Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Aktualności
Prawo i finanse
Praca w gabinecie
Student
Edukacja i technologie
Medycyna

Nagroda Nobla 2023 z fizjologii i medycyny przyznana

Publikacja:
Nagroda Nobla 2023 z fizjologii i medycyny przyznana

Nagroda Nobla 2023 z fizjologii i medycyny przyznana

Katalin Kariko i Drew Weissman otrzymali Nagrodę Nobla z fizjologii i medycyny za odkrycia dotyczące modyfikacji zasad nukleotydowych, które doprowadziły do opracowania skutecznej szczepionki mRNA przeciwko COVID-19. – Odkrycie noblistów nie tylko pozwoliło na późniejsze opracowanie szczepionek przeciw COVID-19 w oparciu o technologię mRNA, ale też kolejnych kandydatek na szczepionki przeciw różnym chorobom zakaźnym, a także nowoczesnych kandydatów na leki przeciwnowotworowe – powiedział PAP prof. Piotr Rzymski.

Katalin Kariko i Drew Weissman otrzymali Nagrodę Nobla z fizjologii i medycyny za odkrycia dotyczące modyfikacji zasad nukleotydowych, które doprowadziły do opracowania skutecznej szczepionki mRNA przeciwko COVID-19.

Tegoroczni nobliści zamienili jedną z cegiełek mRNA – urydynę – na 1-metylo-pseudo urydynę. Ta chemiczna modyfikacja sprawiła, że wprowadzona do organizmu cząsteczka mRNA może spełniać zdecydowanie bardziej efektywnie swoją funkcję – wyjaśnił w rozmowie z PAP prof. Piotr Rzymski z Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.

Ekspert podkreślił, że odkrycie noblistów nie tylko pozwoliło na późniejsze opracowanie szczepionek przeciw COVID-19, ale umożliwia obecnie pracę nad kolejnymi kandydatkami na szczepionki mRNA przeciw różnym chorobom zakaźnym, a także poszukiwanie nowoczesnych rozwiązań w terapiach przeciwnowotworowych.

Badania od lat 70. XX wieku

Jak przypomniał prof. Rzymski, od drugiej połowy lat 70. ubiegłego wieku próbowano wykorzystać cząsteczki mRNA, żeby sprowokować komórki do produkcji określonego białka. Na początku lat 90. było już wiadomo, że w tego typu metodzie drzemie potencjał na szczepionki. – Postanowiono wykorzystać tę metodę do opracowania eksperymentalnych szczepionek. Specjalnie zaprojektowana cząsteczka mRNA miała wnieść do komórek przepis na produkcję białka patogenu, przeciwko któremu miałaby następować odpowiedź układu immunologicznego – wyjaśnił naukowiec.

Początkowo pojawiało się jednak bardzo wiele problemów z tego typu rozwiązaniem. Układ odpornościowy rozpoznawał bowiem wprowadzone z zewnątrz mRNA jako obce i uniemożliwiał mu spełnienie swojej funkcji. Z pomocą przyszło właśnie odkrycie Kariko i Weissmana z 2005 r. objęte ochroną patentową.

Przed dokonaniem tego odkrycia Katalin Kariko miała ogromny problem, by przekonać do swoich idei prac nad mRNA różne instytucje grantowe. Jej kariera akademicka była zagrożona. Podaje się, że tegoroczni nobliści spotkali się przypadkowo przy kserokopiarce i to zapoczątkowało ich współpracę.

Jest zatem piękno w tej historii. Po pierwsze – Kariko to kolejny przykład kobiety, która pokonała ogromny impas w świecie nauki. Nie poddała się, mimo przeciwności losu. Po drugie – czasami przełomowe osiągnięcie początkuje zupełnie losowe zdarzenie, tak jak spotkanie Weissmana i Kariko  – skomentował prof. Rzymski.

Bardzo szerokie zastosowanie technologii mRNA

Zastosowania technologii mRNA są potencjalnie bardzo szerokie – nie tylko w kontekście profilaktyki chorób zakaźnych (obecnie trwają badania kandydatek na szczepionki mRNA przeciw grypie, w tym m.in. szczepionkę uniwersalną przeciw wirusowi cytomegalii, Epsteinna-Barr, Nipah, RSV), ale też terapii przeciwnowotworowych. Technologia mRNA umożliwia bowiem zaprojektowanie cząsteczki w taki sposób, by ukierunkowała ona układ odporności do walki z konkretnym nowotworem, który rozwija się w organizmie danego pacjenta.

Prof. Rzymski zaznaczył, że dekady badań różnych naukowców złożyły się na technologię mRNA w jej obecnym kształcie. – Platforma mRNA ma ogromny potencjał, który może jeszcze w tej dekadzie ujawnić – w profilaktyce chorób zakaźnych, ale też w nowoczesnych terapiach przeciwnowotworowych. Osobiście nie miałbym nic przeciwko, gdyby Nagrodę Nobla za tę technologię przyznano dopiero za jakiś czas, choć już na ten moment jej osiągnięcia są spektakularne – stwierdził.

Ekspert przyznał, że odkrycie poprzedzające o kilkanaście lat pandemię przełożyło się na realny efekt. Szczepionki przeciw COVID-19, w tym też te oparte na technologii mRNA, w pierwszym roku (2021 r.) stosowania szczepień (jak oszacowano przy pomocy modeli matematycznych) uratowały od śmierci prawie 20 mln ludzi.

