Dentonet
PACJENT
E-mail
WYBIERZ KATEGORIĘ
Leczenie zachowawcze i endodoncja
Protetyka i implantologia
Stomatologia estetyczna
Ortodoncja
Periodontologia
Higiena i zdrowie jamy ustnej

Próchnica – dziwna choroba zakaźna

Publikacja:
Próchnica – dziwna choroba zakaźna

Próchnica – dziwna choroba zakaźna

Przypomnijmy, że próchnica jest bakteryjną chorobą zakaźną, która może zostać przeniesiona z jednej osoby na drugą, np. przez pocałunek, używanie wspólnych sztućców lub tej samej szczoteczki do zębów. Zakażenie następuje za pośrednictwem śliny, w której znajdują się chorobotwórcze drobnoustroje, przede wszystkim szczepy bakterii z gatunku Streptococcus mutans, Streptococcus sorbinus i L. acidophilus. W ścianach tych patogenów znajdują się tzw. adhezyny, dzięki którym bakterie te z łatwością przylegają do powierzchni zęba i w sprzyjających okolicznościach ją kolonizują, budując płytkę nazębną. Streptokoki wydzielają również kwas mlekowy, który – zakwaszając środowisko jamy ustnej – sprzyja demineralizacji szkliwa i ułatwia bakteriom wniknięcie w głąb zęba, – co w konsekwencji prowadzi do powstania ubytku.'

Dziwna choroba zakaźna

Wiele osób zadaje sobie pytanie, dlaczego próchnica będąc chorobą zakaźną (podobnie jak dur brzuszny, tyfus czy gruźlica) różni się przebiegiem i sposobem leczenia od innych infekcji, np. jest odporna na antybiotyki? Dlaczego rozwojowi próchnicy nie towarzyszą objawy typowe dla zakażeń bakteryjnych, takie jak wysoka gorączka, silny ból czy dreszcze? Dlaczego naukowcom nie udało się skonstruować skutecznej szczepionki, która chroniłaby nasz organizm przed zakażeniem? Czemu wreszcie – w odróżnieniu od innych chorób bakteryjnych – nasz organizm dość łagodnie reaguje na chorobotwórcze patogeny, a rozwój choroby przebiega pozornie bezobjawowo? I pytanie najważniejsze – czemu po zachorowaniu na próchnicę i jej wyleczeniu nie nabywamy odporności na kolejny atak tej choroby?

Wróg wewnętrzny

Ciekawostką może być fakt, że nawet po zakażeniu się bakteriami odpowiedzialnymi za rozwój próchnicy, niekoniecznie musimy od razu zapaść na tę przykrą chorobę. Czemu? Ponieważ w warunkach homeostazy (równowagi fizjologicznej) wiele mikroorganizmów zasiedlających jamę ustną nie stanowi zagrożenia dla naszego zdrowia. Natura wyposażyła nas bowiem w szereg mechanizmów obronnych, ograniczających liczebność niepożądanych drobnoustrojów. W jamie ustnej takim podstawowym czynnikiem obronnym jest ślina – jej cząsteczki, zwane mucynami, aktywnie chronią zęby przed atakiem bakterii. Naukowcy odkryli, że mucyny ograniczają tworzenie się biofilmu, utrzymując bakterie zawieszone w ciekłym ośrodku. To bardzo istotne, bo S. mutans wywołują próchnicę tylko w stanie przyczepionym (czyli tylko wtedy, gdy udaje im się skolonizować szkliwo za pośrednictwem płytki nazębnej).

Tak więc przyjmujemy, że w odróżnieniu od innych chorób infekcyjnych o podłożu bakteryjnym, w których chorobotwórczy zarazek błyskawicznie łamie linie obronne organizmu, a następnie namnaża się w niekontrolowany sposób, zatruwając organizm toksycznymi produktami przemiany materii, próchnica jest spowodowana zaburzeniem równowagi miejscowej flory bakteryjnej. Innymi słowy, do rozwoju choroby dochodzi tylko wtedy, gdy jednocześnie wystąpią cztery czynniki:

– w jamie ustnej pojawią się bakterie powodujące demineralizację twardych tkanek zęba,

– bakterie te znajdą dla siebie sprzyjające warunki rozwoju – czyli dużą ilość cukrów, stanowiących pożywkę węglowodanową niezbędną do produkcji kwasów rozpuszczających szkliwo,

– zęby – ze względu na np. słabe uwapnienie – okażą się podatne na działanie bakterii,

– bakterie będą miały wystarczającą ilość czasu, aby skolonizować szkliwo zębów.

