Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Aktualności
Prawo i finanse
Praca w gabinecie
Student
Edukacja i technologie
Medycyna

Hipnoza w stomatologii? Czas obalić mity i docenić możliwości

Publikacja:
Hipnoza w stomatologii? Czas obalić mity i docenić możliwości

Hipnoza w stomatologii? Czas obalić mity i docenić możliwości

W innych krajach techniki relaksacji pacjenta oparte na hipnozie stają się z roku na rok coraz bardziej popularne: w Niemczech praktykuje je już ponad 1000 lekarzy dentystów, a w USA założenie wypełnienia przy użyciu hipnozy zamiast znieczulenia może kosztować nawet 10 razy więcej niż standardowa procedura. Jednak w Polsce lekarze podchodzą do tego typu kwestii z dużą dozą nieufności – hipnoza kojarzy im się bądź z brakiem skuteczności i naciąganiem pacjenta, bądź ze swoistą szarlatanerią rodem z areny cyrkowej. Czas obalić mity i przestać deprecjonować istniejące od zawsze naturalne ludzkie zdolności zarówno do kontrolowania swojego ciała, jak i do zwiększania tej autokontroli pod wpływem innych.

Słowo „hipnoza” pochodzi z języka greckiego i oznacza sen. Hipnoza jest dość szeroko rozpowszechniona w działalności terapeutycznej i przeżywa renesans jeżeli chodzi o jej zastosowanie w medycynie i stomatologii. Do zmniejszania bólu zęba stosowana była już w starożytności, gdy nie było innych, alternatywnych metod. Pierwszy udokumentowany opis ekstrakcji zęba u pacjenta wprowadzonego w stan hipnozy pochodzi z 1836 roku. American Dental Association oficjalnie zaakceptowało zastosowanie hipnozy w gabinecie stomatologicznym już 50 lat temu.

Hipnoza i jej możliwości w stomatologii

Jest ona specyficznym typem relacji, jaka powstaje pomiędzy dwiema osobami. Jej podstawą jest etyczna i pozytywna intencja osoby prowadzącej ten proces, opierająca się na odpowiednich sugestiach przekazywanych przez osobę hipnotyzującą, które mają potencjał wprowadzenia drugiej osoby w stan wyciszenia i zrelaksowania. Odpowiedni przekaz umożliwia pobudzenie wyobraźni drugiej osoby i skupienie jej myśli na konkretnych obrazach czy stanach, co powoduje zmniejszenie i osłabienie percypowania bodźców zewnętrznych przez zmysły.

wiertla_i_pacjent-602x400Osoba poddawana hipnozie koncentruje się na wewnętrznym świecie i doznaniach, na pobudzonych przez przekaz wyobrażeniach i obrazach, na słyszanych dźwiękach i odczuciach płynących z jej własnego ciała. W stanie pełnej świadomości około 4/5 naszej uwagi poświęcamy bodźcom zewnętrznym, a 1/5 naszym myślom i doznaniom płynącym z naszego ciała. Podczas transu, hipnozy ta proporcja ulega odwróceniu: 4/5 uwagi poświęcamy bodźcom i doznaniom płynącym z ciała i wyobrażonym obrazom oraz towarzyszącym im dźwiękom i odczuciom. To silne skupienie na naszym ciele, przekierowanie uwagi sprawia, że nasze możliwości kontroli własnych stanów i reakcji znacznie wzrastają.
Na szczególną uwagę w zakresie rozumienia fenomenu hipnozy zasługuje fakt, że to pacjent decyduje, w którym stanie chce być: czy tym tworzonym przez zmysły rejestrujące świat zewnętrzny, czy w świecie wewnętrznych wyobrażeń i doznań tworzonych przez terapeutę lub lekarza. Ani lekarz, ani nikt inny nie ma władzy nad drugą osobą i nie może zrobić nic, co wykraczałoby poza świat jej wartości. Pacjent jest podmiotem tej szczególnej relacji i to on dokonuje tego wyboru. Hipnoza to stan koncentracji umysłu, skupienia uwagi, znacznie większej niż jest to możliwe w zwykłym stanie czuwania.

