Dentonet
LEKARZ
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Aktualności
Prawo i finanse
Praca w gabinecie
Student
Edukacja i technologie
Medycyna

Zęby ludzi średniowiecza – mniej próchnicy niż u współczesnych

Publikacja:
Zęby ludzi średniowiecza – mniej próchnicy niż u współczesnych

Zęby ludzi średniowiecza – mniej próchnicy niż u współczesnych

Sześć czaszek pochodzących z późnośredniowiecznego cmentarza, odkrytego blisko dekadę temu w Gliwicach przebadali współczesnymi metodami dentyści z Katowic. Okazuje się, że próchnica była w średniowieczu znacznie rzadsza niż obecnie.

Na przegląd stomatologiczny z Muzeum w Gliwicach zostało przekazanych 6 czaszek lub ich części, z czego 5 należało do osób dorosłych, a jedna do młodego dorosłego. Wykonaliśmy podstawowy przegląd, badanie pod kątem próchnicy, wybrane zęby były oceniane pod mikroskopem, pobrano również skany 3D i przeprowadzono cyfrową diagnostykę radiologiczną. Każdy z „pacjentów” miał założoną typową kartotekę, w której zaznaczano spostrzeżenia dentystów. Całość trwała 3 intensywne dni, a po tym czasie eksponaty wróciły do muzeum – opisuje przebieg badań dentystka odpowiedzialna za projekt z Dentim Clinic Medicover w Katowicach Marta Szymańska-Pawelec.

„Czaszki badanych osób nie miały wampirzych kłów”

Stomatolodzy oceniali m.in. uzębienie osób pochowanych w nietypowy sposób, noszący znamiona pochówku antywampirycznego. Czaszki pochodzą z odkrytego w 2013 r. cmentarzyska w Gliwicach. Było to jedno z najgłośniejszych w ostatnich latach znalezisk archeologicznych w Polsce. Okazało się ono być nekropolią osób odrzuconych przez społeczeństwo. Kilkanaście nietypowych grobów należało do skazańców ściętych mieczem przez kata, którym następnie – tak jak w pochówku antywampirycznym – umieszczono głowy między nogami.

Czaszki badanych osób nie miały wampirzych kłów, na co pewnie liczyli fani powieści grozy. Te osoby miały natomiast kły w sensie anatomicznym, czyli zęby, które znajdują się pomiędzy grupą siekaczy a przedtrzonowców. Są one naturalną cechą anatomiczną i nie odznaczały się niczym szczególnym poza starciem, co mogło wynikać z „twardej” diety, do której z pewnością nie zaliczała się szyja niewiasty – podkreśla Marta Szymańska-Pawelec.

Zęby w całkiem dobrej kondycji

Zęby „wampirów” z Gliwic były w całkiem dobrej kondycji, a uszkodzenia pojawiały się częściej z powodu starcia niż w wyniku próchnicy. – Zęby niektórych osób były bardzo starte, aż widoczne były odsłonięta zębina i miazga. Wynikać to może z charakteru spożywanych produktów, które były twarde, włókniste, a w chlebie mogły znajdować się okruchy kamienia z młyna. Obecnie starcie zębów przypisujemy stresowi, który wyzwala często nieświadome zgrzytanie zębami. Czy wtedy tak bardzo też się stresowano? Pewnie tak, choć powody były zupełnie inne – przypuszcza dentystka.

Tylko w nielicznych przypadkach wykryliśmy próchnicę, co stanowiło około 20-30% zębów, a dzisiaj na nią uskarża się niemal 9 na 10 osób. Nie ma w tym nic dziwnego, jeśli spojrzymy na dietę. Wieki temu spożywano nieprzetworzone lub niskoprzetworzone produkty: zboża, kasze, pieczywo, wędzone mięsa, warzywa i owoce. Rafinowany cukier przez wieki był towarem luksusowym i bardzo drogim. Częściej do słodzenia był stosowany miód. Nie bez znaczenia mogła być też obecność fluoru w wodzie, który występuje w niej naturalnie. Kiedyś nie była filtrowana, jak obecnie – wskazuje Marta Szymańska-Pawelec.

Paradontoza i niedorozwój szkliwa

Podobnie jak współczesnym, tak i ludziom przed wiekami mogła dokuczać paradontoza. – W jednym przypadku zaobserwowaliśmy cechy przewlekłego zapalenia przyzębia, co skutkowało zanikiem kości części zębodołowej żuchwy z tzw. obnażeniem furkacji korzeni. To znaczy, w uproszczeniu, że tkanki były tak nisko aż dostrzegalne były nawet korzenie zębów trzonowych. Z tego powodu osoba ta, za życia, mogła już wcześniej utracić zęby, bo miejsca po brakach były zagojone – opisuje chirurg z Dentim Clinic Medicover Sebastian Pawelec.

U dwóch osób zaobserwowano z kolei hipoplazję, czyli niedorozwój szkliwa, prawdopodobnie o charakterze wrodzonym. – Powstaje w wyniku długotrwałych braków witaminowych czy niedoborów żywieniowych, jak również ekspozycji na szkodliwe czynniki w okresie prenatalnym. Sugerowany jest też wpływ chorób zakaźnych w wieku wczesnodziecięcym m.in. ospy, odry czy różyczki. Niedobory mogą rozwinąć się na skutek chorób układu pokarmowego powodujących niedostateczne wchłanianie mikroelementów z pożywienia, czy też zaburzeń endokrynologicznych. Innym prawdopodobnym powodem jest też ograniczona dostępność odpowiednich produktów. W konsekwencji szkliwo jest słabsze i bardziej podane na próchnicę – wyjaśnił Sebastian Pawelec.

