Koferdam – jaką odgrywa rolę w leczeniu stomatologicznym?

Wbrew pozorom koferdam nie jest nowym wynalazkiem. Jest stosowany od XIX wieku, a wynalazł go Sanford Barnum, dentysta z Nowego Jorku. Wynalazek zrodził się z desperacji. Podczas wypełniania zęba trzonowego przeszkadzała mu ślina, która ciągle dostawała się do zęba i uniemożliwiała poprawne założenie wypełnienia. Chwycił więc wodoodporną serwetkę, ułożył ją wokół zęba, a następnie wyciął w niej otwór. Był to 1864 r.

Współczesny koferdam to arkusz gumy rozpięty na ramce, szczelnie okalający leczonego zęba, dzięki któremu lekarz dentysta może zabezpieczyć go przed dostępem wilgoci. Dla stomatologa, szczególnie endodonty, to bardzo przydatne narzędzie.

Koferdam – zastosowanie

Koferdamu najczęściej używa się podczas leczenia kanałowego zębów, jednak coraz więcej stomatologów wspomaga się nim przy innych zabiegach, np. stomatologii zachowawczej. Umożliwia on przede wszystkim utrzymanie suchości w okolicy zębów, które są leczone, co jest niezwykle ważne podczas opracowywania kanałów zębowych. Ponadto, koferdam stanowi barierę chroniącą przed dostaniem się drobnoustrojów zawartych w ślinie do zęba, jak również zabezpiecza pacjenta przed powstaniem urazów jamy ustnej.

Używanie koferdamu zapewnia lekarzowi lepszą widoczność oraz dostęp do zębów dzięki odsunięciu języka, policzków oraz warg od pola operacyjnego. Ma to znaczny wpływ na precyzję i skuteczność zabiegu.

Koferdam – jak jest zbudowany?

Koferdam składa się z:

– płachty gumy (lateksowej lub silikonowej) o wymiarach 15×15 cm,

– metalowej lub plastikowej ramki, która umożliwia rozciągnięcie płachty gumy,

– metalowych klamer, służących do mocowania gumy na zębach,

– kleszczy, czyli szczypiec do mocowania klamer na zębie,

– dziurkacza, którymi wycina się w gumie otwory na poszczególne zęby.

Co powinien wiedzieć pacjent?

Pacjent, który nie jest przyzwyczajony do koferdamu, może początkowo odczuwać pewien dyskomfort. Może mieć także problemy z przełykaniem śliny – w takim wypadku stomatolog użyje ślinociągu. Koferdam nie przeszkadza w oddychaniu, choć przy jego stosowaniu możliwe jest tylko oddychanie przez nos. Dlatego jeśli pacjent ma katar, powinien poinformować o tym stomatologa. Koferdam nie utrudnia komunikacji z lekarzem.

Stomatolodzy najczęściej stosują płachty gumy lateksowej, dlatego pacjent uczulony na lateks powinien poinformować o tym fakcie lekarza. W takim wypadku użyta zostanie guma silikonowa.

– To moje ulubione narzędzie – mówi o koferdamie dypl. hig. stom. Beata Grzegorek, która prowadzi warsztaty z zakładania tego elementu. Ta pozornie prosta czynność przysparza asystentkom, higienistkom i lekarzom nieraz trudności.

Oprac. AF

Fot. Archiwum