Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Aktualności
Prawo i finanse
Praca w gabinecie
Student
Edukacja i technologie
Medycyna

W jaki sposób powstaje ból w obrębie twarzoczaszki? [WYWIAD]

Publikacja:
W jaki sposób powstaje ból w obrębie twarzoczaszki? [WYWIAD]

W jaki sposób powstaje ból w obrębie twarzoczaszki? [WYWIAD]

– Z fizjologicznego punktu widzenia ból jest przewodzeniem informacji o uszkodzeniu tkanek, do którego doszło w naszym organizmie. Ból w tym przypadku spełnia rolę ostrzegająco-obronną – mówi w rozmowie z Dentonetem dr hab. n. med. Anna Przeklasa-Muszyńska, specjalista anestezjologii i intensywnej terapii. A z czego wynika ból towarzyszący nadwrażliwości zębiny?

Dr hab. n. med. Anna Przeklasa-Muszyńska będzie wykładowcą Pierwszej Ogólnopolskiej eKonferencji o Nadwrażliwości „Rozumiem-pomagam”, która 27 listopada odbędzie się on-line na platformie edukacyjnej Colgate Talks. Zapraszamy do bezpłatnej rejestracji -> https://bit.ly/2BwDfOn 

Czym jest ból?

Dr Anna Przeklasa-Muszyńska: Ból jest nieprzyjemnym doznaniem czuciowym i emocjonalnym związanym z aktualnie występującym lub zagrażającym uszkodzeniem tkanek, albo też odczuciem opisywanym w kategoriach takiego uszkodzenia. Ból jest stanem psychologicznym, powstałym w świadomości człowieka, zawsze nieprzyjemnym, a na jego odczuwanie ma wpływ wiele czynników np. miejsce uszkodzenia, wcześniejsze doświadczenia, czynniki genetyczne, czynniki psychologiczne i wiele innych. Jest to doznanie subiektywne, a więc takie, jakie odczuwa pacjent. W aktualnie przyjętym biopsychospołecznym modelu bólu zwraca się uwagę nie tylko na sam fizjologiczny proces odczuwania bólu (nocycepcję), ale także związane z nim cierpienie i postawę wobec tego odczucia.

Z fizjologicznego punktu widzenia ból jest przewodzeniem informacji o uszkodzeniu tkanek, do którego doszło w naszym organizmie. Ból w tym przypadku spełnia rolę ostrzegająco-obronną, która pozwala chronić organizm przed dalszym uszkodzeniem lub konsekwencjami tego uszkodzenia.

Czy ból powstający w obrębie twarzy ma inny „mechanizm powstania” niż bóle w innych rejonach organizmu?

– Ból w obrębie twarzy może powstawać w różnych strukturach w obrębie twarzoczaszki, różni się swoja fizjologią od rdzeniowego systemu nocyceptywnego, czyli bólu powstającego w innych rejonach naszego ciała. Doznania bólowe z okolicy jamy ustnej i twarzy przewodzone są do OUN za pośrednictwem systemu trójdzielnego, na który składają się włókna nerwowe, interneurony oraz połączenia synaptyczne, które przekazują i przetwarzają informację z trzech odgałęzień nerwu trójdzielnego.

Nerw trójdzielny jest nerwem mieszanym zawierającym włókna czuciowe i ruchowe. Włókna czuciowe unerwiają przednia cześć twarzy, zęby, śluzówkę jamy ustnej i nosowej, rogówkę, opony mózgowe oraz naczynia krwionośne (zewnątrz- i wewnątrzczaszkowe). Włókna motoryczne zaopatrują mięśnie biorące udział w procesie żucia. Informacje czuciowe z zakresu twarzy przekazywane są przez aferentne neurony do zwoju Gassera, gdzie tworzy synapsy z neuronami drugorzędowymi przewodzącymi informację do rdzenia przedłużonego (trzy jądra rdzeniowe), które otrzymują także informację z nerwu twarzowego, językowo-gardłowego, błędnego i górnych segmentów szyjnych C2 i C3.

