Wakacje – uważaj na urazy zębów
Jak radzić sobie z problemami stomatologicznymi w czasie wakacji? Dziś pierwsza część poradnika poświęcona urazom zębów.
Wakacje to okres, w którym wzrasta częstotliwość mechanicznych urazów zęba. Najczęściej występują one u dzieci i młodzieży, jednak zdarzają się także osobom dorosłym (przede wszystkim miłośnikom sportów ekstremalnych). Przyczyną urazu może być upadek, sportowa kontuzja, cios zadany pięścią, łokciem lub twardym przedmiotem, a także wypadek komunikacyjny.
Postępowanie w przypadku urazu zęba jest zróżnicowane i zależy od następujących czynników:
– rodzaju urazu,
– czasu, jaki upłynął od chwili urazu do momentu podjęcia leczenia (im szybciej zjawimy się u dentysty, tym szanse na uratowanie zęba są większe),
– miejsca urazu (część koronowa, część korzeniowa zęba, obie jednocześnie),
– rodzaju zęba (ząb mleczny / ząb stały),
– stanu zęba (ząb żywy / ząb martwy).
Ponieważ uszkodzenie zębów może mieć różny charakter, stomatolog musi zastosować metodę leczenia adekwatną do rodzaju odniesionego urazu. Replantacja zęba, stabilizacja z użyciem szyny, odbudowa złamanej lub ukruszonej korony, ortodontyczne umiejscowienie zęba, leczenie zachowawcze, leczenie kanałowe, resekcja wierzchołka korzenia – współczesna stomatologia oferuje wiele sposobów umożliwiających uratowanie pękniętego, złamanego bądź wybitego zęba.
Do najczęstszych urazów zęba zaliczamy:
– niepowikłane złamanie korony zęba – mamy z nim do czynienia wówczas, kiedy odłamaniu uległ fragment szkliwa (lub szkliwa i zębiny), jednak miazga zęba nie została obnażona,
– złamanie korony zęba powikłane obnażeniem miazgi,
– złamanie koronowo-korzeniowe – w tym przypadku uraz obejmuje szkliwo, zębinę i struktury korzenia zęba,
– złamanie korzenia (linia złamania może przebiegać pionowo, poziomo lub skośnie). W zależności rodzaju złamania można zaobserwować mniejszą lub większą ruchomość korony,
– wybicie zęba (zwichnięcie całkowite) – ząb znajduje się poza zębodołem. Wybiciu zęba często towarzyszy uszkodzenie warg i tkanek miękkich jamy ustnej oraz złamanie kości wyrostka zębodołowego,
– wtłoczenie zęba (intruzja) lub wysunięcie zęba z zębodołu (extruzja),
– nadwichnięcie – ruchomość zęba jest zwiększona, jednak ząb nie uległ przemieszczeniu. Dodatkowym objawem może być krwawienie z kieszonki dziąsłowej,
– zwichnięcie boczne – ząb jest przemieszczony zwykle w kierunku podniebiennym lub językowym, często stwierdza się jego zwiększoną ruchomość.
W przypadku urazu zęba nie czekaj i zgłoś się na kontrolę kliniczną oraz radiologiczną
W przypadku urazu zęba – nawet pozornie niegroźnego – powinniśmy jak najszybciej odwiedzić dentystę. Czasami po silnych urazach dochodzi do poważnych powikłań, mimo iż pozornie z zębem nie dzieje się nic złego. Do objawów, które powinny wzbudzić nasz niepokój, zaliczamy zwiększoną ruchomość i bolesność zęba, zmianę jego zabarwienia, krwawienie z kieszonek dziąsłowych.
W efekcie urazu może dojść do obumarcia miazgi albo patologicznej resorpcji, czyli zaniku tkanek zębowych. Wizyta u stomatologa bezpośrednio po urazie oraz okresowa kontrola radiologiczna pozwalają na szybkie uchwycenie tych zagrożeń.
Pamiętaj! Tylko szybko przeprowadzone działania w ramach pierwszej pomocy pozwalają na osiągnięcię pozytywnego wyniku leczenia.
B.Sz.