Zastosowanie hipnozy, czy choćby kilku prostych technik na niej opartych, w trakcie wizyty stomatologicznej ma bardzo duży potencjał do wzbudzenia w pacjencie zrelaksowania i rozluźnienia oraz pozwala na wyeliminowanie napięcia i lęku związanego z leczeniem. Pacjent pod wpływem słów lekarza jest w stanie dysocjować nieprzyjemne bodźce, takie jak np. charakterystyczny dźwięk wiertła – mimo tego, że jest on dla niego słyszalny, nie powoduje typowej reakcji negatywnego pobudzenia emocjonalnego. Tak samo zredukowane zostaje subiektywne odczuwanie bólu. W trakcie leczenia pacjent nie traci kontroli nad swoim zachowaniem (a wręcz przeciwnie – pod wieloma względami uzyskuje znacznie większą kontrolę, np. nad swoimi myślami czy emocjami). Mimo tego, że pozostaje świadomy, zauważyć można szereg reakcji fizjologicznych, jak spowolnienie oddechu, uspokojenie akcji serca czy rozluźnienie mięśni. Nie ma miejsca także typowy dla sytuacji stresowej wyrzut adrenaliny – pacjent pozostaje spokojny i wyciszony.

Jak pokazują liczne badania, tylko 20–30% pacjentów udających się do lekarza dentysty jest wolnych od lęku, 46–59% pacjentów odnosi się do leczenia z dużą dozą niepokoju i strachu, a około 27% wykazuje stany lękowe. Silny lęk u 5–10% populacji (wg różnych szacunków) sprawia, że osoby te w ogóle rezygnują z wizyt u dentysty.

Jednym z zastosowań hipnozy na fotelu stomatologicznym jest pomoc pacjentom w radzeniu sobie z lękiem i niepokojem. W przypadku wielu pacjentów taka percepcja leczenia wynika z negatywnych doświadczeń własnych lub różnego rodzaju zasłyszanych opowieści i jest przy tym bardzo oporna na zmianę. Lekarze mogą spotkać się zarówno z werbalnymi oznakami niepokoju, takimi jak bezpośrednia deklaracja słowna, jak i odczytać wyraźne sygnały napięcia płynące z ciała pacjenta.
Hipnoza znajduje także zastosowanie jako środek towarzyszący lub nawet zastępujący tradycyjne znieczulenie (tzw. hipnoanestezja). Nie powoduje odrętwienia towarzyszącego anestezji z zastosowaniem tradycyjnych, opartych na chemii środków znieczulających, a zarazem pozwala uniknąć kontaktu z igłą, która u wielu pacjentów wzbudza lęk. Hipnoza często stosowana jest jako dodatek do znieczulenia, który pozwala na znaczne zmniejszenie jego dawki oraz wydłużenie działania. W przypadku stosowania w gabinecie podtlenku azotu, znajomość stanu transu, indukcji i języka hipnotycznego winna stać się standardową umiejętnością. Uważamy, że połączenie chemii z naturalnym, eleganckim (taka jest indukcja hipnotyczna) przekazem sprawia, że obydwie strony osiągną znacząco wyższy poziom satysfakcji. Lekarz stosujący podtlenek azotu ma znacznie ułatwioną sytuację, ponieważ to gaz wprowadza jego pacjenta w stan transu, ograniczając jego percepcję bodźców zewnętrznych na rzecz uwagi skierowanej do wewnątrz. Ten stan pacjenta aż prosi się o zagospodarowanie odpowiednim przekazem i pobudzenie wyobraźni we właściwym kierunku.

dziecko gabinetKolejnym zastosowaniem hipnozy jest ograniczenie krwawienia w trakcie zabiegu, co ma szczególne znaczenie w przypadku pacjentów chorych na hemofilię. Specjaliści podają, że przy zastosowaniu hipnozy możliwa jest praktycznie bezkrwawa ekstrakcja. Niektórzy autorzy donoszą, że hipnoza znajduje również zastosowanie w przypadku sekrecji śliny kontrolowanej przez pacjenta. Hipnoza znajduje także szerokie zastosowanie w przeciwdziałaniu odruchowi wymiotnemu oraz bruksizmowi. Wszystkich lekarzy podchodzących z rezerwą do leczenia dzieci z pewnością ucieszy informacja, że są one wyjątkowo podatne na hipnozę.

Jak widać, możliwości zastosowania hipnozy w stomatologii są bardzo szerokie: od pomocy pacjentowi lękowemu, poprzez obniżenie dawek środków znieczulających, większą kontrolę nad pacjentem–dzieckiem, aż po techniki autohipnozy, uspokajające samego lekarza. Specjaliści podkreślają, że hipnoza to temat bardzo szeroki i wymagający profesjonalnego przeszkolenia.

Tekst pochodzi z dwumiesięcznika „e-Dentico”. 