W przypadku chorób zakaźnych spowodowanych przez bakterie istnieją dwie zasadnicze metody postępowania: można dążyć do zwiększenia odporności organizmu zanim dojdzie do ataku patogenu (np. podając szczepionkę) lub podejmować działania minimalizujące ryzyko zakażenie. Tak więc, aby nie dopuścić do rozwoju próchnicy, wystarczy stosować się do zasad profilaktyki. Dbanie o higienę jamy ustnej oraz odpowiednia dieta są – jak to do znudzenia powtarzają dentyści – najskuteczniejszym i najlepszym środkiem zapobiegawczym, chroniącym zęby przed rozwojem próchnicy.

 

B.Sz.


POWIĄZANE ARTYKUŁY

choroby przyzębia - Dentonet.pl
Choroba przyzębia zwiększa ryzyko raka przełyku i żołądka Lekarz

Pacjenci, którzy przebyli choroby dziąseł są bardziej narażeni na rozwój nowotworów przełyku i żołądka. Do takich wniosków doszli naukowcy ze Stanów Zjednoczonych, których badania zostały opublikowane na łamach czasopisma „British Medical Journal” (B...

choroba zawodowa dentystów - Dentonet.pl
Zakażenie wirusem SARS-CoV-2 chorobą zawodową dentystów? Lekarz

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej zaapelowało, by zakażenie wirusem SARS-CoV-2 lekarzy oraz lekarzy dentystów było uznawane za chorobę zawodową. – Oczekujemy, że w przypadku, gdy na chorobę zakaźną wywołaną wirusem SARS-CoV-2 zachoruje lekarz albo ...

choroba Alzheimera - Dentonet.pl
Science Advances: bakterie z dziąseł a choroba Alzheimera Lekarz

W mózgach osób zmarłych, które chorowały na Alzheimera, wykryto bakterie atakujące ludzkie dziąsła – wynika z badań, w których uczestniczyli także polscy naukowcy. O wynikach poinformowało pismo "Science Advances".W ostatnich latach pojawia się coraz...

ROZWIŃ WIĘCEJ
bermix studio m0hz75hjXEo unsplash
Światowa Organizacja Zdrowia: wypalenie zawodowe chorobą zawodową Lekarz

Światowa Organizacja Zdrowia uznała, że wypalenie zawodowe jest chorobą zawodową i od 2022 r. będzie można w związku z nim uzyskać zwolnienie lekarskie. ZUS obawia się, że wiele z nich może być bezzasadnych – informuje portal pomorska.pl. Jak mówi w...

ryby
Czy ryby w diecie chronią przed chorobą dziąseł? Lekarz

W naszej diecie jednoznacznie polecane jest spożywanie ryb: dostarczają one m.in. witamin A, B, D i E, składników mineralnych (takich jak magnez, żelazo, wapń, potas, selen, jod, fluor) oraz cennych kwasów omega-3. Ich wpływ dotyczy również zdrowia j...

akromegalia
Akromegalia – rzadka choroba, którą może zdiagnozować stomatolog Lekarz

Objawy akromegalii – powiększenie stóp, dłoni, uszu, nosa czy języka oraz zmiana głosu na niższy – bywają bardzo charakterystyczne. Jednak ta rzadka, powoli rozwijającą się choroba wciąż rozpoznawana jest zbyt późno, nawet po 20 latach – mówił prof. ...

lekarz - Dentonet.pl
Akromegalia - "choroba gigantów" i objawy stomatologiczne Lekarz

Zmiany w rysach twarzy i sylwetce, powiększony nos i język, pogrubiałe usta, rosnące dłonie i stopy, poszerzające się przerwy między zębami – to charakterystyczne objawy akromegalii nazywanej chorobą gigantów. Rokrocznie w Polsce rozpoznaje się ok. 2...

COVID-19 - Dentonet.pl
COVID-19 chorobą zawodową lekarzy dentystów? Lekarz

Prezydium NRL apeluje o nowelizację przepisów, która pozwoli na szybsze uwzględnienie COVID-19 jako choroby zawodowej osób wykonujących zawody medyczne, w tym lekarzy i lekarzy dentystów. Jak czytamy w komunikacie, NRL po raz kolejny zwraca uwagę na...

Angelini zdjecie
Rola higienistki w leczeniu pacjenta z chorobą przyzębia Asysta

Choroby przyzębia są drugą po próchnicy chorobą prowadząca do utraty zębów u osób po 40. roku życia. Zapalenie przyzębia rozwija się w wyniku zakłócenia równowagi pomiędzy patogenami płytki nazębnej a mechanizmami obronnymi gospodarza. Dużą rolę odgr...

COVID-19 - Dentonet.pl
COVID-19 jest chorobą zawodową – w jakich sytuacjach? Asysta

Zgodnie z rozporządzeniem ministerstwa zdrowia, choroba COVID-19 wywoływana przez zakażenie wirusem SARS-CoV-2 po spełnieniu określonych warunków może być uznawana za chorobę zawodową. Z treści pisma wystosowanego przez ministerstwo zdrowia do Naczel...