narosło wiele mitów. Czy herbata powoduje przebarwienia szkliwa? A może jest wręcz odwrotnie i wspiera proces wybielania? Jaką herbatę możemy pić bez obaw, a jakiej lepi...

wynagrodzenia lekarzy stazystow
Jaka stawka zasadniczego wynagrodzenia dentystów na stażu? Lekarz

Ministerstwo zdrowia poinformowało, że od 1 lipca 2022 r. wysokość zasadniczego wynagrodzenia miesięcznego dla lekarza stażysty i lekarza dentysty stażysty wynosić będzie 4 587 zł. Minister zdrowia do 30 marca każdego roku ogłasza w Biuletynie Infor...

zeby stozkowate
Zęby stożkowate Pacjent

Zęby stożkowate to anatomiczna nieprawidłowość kształtu zębów, które przyjmują charakterystyczną stożkowatą postać – są spiczaste, od dziąsła mocno zwężają się w stronę korony. Najczęściej występują one u pacjentów z hipodoncją oraz niektórymi zespoł...

muzyka w gabinecie
Muzyka dla pacjentów w poczekalni gabinetu: tak, ale jaka? Lekarz

Podczas wizyty u lekarza, w tym stomatologa, liczy się przede wszystkim to, co najważniejsze, czyli jak leczymy naszych pacjentów. Ale nie bez znaczenia są także inne czynniki, które decyduje o tym, czy pacjenci czują się w naszej praktyce dobrze – a...

SMK
Nowe funkcje w Systemie Monitorowania Kształcenia Lekarz

Jak przypomina Naczelna Izba Lekarska, od 3 stycznia 2024 r. lekarze i lekarze dentyści mogą składać wniosek o przystąpienie do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego wyłącznie za pośrednictwem nowego Systemu Monitorowania Kształcenia Pracowników Med...