Włókna drugorzędowe to NS (nociceptive specific) przewodzące bodźce bólowe i WDR stymulowane przez bodźce bólowe i nienocyceptywne. Stąd informacja kierowana jest do wyższych pięter ośrodkowego układu nerwowego. Do jąder rdzeniowych dochodzą włókna nerwowe z różnych okolic twarzoczaszki, mogą tworzyć synapsy z innym neuronami, co powoduje, że mózg nie zawsze jest w stanie rozpoznać, jednoznacznie lokalizację dolegliwości bólowych.

Kolejną stacją przekaźnikową w przewodzeniu bólu z obszaru jamy ustnej i twarzy jest wzgórze (trzeciorzędowe włókna nerwowe), które pośredniczy w przekazywaniu informacji bólowej z rdzenia do somatosensorycznej części kory mózgu. Tam odbywa się proces modulacji informacji bólowej, gdzie mogą zostać uaktywnione endogenne systemy antynocyceptywne. Po przekazaniu informacji bólowej odbywa się proces percepcji, który odbywa się w kilku obszarach kory mózgowej. Kora mózgowa spełnia rolę poznawczą i jest odpowiedzialna za uświadomienie działania stymulacji bólowej. Tutaj powstaje lęk, agresja, gniew oraz kształtowane są zachowania związane z zapamiętanym bólem.

Z czego wynika ból towarzyszący nadwrażliwości zębiny?

– Zębina to tkanka leżąca pod szkliwem w obrębie korony zęba i pod cementem w obrębie szyjki i korzenia zęba. Zaliczana ona jest do tkanek twardych zęba i zdecydowanie słabiej unerwiona niż leżąca pod nią miazga. Nie w każdym przypadku potrafimy wyjaśnić, dlaczego pojawia się nadwrażliwość zębiny. Nadwrażliwość może się pojawić w odpowiedzi na spożywanie gorących, słodkich lub kwaśnych pokarmów i napojów, a także w czasie leczenia stomatologicznego. Bywa, że dotkliwy ból jest reakcją na zimne powietrze.

Najczęstszą przyczyną tej dolegliwości jest cofanie się dziąseł, co prowadzi do odsłonienia szyjki zębowej. Nadwrażliwość może być spowodowana także uszkodzeniem szkliwa chroniącego dostęp do unerwionej części zęba (pacjenci z bruksizmem). Zębina jest tkanką bardzo podatną na ścieranie i gdy traci swoją naturalną ochronę, narażona jest na bezpośrednie działanie czynników zewnętrznych. Wytłumaczeniem nadwrażliwości zębiny mogą być zmiany, do jakich dochodzi w znajdujących się w niej kanalikach zębinowych. Pod wpływem bodźców działających na odsłonięte kanaliki zębinowe dochodzi do przemieszczenia się płynu wewnątrzkanalikowego, a co za tym idzie – podrażnienia nerwów czuciowych, co objawia się odczuwanym przez pacjenta bólem. W miejscach ubytków szkliwa zębina jest narażona na odbieranie mocniejszych bodźców, takich jak ciepło, zimno czy ciśnienie. Bakterie mogą dostać się aż do miazgi zębowej, dochodzi wówczas do zapaleń i zakażeń. W takiej sytuacji każdy stymulujący bodziec może oznaczać bardzo ostry ból.

Czego będzie dotyczył pani wykład podczas Pierwszej Ogólnopolskiej eKonferencji o Nadwrażliwości „Rozumiem-pomagam”?

– Tematyka poruszana przeze mnie na wykładzie to odpowiedzi na pytanie co to jest ból, jakie są mechanizmy powstawania bólu w obrębie twarzy, jakie są najczęstsze przyczyny dolegliwości jamy ustnej i twarzy. Kolejne tematy to diagnostyka pacjenta z bólem w obrębie jamy ustnej i twarzy oraz możliwości postępowania terapeutycznego. Celem wykładu jest zwrócenie uwagi na dolegliwości bólowe w obrębie jamy ustnej i twarzy, a także zastosowanie odpowiedniego postępowania terapeutycznego poprawiającego jakość życia pacjenta.

Dziękuję za rozmowę.

