Przejdź do treści
Dentonet.pl Pacjent Endodoncja Ile kosztuje leczenie kanałowe? Sprawdź cenniki leczenia kanałowego w gabinetach stomatologicznych w Polsce!

Ile kosztuje leczenie kanałowe? Sprawdź cenniki leczenia kanałowego w gabinetach stomatologicznych w Polsce!

Redakcja Dentonet

Leczenie kanałowe to jeden z najczęściej wykonywanych zabiegów stomatologicznych, który pozwala zachować naturalne uzębienie nawet w przypadku zaawansowanego zapalenia miazgi. Sprawdź, ile kosztuje leczenie kanałowe w Polsce, od czego zależy jego cena oraz jakie stawki obowiązują w największych miastach.

Ile kosztuje leczenie kanałowe - dentystka lecząca kanałowo pod mikroskopem pacjentkę

Koszty leczenia stomatologicznego od lat należą do najczęściej poruszanych tematów przez pacjentów. Szczególne zainteresowanie budzi leczenie kanałowe, które ze względu na stopień skomplikowania, wykorzystanie nowoczesnego sprzętu oraz czasochłonność należy do droższych procedur wykonywanych w gabinetach dentystycznych. Ostateczna cena zależy jednak od wielu czynników – liczby kanałów korzeniowych, rodzaju zęba, zastosowanych materiałów, wykorzystania mikroskopu operacyjnego czy renomy placówki.

Obecnie standardem w endodoncji jest leczenie kanałowe pod mikroskopem. Powiększenie obrazu nawet dwudziesto- lub trzydziestokrotne pozwala lekarzowi dokładnie oczyścić i wypełnić kanały korzeniowe, znacząco zwiększając skuteczność terapii. W efekcie pacjent ma większą szansę na zachowanie własnego zęba przez kolejne lata.

Czym jest endodoncja i jak wygląda leczenie kanałowe?

Endodoncja jest dziedziną stomatologii zajmującą się diagnostyką oraz leczeniem chorób miazgi zęba i tkanek otaczających wierzchołek korzenia. Dzięki dynamicznemu rozwojowi technologii, zastosowaniu mikroskopów zabiegowych, narzędzi maszynowych wykonanych ze stopów niklowo-tytanowych oraz diagnostyki radiologicznej 3D, skuteczność leczenia endodontycznego jest dziś bardzo wysoka, nawet w przypadku skomplikowanych przypadków.

  • Leczenie kanałowe rozpoczyna się od szczegółowej diagnostyki. Dentysta podczas konsultacji przeprowadza wywiad medyczny, ocenia stan uzębienia oraz wykonuje zdjęcie RTG, a coraz częściej również tomografię komputerową CBCT, która pozwala dokładnie zobrazować przebieg kanałów korzeniowych, szczególnie przy zębach wielokanałowych, nietypowej anatomii korzeni lub podczas ponownego leczenia kanałowego.
  • Po postawieniu diagnozy i opracowaniu planu leczenia stomatolog wykonuje znieczulenie miejscowe, dzięki czemu zabieg jest praktycznie bezbolesny. Następnie zakładany jest koferdam – specjalna gumowa osłona izolująca leczony ząb od śliny i bakterii znajdujących się w jamie ustnej.
  • Kolejnym etapem jest otwarcie komory zęba oraz usunięcie zakażonej lub martwej miazgi. Następnie lekarz odnajduje wszystkie kanały korzeniowe, a później dokładnie opracowuje ich wnętrze przy użyciu specjalistycznych narzędzi ręcznych lub maszynowych. Kanały są wielokrotnie płukane środkami dezynfekującymi. Dzięki temu eliminowane są bakterie odpowiedzialne za rozwój stanu zapalnego.
  • Po dokładnym oczyszczeniu kanały zostają szczelnie wypełnione gutaperką. Ostatnim etapem jest odbudowa korony zęba materiałem kompozytowym lub – w przypadku znacznego zniszczenia – wykonanie wkładu koronowo-korzeniowego oraz korony protetycznej.

Wbrew obiegowym opiniom leczenie kanałowe nie musi odbywać się podczas kilku wizyt. W wielu przypadkach możliwe jest przeprowadzenie całego zabiegu podczas jednego spotkania, szczególnie gdy nie występują rozległe zmiany zapalne. Bardziej skomplikowane przypadki, obejmujące rozległe zakażenia, ponowne leczenie kanałowe lub usuwanie złamanych narzędzi z kanałów, wymagają jednak kilku etapów terapii.

