Kilka mitów i pytań na temat leczenia zębów
Mit 1
Skoro mój ząb jest wrażliwy na zimno to pewnie jest "dziurawy".
Fakty:
Próchnica zębów jest zwykle zupełnie niebolesna….
Krótki, intensywny ból po kontakcie z zimnym pokarmem, lecz szybko i samoistnie przemijający nie jest zwykle objawem próchnicy, lecz tzw. nadwrażliwości zębiny. Ta przykra dolegliwość jest coraz powszechniejsza.
Obszar nadwrażliwy jest niewielki i znajduje się najczęściej w okolicy przydziąsłowej nazywanej szyjką zęba.
W tym miejscu powierzchnia zęba nie jest chroniona szkliwem i jest przez to bardziej przepuszczalna.
Powierzchnia korzenia jest usiana licznymi otworkami, które są ujściami drobnych kanalików zębinowych w ilości ok. 10000-15000 na mm2. To właśnie przez te mikronowe otworki drażniony jest położony głębiej nerw (miazga).
Trudno ten stan nazwać chorobą. Kanaliki zasklepiają się samoistnie i dolegliwość mija. Można ten proces przyśpieszyć poprzez użycie preparatów przeznaczonych do uśmierzania nadwrażliwości w formie płukanek i past np. Sensodyne z chlorkiem strontu.
Należy pamiętać, że nadwrażliwość zębów towarzyszy diecie bogatej w substancje kwaśne jak owoce, zwłaszcza cytrusowe oraz napoje typu cola. Nie powinno się stosować do codziennej higieny szczotek o twardym włosiu, past ściernych (uwaga na te przeznaczone dla palaczy!!!!) oraz poziomego szczotkowania zębów ruchem posuwisto-zwrotnym.
Ta mało efektywna metoda szczotkowania jest zabójcza dla dziąseł i stosunkowo miękkich szyjek zębów.
Skutkiem szczotkowania ruchem posuwisto-zwrotnym oprócz nadwrażliwości są ubytki niepróchnicze, zwane klinowymi. Warto przy najbliższej wizycie zapytać dentystę jaka metoda szczotkowania jest bezpieczna i efektywna.
Mit 2
Po zaplombowaniu zęba czuję, że coś jest nie tak. Wyraźnie czuję go w trakcie spożywania zimnych pokarmów. Czy zabieg został wykonany prawidłowo? Po zaplombowaniu ząb nie powinien przecież boleć!
Fakty:
Oczywiście bardzo byśmy chcieli żeby wizyta u dentysty była definitywnym końcem problemów z chorym zębem.
Niestety, biologia jest nieubłagana. Uraz związany z usuwaniem próchniczej tkanki, oraz drobnoustroje mogą wywołać zapalenie miazgi. Ten stan, zwany nadwrażliwością pozabiegową jest na szczęście w większości przypadków odwracalny i goi się samoistnie.
Prawdopodobieństwo tzw. nadwrażliwości pozabiegowej jest tym większe im większa była powierzchnia zniszczonej tkanki oraz im mniej wartościowej tkanki dzieli dno oczyszczonego ubytku od miazgi zęba (nerwu).
Pewna część zębów pozostaje bezobjawowa pomimo istnienia przewlekłego zapalenia nerwu. Dzieje się tak, ponieważ płyn zapalny ma możliwość przesączyć się z zęba przez ubytek próchniczy i nie powoduje obrzęku nerwu.
Po zamknięciu ubytku płyn zapalny nie może odpłynąć z twardej komory zęba i uciska nerw.
W takich przypadkach założenie wypełnienia nie polepsza, a pogarsza stan. Tu nie pomoże proste leczenie zachowawcze, konieczne jest leczenie kanałowe, czyli endodontyczne.
Ponieważ nie istnieje możliwość obiektywnej oceny stanu miazgi (nerwu) więc dentysta kieruje się wyłącznie swoim doświadczeniem kwalifikując ząb do naprawy zachowawczej lub od razu do leczenia kanałowego. W przypadkach niejednoznacznych decyzja jest trudna a pomyłka możliwa.
Mit3
W stomatologii postęp dokonuje się szybko, więc z pewnością wiertło wkrótce zastąpi laser.
Fakty:
Niestety, to nieprawda. Rotacyjne narzędzia stomatologiczne będą jeszcze długo w użyciu. Nikt ich nie lubi, a mimo to są w powszechnym użyciu gdyż są po prostu najlepszym narzędziem… Inne metody jak laser czy piaskarki stomatologiczne nie są tak uniwersalne jak turbina stomatologiczna i mikrosilnik.
W 1999 roku szwedzka firma Medi Team zapowiadała rewolucję w leczeniu zębów za pomocą żelu o nazwie Carisolv. Metoda miała być szybka i tania, a wiertło miało trafić do lamusa. Wprowadzenie preparatu na rynek poprzedzała entuzjastyczna kampania reklamowa w kolorowej prasie. Okazało się to absolutną nieprawdą. Metoda nie jest ani szybka, ani tania, ani rewolucyjna. Wiertła mają się dobrze…
Mit 4
Do dentysty udam się niezwłocznie jak tylko zauważę ubytek w zębie.
Fakty:
Fakt jest taki, że jeśli pacjent jest w stanie samemu wykryć ubytek, to zwykle sytuacja już wygląda źle. Większość ubytków próchniczych ma swój początek na powierzchniach zębów niewidocznych czyli pomiędzy nimi.
Aby uniknąć poważnego problemu wystarczy raz na rok poddać się badaniu kontrolnemu o badanie rentgenowskie: tzw. zdjęcia zgryzowo-skrzydłowe. Tylko w ten sposób można ocenić stan powierzchni stycznych zębów oraz szczelność założonych wypełnień.
opracował lek. dent. Michał Jóźwiak
