Zębopochodne zapalenie zatok szczękowych
Zębopochodne zapalenie zatok szczękowych to choroba z pogranicza laryngologii i stomatologii, będąca najczęściej efektem ropni wyrostków zębodołowych oraz nieleczonych chorób przyzębia okolic szczęki. Leczenie może mieć charakter zachowawczy (farmakologiczny) lub zabiegowy.
Pod względem anatomicznym zatoki szczękowe są zlokalizowanymi po obu stronach nosa wnękami wypełnionymi powietrzem. Są one wyścielone błoną śluzową i łączą się z jamą nosową wąskimi ujściami.
Tak jak pozostałe zatoki w organizmie człowieka, również zatoki szczękowe są narażone na rozwój stanów zapalnych. Szacuje się, że podłoże zębopochodne może mieć od 10 do 12% wszystkich zapaleń zatok szczękowej.
W zależności od okresu trwania, zębopochodne zapalenie zatok szczękowych może mieć charakter ostry (mniej niż 3 tygodnie), podostry (od 3 tygodni do 3 miesięcy) oraz przewlekły (powyżej 3 miesięcy).
Zębopochodne zapalenie zatok szczękowych – przyczyny i objawy
Zębopochodne zapalenie zatok szczękowych najczęściej jest efektem rozwijających się w obrębie wyrostków zębodołowych ropni lub nieleczonych chorób przyzębia w okolicznych tkankach. Bakterie wywołujące te schorzenia stomatologiczne mogą przedostać się do jamy zatoki szczękowej oraz zainfekować wyściełającą ją błonę śluzową. Czasami zębopochodne zapalenie zatok szczękowych bywa również powikłaniem zabiegów chirurgicznych w obrębie wyrostka zębodołowego oraz skomplikowanej ekstrakcji zębów, szczególnie trzecich trzonowców, których korzenie mogą niekiedy sięgać aż wnętrza zatoki.
Do głównych objawów zębopochodnego zapalenia zatok szczękowych zalicza się:
• bóle zębów, zwłaszcza górnych przedtrzonowców oraz trzonowców,
• silne bóle głowy zlokalizowane w okolicach oczodołu, nasilające się np. przy pochylaniu się, wysiłku fizycznym, w trakcie kaszlu czy dotykania tkanek,
• ogólne objawy stanu zapalnego – osłabienie, brak apetytu, podwyższoną temperaturę,
• czasami również niedrożność nosa lub wyciek ropnej wydzieliny z nosa.
Zębopochodne zapalenie zatok szczękowych – diagnostyka i leczenie
W diagnostyce zębopochodnego zapalenia zatok szczękowych zastosowanie znajdują przede wszystkim badania obrazowe – najbardziej precyzyjna jest tomografia komputerowa. W skomplikowanych, trudnych do jednoznacznego zdiagnozowania przypadkach konieczna może być endoskopia nosa i zatok, a także badanie laboratoryjnej pobranej wydzieliny.
Warto mieć świadomość, że zębopochodnego zapalenia zatok szczękowych nie wolno lekceważyć – zbagatelizowane i nieleczone może prowadzić do bardzo niebezpiecznych powikłań, takich jak ropień mózgu, przetoka ustno-zatokowa czy zapalenie opon mózgowych. Są to stany będące niejednokrotnie zagrożeniem życia pacjenta.
Zębopochodne zapalenie zatok szczękowych wymaga leczenia zarówno stomatologicznego, jak i laryngologicznego. Zależnie od przyczyny schorzenia, konieczne może być usunięcie ropnia wyrostka zębodołowego, rozpoczęcie terapii choroby przyzębia albo wypłukanie ropnej wydzieliny z zatok roztworem soli fizjologicznej. Czasami wykonuje się także endoskopowy drenaż zatok. Leczenie farmakologiczne obejmuje natomiast stosowanie antybiotyków, zleconych przez lekarza kropli do nosa oraz inhalatorów.