Ile kosztuje leczenie kanałowe zębów?

Odpowiedź na pytanie, ile kosztuje leczenie kanałowe, nie jest jednoznaczna. W Polsce ceny różnią się nawet o kilkaset złotych pomiędzy poszczególnymi gabinetami, a wpływ na ostateczny koszt ma przede wszystkim liczba kanałów korzeniowych. Im bardziej skomplikowana anatomia zęba, tym dłuższy czas pracy lekarza oraz większe zużycie materiałów, co przekłada się na wyższą cenę zabiegu.

Najtańsze jest leczenie zębów jednokanałowych, czyli najczęściej siekaczy. W prywatnych gabinetach stomatologicznych koszt wynosi zazwyczaj od około 700 do 1200 zł. Zęby dwukanałowe, takie jak niektóre przedtrzonowce, wiążą się z wydatkiem rzędu 900-1500 zł. Leczenie zębów trzykanałowych kosztuje najczęściej od 1200 do 1800 zł, natomiast za leczenie trzonowców posiadających cztery kanały pacjenci płacą zwykle od 1500 do nawet 2500 zł.

Do podstawowej ceny zabiegu należy często doliczyć diagnostykę radiologiczną. Zdjęcie punktowe RTG kosztuje zwykle od 30 do 80 zł, natomiast tomografia komputerowa CBCT jednego łuku to wydatek rzędu 150-350 zł. Część gabinetów wlicza kontrolne zdjęcia RTG w cenę leczenia, inne rozliczają je oddzielnie. Również odbudowa zęba po zakończeniu leczenia może stanowić dodatkowy koszt. Wypełnienie kompozytowe kosztuje zazwyczaj od 250 do 700 zł, natomiast korona protetyczna wykonana z ceramiki lub cyrkonu to wydatek od około 1800 do ponad 3000 zł.

Warto pamiętać, że leczenie kanałowe bardzo często i tak okazuje się znacznie tańszą alternatywą niż ekstrakcja zęba i późniejsze leczenie implantologiczne. Usunięcie zęba, wszczepienie implantu oraz wykonanie korony protetycznej to wydatek sięgający nawet 7000-10000 zł, dlatego uratowanie własnego zęba jest nie tylko korzystniejsze biologicznie, ale również bardziej opłacalne finansowo.

  • Ile kosztuje leczenie kanałowe pod mikroskopem?

Jeszcze kilkanaście lat temu leczenie kanałowe pod mikroskopem było usługą dostępną wyłącznie w wyspecjalizowanych gabinetach. Obecnie coraz więcej placówek wykonuje wszystkie zabiegi endodontyczne z wykorzystaniem mikroskopu operacyjnego, uznając go za standard nowoczesnego leczenia. Powiększenie obrazu pozwala odnaleźć dodatkowe kanały, wykryć mikropęknięcia korzenia, dokładnie usunąć zakażone tkanki oraz szczelnie wypełnić nawet bardzo wąskie kanały.

Koszt leczenia kanałowego pod mikroskopem jest wyższy od klasycznej metody, jednak różnice cenowe stopniowo maleją. W wielu gabinetach mikroskop jest już wliczony w cenę zabiegu. Analiza aktualnych cenników pokazuje, że leczenie zęba jednokanałowego kosztuje najczęściej od 1000 do 1600 zł. W przypadku zębów dwukanałowych ceny wynoszą zazwyczaj od 1200 do 1800 zł, natomiast leczenie zębów trzy- i czterokanałowych kosztuje przeciętnie od 1600 do 2500 zł. W renomowanych gabinetach specjalizujących się wyłącznie w endodoncji ceny mogą przekraczać nawet 3000 zł przy najbardziej skomplikowanych przypadkach.

Mimo wyższej ceny, większość specjalistów rekomenduje leczenie pod mikroskopem, zwłaszcza w przypadku zębów trzonowych oraz powtórnego leczenia endodontycznego. Większa precyzja przekłada się na wyższą skuteczność terapii, ogranicza ryzyko pozostawienia zakażonych tkanek oraz zwiększa szansę na ocalenie zęba.