Pulmonolodzy zauważają u pacjentów po przebytym COVID-19 zmiany w płucach. O długoterminowych powikłaniach COVID-19 informują reumatolodzy. Jak to wygląda w jamie ustnej? – Zmiany występują na błonie śluzowej w trakcie infekcji, ale pojawiają się też zmiany pocovidowe. Późne objawy, obserwowane np. pół roku czy rok po przechorowaniu, dotyczą m.in. obrzęków asymetrycznych wargi, powiększenia języka albo naczyniaków. Każdy z nas prędzej czy później będzie miał w gabinecie pacjenta z takimi zmianami – mówi dr n. med. Maciej Nowak, wykładowca Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, mazowiecki konsultant wojewódzki w dziedzinie periodontologii.

Źródło: https://naukawpolsce.pl/


POWIĄZANE ARTYKUŁY

studia - Dentonet.pl
Pomoc dla studentów medycyny i stomatologii z Ukrainy Lekarz

Studenci studiów medycznych kształcący się w Ukrainie mogą kontynuować naukę w Polsce – napisało w poniedziałek na Twitterze ministerstwo zdrowia. Ministerstwo zdrowia informuje, że zostaje uruchomiona infolinia informująca o możliwości kontynuowani...

higiena jamy ustnej
UK: asystentka z nagrodą za innowacyjną opiekę Asysta

Asystentka stomatologiczna z północno-zachodniej Anglii została doceniona w konkursie Narodowej Służby Zdrowia (NHS) za lokalną inicjatywę mającą na celu zapewnienie prawidłowej opieki w zakresie pielęgnacji jamy ustnej pacjentom oddziałów szpitalnyc...

Flexi Oss
UMED Lublin: kolejna nagroda dla sztucznej kości FlexiOss® Lekarz

Spółka Medical Inventi - wyłączny właściciel know-how, technologii i patentów dotyczących FlexiOss®, czyli innowacyjnego biokompozytu kościozastępczego - została laureatem Konkursu Lider Innowacji 2022 w kategorii „Medycyna i zdrowie”. Kompozyt kośc...

ROZWIŃ WIĘCEJ
Grzech Lesniak
Dr hab. Kinga Grzech-Leśniak z nagrodą ministra zdrowia Lekarz

Dr hab. n. med. Kinga Grzech-Leśniak - pracownik Katedry i Zakładu Chirurgii Stomatologicznej Wydziału Lekarsko-Stomatologicznego Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu - otrzymała nagrodę naukową ministra zdrowia za cykl publikacji "Nowatorskie terapi...

Wojciech Golusinski 2
Nagroda "Złoty Otis 2023" dla prof. Wojciecha Golusińskiego Lekarz

Prof. Wojciech Golusiński – kierownik Katedry i Kliniki Chirurgii Głowy, Szyi i Onkologii Laryngologicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, prezydent European Head and Neck Society – otrzymał nagrodę "Złoty Otis 2023" w kategorii "Akcje profilakty...

Wojciech Golusinski 2
Prestiżowa nagroda dla prof. Wojciecha Golusińskiego Lekarz

Prof. Wojciech Golusiński – prezes Polskiego Towarzystwa Nowotworów Głowy i Szyi – otrzymał najwyższą nagrodę European Head and Neck Society. Przyznawane są one osobom, które w szczególny sposób przyczyniły się do merytorycznego rozwoju Europejskiego...

Nagroda Nobla z medycyny
Nagroda Nobla w dziedzinie medycyny przyznana Lekarz

Odkrycia prof. Davida Juliusa i prof. Ardema Patapoutiana, tegorocznych laureatów Nagrody Nobla, to był kolejny przełom w medycynie i fizjologii, a szczególnie w neurofizjologii – powiedział PAP prof. Tomasz Brzozowski z Uniwersytetu Jagiellońskiego....

Honorata Shaw
Prof. dr hab. Honorata Shaw z nagrodą „Złoty Otis” Lekarz

Prof. dr hab. Honorata Shaw – lekarz dentysta, specjalistka stomatologii zachowawczej, wieloletnia prodziekan ds. stomatologii Wydziału Lekarskiego II Akademii Medycznej w Poznaniu – otrzymała nagrodę „Złoty Otis 2023” w kategorii „Dorobek życia w st...

szczoteczki z PHA
Eko-szczoteczka z nagrodą Red Dot Design Award Asysta

Szczoteczka do zębów wykonana z materiałów PHA – biodegradowalnych polimerów pochodzenia roślinnego – wyprodukowana przez firmę Biomaterials Inc. otrzymała nagrodę Red Dot Design Award 2023 w kategorii „Product design”. Szczoteczka firmy Biomaterial...

leczenie ortodontyczne
UK: nagroda „Against the Odds” za leczenie ortodontyczne Lekarz

„Wbrew przeciwnościom” – to nazwa przyznawanej co roku w Wielkiej Brytanii nagrody za leczenie ortodontyczne. Podstawowym kryterium oceny nie są w tym przypadku kwestie stricte medyczne (choć te są również brane pod uwagę), ale to, jak przeprowadzone...

Svante Paabo
Przyznano Nagrodę Nobla z medycyny i fizjologii Lekarz

Svante Paabo stworzył nową dziedzinę nauki – archeogenetykę, dzięki której możemy zrozumieć m.in. ewolucję naszego układu odpornościowego. Do wariantów genomu człowieka można dostosować metody leczenia chorób autoimmunologicznych, depresji, a także p...