Autor Mariusz Oboda jest coachem, trenerem z kilkunastoletnim stażem oraz założycielem firmy szkoleniowej Omd. Od 2004 roku skupia się wyłącznie na nauczaniu profesjonalnych standardów pracy z pacjentem stomatologicznym oraz metodologii rozwoju wewnętrznych zasobów i kompetencji personelu medycznego. 

Mariusz Oboda będzie jednym z wykładowców IV Ogólnopolskiej Konferencji Higienistek i Asystentek Stomatologicznych Asysdent. Konferencje odbędzie się w dniach 8-9 kwietnia 2017 roku w Łodzi. Szczegóły na stronach internetowych konferencji.


POWIĄZANE ARTYKUŁY

Pierre Fabre1
Fakty i mity na temat leczenia alignerami [WEBINAR] Lekarz

Ortodoncja alignerowa – chociaż coraz bardziej popularna – wciąż budzi pewien sceptycyzm, zarówno wśród lekarzy dentystów, jak i pacjentów. Ich wątpliwości dotyczą m.in. skuteczności leczenia, jakości osiąganych rezultatów, a także stabilności efektó...

żuchwa 3D - Dentonet.pl
Druk 3D zmienia możliwości współczesnej stomatologii Lekarz

Z drukiem 3D eksperymentuje coraz więcej firm. Technologia wdrażana jest do fabryk samochodów czy branży budowlanej. Potencjał druku 3D doceniła także branża stomatologiczna, która coraz częściej sięga po tę technologię w celu produkcji spersonalizow...

Leczenie kanałowe na jednej wizycie - Dentonet.pl
Leczenie kanałowe - niebezpieczne mity. NRL przestrzega Lekarz

Stanowisko w sprawie rzekomej szkodliwości leczenia kanałowego, co rozpowszechniane jest ostatnio w Internecie, zajęła Naczelna Rada Lekarska. – Wprowadzając w błąd, mogą one mieć zły wpływ na zdrowie pacjentów oraz ich poczucie bezpieczeństwa – podk...

ROZWIŃ WIĘCEJ
środki ochrony osobistej - Dentonet.pl
Szkocja: potrzeby pacjentów większe niż możliwości Lekarz

Szkoccy stomatolodzy ostrzegają, że wciąż niezbędne środki ochrony indywidualnej, które stosują w związku z pandemią COVID-19, mogą wpłynąć na ograniczenie liczby pacjentów, których będą w stanie leczyć w ramach Narodowej Służby Zdrowia (NHS). Pełny...

Up clinic artykul 4
Ale jak znaleźć czas na ten marketing gabinetu?! Lekarz

Osoby, które przeczytały nasz ostatni artykuł o tym, jak z pozytywnym skutkiem stosować marketing w swoim gabinecie, mogą zastanawiać się, skąd wziąć czas na jego prowadzenie, gdy już teraz mamy tyle na głowie. Jeśli rzetelnie przygotowaliśmy listę d...

leczenie ortodontyczne - Dentonet.pl
We współczesnej ortodoncji liczy się czas leczenia Lekarz

W ortodoncji niezwykle ważny dla efektu leczenia jest czas. Aparaty czy nakładki muszą być używane przez pacjentów przez wiele miesięcy. Czy dla pacjentów stanowi to problem? Czy współczesna ortodoncja pozwala ten czas skrócić? Odpowiada ortodonta dr...

testy na zwierzętach - Dentonet.pl
Testy na zwierzętach w stomatologii – czas na zmiany Lekarz

Przeprowadzanie testów na zwierzętach w badaniach stomatologicznych, zwłaszcza w zakresie chorób przyzębia, zmian okołowszczepowych oraz skuteczności implantacji przynosi wiele korzyści i przyczynia się do postępu w medycynie. Jednak przedstawiciele ...

leczenie stomatologiczne - Dentonet.pl
Dentyści boją się koronawirusa i utraty możliwości pracy Lekarz

Jeden z bloków tematycznych przeprowadzonej przez NRL wśród lekarzy dentystów ankiety dotyczył ogólnego stanu podmiotów leczniczych w stomatologii w dobie koronawirusa. Jak się okazuje, największym problemem dla ankietowanych jest zagrożenie zdrowia ...

Optident
Niewielki rozmiar, duże możliwości. Premiera tomografu CS 8200 3D Lekarz

We wrocławskim biurze Optidentu odbyła się premiera tomografu CS 8200 3D. Przy niewielkich gabarytach, które pozwolą na instalację w nawet najmniejszych gabinetach, urządzenie to oferuje sześć rozmiarów obrazowań - od 4 cm x 4 cm do 12 cm x 10 cm. T...