Koszt leczenia kanałowego w największych polskich miastach

Ceny leczenia kanałowego w Polsce różnią się nie tylko w zależności od stopnia skomplikowania zabiegu, ale również od lokalizacji gabinetu stomatologicznego. Najwyższe stawki obowiązują zazwyczaj w dużych aglomeracjach, gdzie koszty prowadzenia działalności, wynagrodzenia personelu oraz inwestycje w nowoczesny sprzęt są znacznie wyższe niż w mniejszych miejscowościach.

Jednocześnie, właśnie w największych miastach pacjenci mają dostęp do wyspecjalizowanych gabinetów endodontycznych wykorzystujących mikroskopy zabiegowe, tomografię komputerową CBCT oraz najnowocześniejsze metody opracowywania kanałów korzeniowych. Analiza cenników kilkudziesięciu gabinetów pokazuje jednak, że nawet w obrębie jednego miasta różnice cenowe mogą sięgać kilkuset, a niekiedy nawet ponad tysiąca złotych. Z tego względu przed rozpoczęciem leczenia warto porównać ofertę kilku placówek i sprawdzić, jakie elementy są uwzględnione w cenie zabiegu.

  • Cena leczenia kanałowego w Warszawie

Warszawa pozostaje najdroższym rynkiem usług stomatologicznych w Polsce. Funkcjonuje tu wiele renomowanych gabinetów specjalizujących się w endodoncji mikroskopowej, co przekłada się zarówno na wysoką jakość świadczonych usług, jak i wyższe ceny. Analiza cenników warszawskich gabinetów wskazuje, że leczenie kanałowe zęba jednokanałowego kosztuje najczęściej od 900 do 1500 zł. W przypadku zębów dwukanałowych należy przygotować się na wydatek rzędu 1200-1800 zł, natomiast leczenie przedtrzonowców i trzonowców z trzema kanałami kosztuje zazwyczaj od 1500 do 2200 zł. Najbardziej skomplikowane leczenie zębów czterokanałowych wyceniane jest najczęściej na 1800-2800 zł, choć w placówkach premium ceny przekraczają nawet 3200 zł.

  • Cena leczenia kanałowego w Krakowie

Kraków należy do miast z bogatą ofertą leczenia stomatologicznego – konkurencja pomiędzy gabinetami wpływa na stosunkowo zróżnicowane ceny. Średni koszt leczenia kanałowego zęba jednokanałowego wynosi od 800 do 1300 zł, natomiast leczenie zęba dwukanałowego kosztuje zazwyczaj od 1000 do 1600 zł. Za leczenie zębów trzykanałowych pacjenci płacą najczęściej od 1300 do 2000 zł, a w przypadku trzonowców posiadających cztery kanały ceny mieszczą się zwykle w przedziale 1600-2500 zł.

  • Cena leczenia kanałowego we Wrocławiu

Wrocław od kilku lat należy do miast intensywnie rozwijających sektor prywatnej stomatologii. Wysoka konkurencja sprawia, że pacjenci mogą wybierać spośród licznych gabinetów oferujących leczenie kanałowe z wykorzystaniem nowoczesnych technologii. Aktualne cenniki pokazują, że leczenie zęba jednokanałowego kosztuje zazwyczaj od 800 do 1400 zł. Leczenie zębów dwukanałowych wyceniane jest najczęściej na 1100-1700 zł, natomiast za leczenie zębów trzy- i czterokanałowych trzeba zapłacić od 1400 do około 2500 zł.

  • Cena leczenia kanałowego w Gdańsku

Gdańsk wyróżnia się dużą liczbą nowoczesnych gabinetów stomatologicznych obsługujących zarówno mieszkańców regionu, jak i pacjentów przyjeżdżających z zagranicy w ramach turystyki medycznej. W związku z tym ceny leczenia kanałowego są zbliżone do stawek obowiązujących w Warszawie i Wrocławiu. Leczenie zęba jednokanałowego kosztuje najczęściej od 850 do 1400 zł, natomiast leczenie zęba dwukanałowego to wydatek wynoszący około 1100-1700 zł. Za leczenie zębów trzykanałowych pacjenci płacą zwykle od 1500 do 2200 zł, a leczenie dużych trzonowców kosztuje przeciętnie od 1800 do 2600 zł.

