Świadomość większości osób dotycząca chorób jamy ustnej ogranicza się do podstawowych informacji o próchnicy, parodontozie czy nadwrażliwości zębów. Tymczasem równie często spotykanym problemem są choroby jamy ustnej na tle wirusowym oraz grzybiczym.

Podobnie jak w przypadku próchnicy czy nadwrażliwości zębów, główną przyczyną wirusowych i grzybiczych chorób jamy ustnej jest nieprawidłowa higiena. Zbyt rzadkie i niedokładne szczotkowanie zębów, połączone ze szkodliwymi nawykami – takimi jak palenie papierosów czy częste jedzenie słodyczy – prowadzi do rozwoju szkodliwych dla zdrowia drobnoustrojów, których obecność zwiększa ryzyko zachorowania. Do wirusowych chorób jamy ustnej może się również przyczynić korzystanie z tych samych sztućców czy kubków, których używała osoba chora.

Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej i dziąseł

Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej i/lub dziąseł objawia się pojawianiem się na błonach śluzowych pęcherzyków wypełnionych płynem surowiczym. Często towarzyszy im ślinotok, brak apetytu, podwyższona temperatura, ból oraz obrzęki. Choroba najczęściej atakuje podniebienie, wargi i kąciki ust – z biegiem czasu pęcherzyki mogą pękać, a na ich miejscu powstają bolesne nadżerki. Już na wczesnym etapie schorzenia konieczna jest wizyta u lekarza, który zaleci stosowanie odpowiednich substancji przeciwwirusowych. Nieleczone opryszczkowe zapalenie jamy ustnej i dziąseł może skończyć się powstawaniem pęcherzyków także na powierzchni języka, a także obfitym krwawieniem dziąseł.

Wirusowe zapalenie jamy ustnej

To stosunkowo niegroźny i powszechny rodzaj choroby jamy ustnej, wywoływany przez wirus opryszczki zwykłej. Jej głównym objawem jest występowanie w jamie ustnej niewielkich pęcherzyków wypełnionych wodą. Zazwyczaj nie są one bolesne czy swędzące i samoistnie pękają po kilku dniach.

Choroby jamy ustnej – aftozy

Afty to owalne lub okrągłe bolesne wykwity na błonie śluzowej policzków, warg oraz języka, o niewielkich rozmiarach i żółtoszarej barwie. Ich występowaniu towarzyszy dodatkowo świąd i pieczenie, niekiedy również podwyższona temperatura oraz powiększenie węzłów chłonnych. Powstawanie aft spowodowane jest rozmaitymi czynnikami. Można wśród nich wyróżnić nieprawidłową higienę, sezonowy spadek odporności, długotrwały stres, infekcje i przeziębienia, a w przypadku kobiet – także miesiączkę. Leczenie aftozy polega przede wszystkim na stosowaniu przeciwzapalnych i przeciwbólowych płukanek oraz maści. Jeżeli afty występują w dużych ilościach i mają charakter nawrotowy, lekarz może dodatkowo zalecić przyjmowanie antybiotyków lub sterydów.

Grzybicze zapalenie jamy ustnej

Długotrwałe przyjmowanie niektórych leków – zwłaszcza antybiotyków czy leków immunosupresyjnych – wpływa na uaktywnienie się w jamie ustnej drożdżopodobnego grzyba Candida albicans, który znajduje się u około 50% populacji. W wyniku tej aktywności dochodzi do grzybiczego zapalenia jamy ustnej, zwanego również kandydozą. Jego głównym objawem są występujące na błonach śluzowych charakterystyczne, białawe naloty. Towarzyszą im pieczenie, ból, świąd oraz zmniejszona produkcja śliny, prowadząca do wysuszania błony śluzowej. Leczenie kandydozy polega przede wszystkim na stosowaniu dobranych przez lekarza środków przeciwgrzybicznych. Uzupełniająco można płukać jamę ustną naparami z szałwii, lipy lub rumianku.

AF
Fot. Mizianitka, pixabay.com