Leczenie endodontyczne
Czym jest leczenie endodontyczne (kanałowe)?
Dlatego stomatolog „truje zęba”?
Ile czasu musi upłynąć pomiędzy wizytami?
Dlaczego dochodzi do obrzęku policzka?
Dlaczego stomatolog używa mikroskopu?
Czy zęby po leczeniu kanałowym będą długo służyć?
Czym jest leczenie endodontyczne (kanałowe)?
Ta dziedzina jest sercem stomatologii. Problemy endodontyczne są w 90% powodem bólu zębów. Zarówno tych ostrych, bardzo silnych, jak i tych przewlekłych, ćmiących, ciągnących się tygodniami i miesiącami. Powodem jest infekcja miazgi zębowej nazywanej potocznie nerwem.
Miazga zęba to delikatna tkanka wypełniająca labirynt wewnątrz zęba. Objętościowo nie jest jej wiele, ale jest wyjątkowo bogato unerwiona. Jeśli ulegnie zakażeniu (zwykle drogą przez ubytek próchniczy) obrzęknie, a ponieważ jest zamknięta w twardej nie rozciągliwej komorze zęba obrzęk powoduje wzrost ciśnienia, ucisk na zakończenia włókien nerwowych i silny, trudny do zniesienia ból.
Dlatego stomatolog „truje zęba”?
Przede wszystkim cierpiącego pacjenta trzeba skutecznie znieczulić. Dopiero wtedy możliwe jest dokładne oczyszczenie ubytku próchniczego, szerokie otwarcie komory zębowej i usunięcie najbardziej zakażonej części nerwu. Użycie paraformaldehydu (trucizny) nie zawsze jest konieczne. Takie postępowanie eliminuje także ból występujący po wizycie u dentysty. W trakcie kolejnych wizyt odbywa się leczenie kanałowe. Można je przeprowadzić od razu na pierwszej wizycie, lecz zwykle brakuje czasu – pacjent z bólem jest pacjentem dodatkowym, przyjmowanym w trybie nagłym. Priorytetem jest ulga w cierpieniu – leczenie kanałowe można odsunąć w czasie.
Ile czasu musi upłynąć pomiędzy wizytami?
W metodzie z użyciem formaliny zalecano przerwę pomiędzy wizytami 10-14 dni. Obecnie nie ma to żadnego znaczenia – należy umówić wizytę w dogodnym terminie. Nawet następnego dnia.
Co to jest zgorzel zęba?
Zgorzel miazgi zęba to stan, w którym dochodzi do rozpadu gnilnego obumarłej miazgi zęba. Miazga zęba może obumrzeć w wyniku ostrego zakażenia, przewlekłego lub urazu (po uderzeniu – dotyczy raczej przednich zębów). W jamie ustnej znajduje się bardzo dużo bakterii – martwa tkanka staje się dobrą pożywką dla bakterii beztlenowych. To one odpowiadają za charakterystyczny, nieprzyjemny zapach zepsutego zęba. Póki proces toczy się wewnątrz zęba poza fetorem nie daje żadnych sygnałów.
Czasami objawy są bardzo dyskretne, jak ćmienie, czy bóle przy zmianie pogody. Mogą na tym etapie powstawać zmiany zapalne niszczące kość. Zdarzają się również zmiany torbielowate o tak znacznych rozmiarach, że konieczne jest leczenie operacyjne na oddziale chirurgii szczękowej. Te powstają latami i nie jest możliwe, aby taki kłopot pojawił się jeśli pacjent regularnie raz na rok poddaje się badaniu kontrolnemu.
Dlaczego dochodzi do obrzęku policzka?
To objaw zapalenia okostnej – błony łącznotkankowej pokrywającej kość. Aby doszło do zapalenia okostnej bakterie muszą wysiać się z wnętrza zęba. Często dochodzi do tego w okresie letnim, po kąpieli słonecznej, po wysiłku fizycznym – czyli często – na urlopie.
Czy to poważny problem?
Jak każda infekcja tkanki łącznej jest potencjalnie groźna. Na szczęście w dobie antybiotyków pojęcie „umarł na fluksję” odeszło w zapomnienie. Konieczne jest jednak wdrożenie intensywnego leczenia farmakologicznego, kanałowego lub chirurgicznego. Większość zębów można uratować, ale część musi być usunięta.
Priorytetem jest odcięcie źródła zakażenia – drogą ekstrakcji lub leczenia kanałowego. Dzięki olbrzymiemu postępowi jaki nastąpił w ciągu ostatnich kilku lat możliwe jest wyleczenie ostrej infekcji tkanki okołozębowej w ciągu kilku – kilkunastu godzin. Dawniej zabierało to tygodnie i kilka- kilkanaście wizyt i nie zawsze kończyło się sukcesem.
Zmiany zaszły zarówno w poznaniu mechanizmu schorzenia jak i w technice medycznej. Dawniej uważano, że nie należy leczyć zębów w ostrym stanie zapalnym, a zabiegi przeprowadzano wielowizytowo. Teraz często wystarcza jedna wizyta. Wprowadzono nowe narzędzia, w tym rewolucyjne narzędzia ze stopu niklowo-tytanowego – wyjątkowo giętkie, za pomocą których można mechanicznie poszerzyć nawet bardzo zakrzywione kanały korzeniowe. Wynaleziono i wprowadzono materiały i urządzenia pozwalające wypełnić liczne drobne boczne odgałęzienia kanałów. Elektroniczne urządzenia potrafią precyzyjnie określić długość zęba. Dentyści zaczęli używać w pracy pomocy optycznych takich jak lupy i mikroskopy.
Dlaczego stomatolog używa mikroskopu?
To mikrochirurgia. Komora trzonowego zęba to pole o wymiarach 5 na 4 mm. Często znalezienie kanałów jest możliwe wyłącznie pod powiększeniem. Pominięcie kanału w trakcie leczenia endodontycznego to najczęstsza przyczyna niepowodzenia w leczeniu.
Za pomocą mikroskopu można zajrzeć do wnętrza korzenia i np. zlokalizować oraz wyjąć złamane narzędzie lub udrożnić kanał – dawniej rzecz niemożliwa do zrobienia.
Czy żeby po leczeniu kanałowym będą długo służyć?
Starannie przeleczone i zaopatrzone mogą służyć dożywotnio. Kanał pominięty lub przeleczony niestarannie może być udręką na miesiące i lata.