  • Cena leczenia kanałowego w Łodzi

Łódź pozostaje jednym z bardziej konkurencyjnych rynków usług stomatologicznych w Polsce. Mimo że funkcjonuje tu wiele nowoczesnych gabinetów wyposażonych w mikroskopy zabiegowe i tomografy komputerowe, ceny leczenia kanałowego są zazwyczaj nieco niższe niż w Warszawie czy Gdańsku. Leczenie zęba jednokanałowego kosztuje najczęściej od 700 do 1200 zł, leczenie zęba dwukanałowego od 900 do 1500 zł, natomiast leczenie zębów trzykanałowych wyceniane jest zwykle na 1200-1900 zł. W przypadku zębów czterokanałowych ceny mieszczą się najczęściej w przedziale od 1500 do 2300 zł.

Porównując ceny leczenia kanałowego w największych polskich miastach, należy pamiętać, że podawane w cennikach kwoty nie zawsze obejmują odbudowę zęba po zakończonej terapii endodontycznej. W wielu gabinetach koszt leczenia kanałowego dotyczy wyłącznie oczyszczenia i szczelnego wypełnienia kanałów korzeniowych, natomiast wykonanie wypełnienia kompozytowego, wkładu koronowo-korzeniowego czy korony protetycznej wyceniane jest jako odrębna usługa.

Ile kosztuje leczenie kanałowe? Sprawdź cenniki leczenia kanałowego w gabinetach stomatologicznych w Polsce!

Od czego zależą ceny leczenia kanałowego w gabinecie stomatologicznym?

Koszt leczenia kanałowego nie jest stały i zależy od wielu elementów związanych zarówno z samym stanem zęba, jak i sposobem wykonywania zabiegu. Dlatego dwaj pacjenci leczący pozornie podobny ząb mogą otrzymać zupełnie różne wyceny.

Jakie są najważniejsze czynniki wpływające na cenę leczenia kanałowego?

  • Liczba kanałów korzeniowych – im więcej kanałów posiada ząb, tym bardziej czasochłonne jest ich odnalezienie, opracowanie, dezynfekcja i szczelne wypełnienie. Leczenie trzonowców jest zdecydowanie droższe niż leczenie siekaczy.
  • Stopień skomplikowania przypadku – zobliterowane kanały, zakrzywione korzenie, rozległe zmiany zapalne czy nietypowa anatomia wymagają zastosowania bardziej zaawansowanych technik i wydłużają czas zabiegu.
  • Leczenie pierwotne lub powtórne (reendo) – leczenie powtórne jest znacznie trudniejsze, ponieważ wymaga usunięcia starego materiału, odnalezienia wszystkich kanałów oraz wyeliminowania przyczyny wcześniejszego niepowodzenia.
  • Wykorzystanie mikroskopu operacyjnego – nowoczesny sprzęt zwiększa precyzję leczenia i skuteczność terapii, jednak wiąże się z wyższymi kosztami zakupu oraz eksploatacji, co znajduje odzwierciedlenie w cennikach części gabinetów.
  • Diagnostyka obrazowa – wykonanie zdjęć RTG lub tomografii CBCT zwiększa bezpieczeństwo leczenia i umożliwia dokładne zaplanowanie terapii, ale może stanowić dodatkowy element kosztorysu.
  • Materiały i technologie – wysokiej klasy narzędzia maszynowe, bioceramiczne uszczelniacze, nowoczesne systemy płukania kanałów czy jednorazowe instrumenty podnoszą jakość leczenia, jednocześnie wpływając na jego cenę.
  • Odbudowa zęba po leczeniu – samo leczenie kanałowe nie kończy terapii, gdyż konieczne jest wykonanie wypełnienia, wkładu koronowo-korzeniowego lub korony protetycznej, co znacząco zwiększa całkowity koszt.
  • Lokalizacja gabinetu – ceny usług stomatologicznych są zwykle najwyższe w największych aglomeracjach, gdzie koszty prowadzenia działalności są wyższe niż w mniejszych miastach.

Jak widać, porównując cenniki leczenia kanałowego, warto zwracać uwagę nie tylko na samą cenę, ale również na zakres usług zawartych w ofercie. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której pozornie atrakcyjna cena okazuje się nie obejmować wszystkich niezbędnych etapów leczenia.