Dr hab. n. med. Anna Przeklasa-Muszyńska
specjalista anestezjologii i intensywnej terapii
p.o. kierownika Zakładu Badania i Leczenia Bólu
Katedry Anestezjologii i Intensywnej Terapii
Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego
ul. Śniadeckich 10
31-531 Kraków

logo


POWIĄZANE ARTYKUŁY

higiena jamy ustnej u dzieci - Dentonet.pl
Matki nie wiedzą, jak często i w jaki sposób myć zęby dzieci Asysta

Przeprowadzone przez firmę Brush-Baby badania wykazały, że matki nie wiedzą, jak w prawidłowy sposób dbać o zdrowie jamy ustnej u swoich pociech. Mamy nie zdają sobie sprawy, że dziecko w wieku około 6 miesięcy powinno odbyć pierwszą wizytę u dentyst...

diana polekhina MUfTX5QshRw unsplash
Powstaje szkolny gabinet stomatologiczny w SP nr 3 w Działdowie Lekarz

Jak czytamy na oficjalnej stronie internetowej Działdowa, dzięki współpracy urzędu miasta oraz dyrektor tamtejszej szkoły podstawowej nr 3, już niedługo jej uczniowie będą mogli korzystać z nowoczesnego gabinetu stomatologicznego. Szkoła wzięła udz...

ROZWIŃ WIĘCEJ
Lublin
Lublin: za 52 mln zł powstaje Stomatologiczne Centrum Kliniczne Lekarz

52 mln zł będzie kosztować nowa siedziba Stomatologicznego Centrum Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Ma być gotowa w kwietniu przyszłego roku. We wtorek uroczyście wmurowano kamień węgielny na budowie obiektu.Premier Mateusz Morawiecki,...

operacja
Zabrze: przeszczep tkanek w obrębie głowy i szyi u 7-latka Lekarz

Lekarze z dwóch śląskich szpitali – Centrum Onkologii w Gliwicach i Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu – przeprowadzili pierwszy na świecie przeszczep tkankowy w obrębie głowy i szyi połączony z transplantacją szpiku u 7-letniego chłopca.Dziecko...

zespół Eagle'a - Dentonet.pl
Napadowe bóle twarzoczaszki? To może być zespół Eagle'a Lekarz

Nawracający ból gardła, uczucie ciała obcego, trudności w przełykaniu oraz gwałtowny, kłujący ból twarzy – objawy te mogą być spowodowane wydłużeniem wyrostka rylcowatego. Niestety, w przypadku ich wystąpienia często stawiana jest nieprawidłowa diagn...

2019
Jaki to był rok w stomatologii? Filmowe podsumowanie Dentonetu Lekarz

Nie był przełomowy, nie zapisał się w historii w sposób szczególny, ale na pewno warto przypomnieć sobie kilka najważniejszych wydarzeń. Należą do nich z pewnością trzy duże imprezy targowe oraz największa nie tylko w Polsce, ale też tej części Europ...

Dorota Grzyśka Lidokaina
Jaki środek znieczulający jest najbezpieczniejszy? Lekarz

Lidokaina to związek chemiczny powszechnie stosowany w miejscowych znieczuleniach. Stosuje się ją w różnych dziedzinach medycyny, również w stomatologii. Ze względu na szybkość działania i bezpieczeństwo bez obaw może być aplikowana nawet u najmłodsz...

mycie rąk - Dentonet.pl
Czy wiesz, jak długo i w jaki sposób trzeba myć ręce? Asysta

Według fizyków z Hammond Consulting Limited, ręce trzeba myć energicznie i co najmniej przez 20 sekund – tylko w ten sposób z ich powierzchni można usunąć bakterie i wirusy. Na łamach czasopisma „Physics of Fluids” fizycy z Hammond Consulting Limit...

edm
Powstaje lista wymogów dotyczących systemów informatyzacji Lekarz

- Oficjalna lista wymogów dla systemów teleinformatycznych w placówkach medycznych to gwarancja jasnych i czytelnych reguł  - przekonuje samorząd lekarski, która naciskał na resort zdrowia w sprawie opracowania, przedstawienia do konsultacji, a potem...

fusion medical animation EAgGqOiDDMg unsplash
Powstaje kalkulator ryzyka zachorowania na COVID-19 Lekarz

Kalkulator ryzyka – system opracowany na Politechnice Śląskiej w Gliwicach przy współpracy ze Szpitalem Specjalistycznym nr 1 w Bytomiu – pomoże we wstępnym wykluczeniu COVID-19 wśród osób z objawami typowymi także dla innych chorób. Naukowcy z Poli...