Sprzęt stomatologiczny i medyczny to niezbędny ekwipunek dzisiejszego stomatologa. Odszukaliśmy zdjęcia, które przedstawiają instrumenty sprzed wieków. Warto zobaczyć co się zmieniło i jak kiedyś pojmowano ergonomię.

Źródło: https://naukawpolsce.pl/

Fot. R. Kaźmierczak, http://muzeum.gliwice.pl


POWIĄZANE ARTYKUŁY

Wielka Brytania
UK: mniej absolwentów na stażach Lekarz

W Wielkiej Brytanii obserwuje się obecnie „większy niż zwykle” spadek liczby absolwentów stomatologii, którzy decydują się na rozpoczęcie staży przygotowawczych w klinikach Narodowej Służby Zdrowia (NHS). Przybywa też absolwentów, którzy nie podejmuj...

szczepionka przeciw koronawirusowi - Dentonet.pl
Do 2022 r. możliwe zaszczepienie wszystkich ludzi Lekarz

Na świecie podano już ponad 670 mln dawek szczepionek przeciwko SARS-CoV-2. W Polsce liczba szczepień przekroczyła 6,6 mln, z czego prawie 4,6 mln to szczepienia jedną dawką, a 2 mln – dwiema dawkami. WHO ocenia, że do 2022 r. zaszczepieni zostaną ju...

e-zwolnienia - Dentonet.pl
W 2021 r. mniej zwolnień lekarskich i mniej absencji w pracy Lekarz

W 2021 r. lekarze wystawili osobom ubezpieczonym w ZUS-ie 20,5 mln zaświadczeń lekarskich z powodu ich choroby. Łączna liczba dni absencji w pracy wynikającej z tych zaświadczeń wyniosła 239,9 mln. W porównaniu do 2020 r. zmniejszyła się zarówno abse...

ROZWIŃ WIĘCEJ
stomatologia
USA: mniej wizyt, pacjentów i coraz mniej personelu Lekarz

W ostatnim czasie praktyki stomatologiczne w Stanach Zjednoczonych mierzą się z mniejszą niż przed pandemią liczbą pacjentów, a zarazem wciąż borykają się z brakami kadrowymi. To wnioski płynące z prognozy ekonomicznej Instytutu Polityki Zdrowotnej A...

koronawirus - Dentonet.pl
WHO: transmisja SARS-CoV-2 za sprawą młodych ludzi Lekarz

Takeshi Kasai, przewodniczący Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w rejonie Zachodniego Pacyfiku, powiedział, że pandemia koronawirusa w coraz większym stopniu rozwija się za sprawą ludzi młodych, nieświadomych swojej infekcji. Jak informuje PAP, zd...

ortodoncja bezestrakcyjna
Arabia Saudyjska: ortodontyczne wybory młodych ludzi Lekarz

Przezroczyste nakładki prostujące typu clear aligner to najbardziej atrakcyjny i najchętniej użytkowany typ aparatu ortodontycznego. Taki wynik przyniosły badania przeprowadzone wśród saudyjskiej młodzieży przez naukowca z Wydziału Stomatologii Uniwe...

NFZ
Coraz mniej gabinetów współpracujących z NFZ-em Lekarz

Dziennikarze serwisu Prawo.pl dotarli do raportu Narodowego Funduszu Zdrowia, z którego wynika, że liczba gabinetów stomatologicznych współpracujących z Funduszem spadła z 6992 w 2019 r. do 6190 w 2021 r. – Ostrzegaliśmy przed taką sytuacją od lat – ...

odpady medyczne - Dentonet.pl
Mniej obowiązków dotyczących odpadów medycznych? Lekarz

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej zaapelowało do ministra środowiska i klimatu w sprawie ograniczenia obowiązków w zakresie sprawozdawczości o wytworzonych odpadach i gospodarowaniu odpadami w 2020 r. Jak podkreślono w komunikacie, w 2020 r. pols...

Mariusz Oboda
Nowe stanowiska we współczesnych praktykach stomatologicznych Lekarz

Lekarz prowadzący i opiekun pacjenta – to nowe stanowiska, które coraz częściej pojawiają się w praktykach stomatologicznych w Polsce. Czym zajmują się osoby na tych stanowiskach? Kim są? Odpowiada w rozmowie z Dentonetem Mariusz Oboda, trener rozwoj...

weglowodany
Mniej węglowodanów prostych w diecie - zdrowsze zęby Asysta

Jak wynika z badań przeprowadzonych przez naukowców z Newcastle University, mniejsza ilość węglowodanów w diecie przekłada się na wyższy poziom zdrowia jamy ustnej. Naukowcy przeanalizowali kilkadziesiąt prac naukowych z zakresu dietetyki, w których...

stomatologia na NFZ
Mniej gabinetów stomatologicznych na NFZ w Lubuskiem Lekarz

Wojewódzki oddział Narodowego Funduszu Zdrowia w Zielonej Górze poinformował, że z końcem czerwca wygasły trzy umowy na leczenie stomatologiczne w regionie. Jak czytamy w komunikacie, 30 czerwca 2022 r. wygasły umowy na udzielanie świadczeń stomatol...