Kanałowe leczenie zębów pozostaje jedną z najbardziej wymagających procedur wykonywanych w nowoczesnej stomatologii, jednak jednocześnie jest najskuteczniejszą metodą pozwalającą zachować naturalne uzębienie. Analiza cenników gabinetów stomatologicznych w Polsce pokazuje, że koszt leczenia zależy przede wszystkim od liczby kanałów, stopnia skomplikowania przypadku, zastosowanych technologii oraz lokalizacji placówki. Obecnie na leczenie zęba jednokanałowego należy przygotować od około 700 do 1500 zł, natomiast leczenie zębów wielokanałowych kosztuje najczęściej od 1500 do 2500 zł. W przypadku powtórnego leczenia kanałowego lub skomplikowanych zabiegów wykonywanych pod mikroskopem, całkowity koszt może przekroczyć nawet 4000 zł. Mimo stosunkowo wysokich cen, endodoncja pozostaje inwestycją w zachowanie własnego uzębienia, która w wielu przypadkach pozwala uniknąć znacznie droższego leczenia implantoprotetycznego.

Proponowane

Czym jest endodoncja i jakie są wskazania do leczenia endodontycznego? Czym jest endodoncja i jakie są wskazania do leczenia endodontycznego?

Czym jest endodoncja i jakie są wskazania do leczenia endodontycznego?

Endodoncja to jedna z najważniejszych gałęzi współczesnej stomatologii. Dzięki niej możliwe jest uratowanie zębów objętych zaawansowaną próchnicą, stanem zapalnym miazgi lub powikłaniami pourazowymi. Na czym polega leczenie endodontyczne? Dlaczego leczenie kanałowe pod mikroskopem jest już standardem? Jakie korzyści dla pacjenta niesie wdrożone w porę i prawidłowo przeprowadzone leczenie kanałowe? Odpowiadamy na te i inne pytania! Jeszcze kilkanaście lat temu ząb objęty nieodwracalnym zapaleniem miazgi […]
Reendo - dentystka lecząca zęby pacjenta pod mikroskopem Reendo - dentystka lecząca zęby pacjenta pod mikroskopem

Reendo, czyli powtórne leczenie kanałowe zęba. Na czym polega i kiedy się je wykonuje?

Powtórne leczenie kanałowe – określane także mianem reendo – to zaawansowany zabieg z zakresu endodoncji, którego celem jest uratowanie zęba po niepowodzeniu wcześniejszego leczenia kanałowego. Dzięki nowoczesnej diagnostyce oraz zastosowaniu mikroskopów stomatologicznych reendo, pozwala skutecznie wyeliminować źródło infekcji i przywrócić pełną funkcjonalność zęba, który jeszcze niedawno kwalifikowałby się do ekstrakcji. Endodoncja to specjalistyczna dziedzina stomatologii zajmująca się leczeniem chorób miazgi zęba oraz tkanek okołowierzchołkowych. Najczęściej […]
Na czym polega wybielanie martwego zęba? Na czym polega wybielanie martwego zęba?

Na czym polega wybielanie martwego zęba?

Martwy ząb – czyli taki, w którym doszło do obumarcia miazgi – bardzo często zmienia kolor i staje się widocznie ciemniejszy od pozostałych. Dla wielu pacjentów stanowi to poważny problem estetyczny. Jednym ze skutecznych rozwiązań jest wybielanie wewnętrzne martwego zęba – zabieg, który pozwala przywrócić mu naturalny odcień i poprawić wygląd uśmiechu. Jakie są etapy takiego leczenia? Jakie inne metody poprawy estetyki martwego zęba może zaproponować […]
Resekcja wierzchołka korzenia zęba. Wskazania, przebieg, zalecenia Resekcja wierzchołka korzenia zęba. Wskazania, przebieg, zalecenia

Resekcja wierzchołka korzenia zęba. Wskazania, przebieg, zalecenia

Resekcja wierzchołka korzenia zęba to zabieg chirurgiczny, który pozwala uratować ząb w sytuacjach, gdy leczenie kanałowe okazuje się nieskuteczne. Dzięki tej metodzie można pozbyć się uporczywego stanu zapalnego, uniknąć ekstrakcji i zachować naturalne uzębienie. Dowiedz się, kiedy stomatolog zaleca wykonanie tego zabiegu, jak on przebiega, jak należy postępować po operacji i jakie są możliwe powikłania. Zachowanie własnych zębów ma ogromne znaczenie nie tylko dla estetyki uśmiechu, ale również dla […]

