Resorpcja zewnętrzna zęba
Resorpcja zewnętrzna zęba to proces utraty tkanek twardych zęba rozpoczynający się od strony cementu korzeniowego. Resorpcja zewnętrzna zęba – w zależności od stopnia zaawansowania – wymaga leczenia zachowawczego, endodontycznego, a czasem zabiegu z zakresu chirurgii stomatologicznej.
Resorpcja to zespół czynników, który prowadzi do utraty tkanek twardych zęba i/lub kości wyrostka zębodołowego. Resorpcja może mieć charakter fizjologiczny lub patologiczny. Resorpcja fizjologiczna jest procesem naturalnym zachodzącym w okresie wymiany uzębienia mlecznego na stałe. Z kolei resorpcja o charakterze patologicznym prowadzi do przedwczesnej utraty tkanek twardych zęba, zarówno w uzębieniu mlecznym, jak i stałym.
Resorpcja zewnętrzna zęba – co to jest?
Resorpcja patologiczna zębów może rozpoczynać się od strony jamy zęba – wówczas zjawisko to określa się mianem resorpcji wewnętrznej. Z kolei resorpcja zewnętrzna zęba to proces, który rozpoczyna się od strony cementu korzeniowego.
Jak wynika z różnych badań, resorpcja zewnętrzna zęba to dość rzadko diagnozowane zjawisko. Jak pokazują dostępne statystyki, najczęściej obejmuje trzonowce żuchwy, występuje zazwyczaj u pacjentów w wieku 21-30 lat, spośród których większość – nieco ponad 59% – stanowią kobiety. Może obejmować zarówno pojedyncze zęby, jak i stanowić wieloogniskowy proces w jamie ustnej.
Resorpcja zewnętrzna zęba – klasyfikacja i przyczyny
W specjalistycznej literaturze spotkać można różne klasyfikacji resorpcji zewnętrznej zęba, które niekiedy są powiązane z możliwymi przyczynami tej patologii.
I tak np. jedna z klasyfikacji dotyczy resorpcji zewnętrznej z uwzględnieniem budowy anatomicznej zęba – wyróżnia się w niej resorpcję okolicy przyszyjkowej, resorpcję środkowej części korzenia oraz wierzchołka.
Inny podział obejmuje resorpcję powierzchowną, która w części przypadków ulega samoistnemu zahamowaniu, a także resorpcję głęboką – o charakterze postępującym, z występowaniem zatok resorpcyjnych i rozległym zniszczeniem tkanek, również kości wyrostka zębodołowego.
W źródłach spotyka się także podział resorpcji zewnętrznej zęba ze względu na patogenezę oraz czynniki etiologiczne. Klasyfikacje te obejmują między innymi resorpcję:
• towarzyszącą zapaleniu tkanek okołowierzchołkowych,
• towarzyszącą zębom replantowanym,
• towarzyszącą chorobom ogólnoustrojowym (np. miażdżycy, nadciśnieniu, nadczynności przytarczyc),
• wywołaną urazami mechanicznymi,
• będącą powikłaniem leczenia ortodontycznego,
• będącą skutkiem nacisku zęba zatrzymanego.
Do czynników ryzyka rozwoju resorpcji zewnętrznej zęba zalicza się także m.in. nieprawidłowo dopasowane wypełnienia i uzupełnienia protetyczne, a także proces wybielania zębów martwych.
Resorpcja zewnętrzna zęba – leczenie
Resorpcja tkanek zęba – zarówno zewnętrzna, jak i wewnętrzna – zazwyczaj przebiega bezobjawowo, ząb prawidłowo reaguje na wszystkie bodźce, a zmiany wykrywane są przypadkowo, np. przy okazji zdjęć RTG wykonywanych w ramach diagnostyki.
Leczenie resorpcji zewnętrznej zęba zależy od stopnia zaawansowania zmian. W początkowych stadiach wystarczające może być wypełnienie ubytku. Jeśli resorpcja postępuje, u pacjenta może zostać przeprowadzone leczenie kanałowe, a jeśli pojawia się ból i zmiany się pogłębiają, pozostają jeszcze zabiegi chirurgiczne, obejmujące hemisekcję, radektomię, resekcję wierzchołka korzenia i ekstrakcję zęba.