Najnowsze

Codzienne picie słodkich napojów może zwiększać ryzyko raka żołądka Codzienne picie słodkich napojów może zwiększać ryzyko raka żołądka

Codzienne picie słodkich napojów może zwiększać ryzyko raka żołądka

Częste spożywanie słodzonych napojów jest udokumentowanym naukowo czynnikiem zwiększającym ryzyko występowania m.in. otyłości, cukrzycy oraz próchnicy. Z analizy przeprowadzonej przez naukowców Mass General Brigham Cancer Institute wynika, że picie co najmniej jednego napoju słodzonego cukrem dziennie wiąże się również z ponad 2-krotnie wyższym ryzykiem zachorowania na raka żołądka w porównaniu z bardzo rzadkim spożywaniem tego typu produktów. Około 65% dorosłych mieszkańców Stanów Zjednoczonych deklaruje, że każdego […]
Szybki test przy fotelu dentystycznym pomoże wykrywać raka jamy ustnej? Szybki test przy fotelu dentystycznym pomoże wykrywać raka jamy ustnej?

Szybki test przy fotelu dentystycznym pomoże wykrywać raka jamy ustnej?

Naukowcy z Case Western Reserve University pracują nad prostym, nieinwazyjnym testem, który w ciągu kilku minut może pomóc ocenić, czy podejrzana zmiana w jamie ustnej wymaga biopsji. Jeśli badania zakończą się powodzeniem, rozwiązanie może w przyszłości ułatwić diagnostykę raka jamy ustnej bezpośrednio w gabinecie stomatologicznym. Podejrzana zmiana w jamie ustnej często oznacza konieczność wykonania biopsji. To ważny element diagnostyki, ale nie każda taka zmiana okazuje się nowotworem. […]
Metoda „na pacjenta u dentysty”. Uwaga na wiadomości z WhatsAppa Metoda „na pacjenta u dentysty”. Uwaga na wiadomości z WhatsAppa

Metoda „na pacjenta u dentysty”. Uwaga na wiadomości z WhatsAppa

„Jestem właśnie u dentysty. Karta nie działa, a muszę zapłacić za leczenie. Możesz mi szybko pożyczyć pieniądze?” Taka wiadomość wygląda jak rzeczywista prośba od bliskiej osoby. Problem w tym, że coraz częściej nie wysyła jej członek rodziny czy przyjaciel, ale oszust podszywający się pod znajomego na WhatsAppie. Co szczególnie niebezpieczne, wiadomość taka może pojawić się jako kontynuacja rzeczywistej rozmowy z bliskim, która była prowadzona nieco wcześniej. Schemat jest prosty i właśnie dlatego […]
Najczęstsze błędy w higienie i dezynfekcji rąk w gabinecie Najczęstsze błędy w higienie i dezynfekcji rąk w gabinecie

Najczęstsze błędy w higienie i dezynfekcji rąk w gabinecie

Prawidłowa higiena rąk to podstawowy element procedur przeciwzakaźnych w stomatologii. Choć czynność ta wydaje się rutynowa, w praktyce gabinetowej wciąż powielane są błędy naruszające bezpieczeństwo pacjenta i personelu. Mycie i dezynfekcja rąk stanowią fundament codziennej pracy w gabinecie stomatologicznym. Mimo powszechnej wiedzy medycznej, pośpiech oraz utarte nawyki często prowadzą do niedociągnięć technicznych. – Prawidłowe mycie i dezynfekcja rąk to pozornie prosta procedura, która wciąż sprawia trudności nawet personelowi […]

Treści przeznaczone wyłącznie dla profesjonalistów medycznych

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dostęp do części treści portalu Dentonet.pl jest przeznaczony wyłącznie dla profesjonalistów medycznych: lekarzy dentystów, higienistek stomatologicznych, asystentek stomatologicznych, techników dentystycznych oraz innych osób wykonujących zawód medyczny.

Ważne zastrzeżenie

Jeżeli nie jesteś profesjonalistą medycznym, możesz korzystać wyłącznie ze strefy ogólnej, przeznaczonej dla pacjentów i osób niezwiązanych zawodowo z medycyną.