Abrazja

Abrazja to stopniowa, postępująca utrata tkanek twardych zębów na skutek ich mechanicznego starcia po kontakcie z innymi przedmiotami. Najczęściej przyczyną abrazji jest zbyt mocne szczotkowanie zębów przy użyciu szczoteczki z twardym włosiem, jest to również proces, na który wpływają czynniki zawodowe.

Abrazja to proces utraty tkanek twardych zębów na skutek ich ścierania przez twarde przedmioty, materiały ścierne itp. Prowadzi on do powstawania w tkankach twardych ubytków pochodzenia niepróchnicowego, w tym ubytków klinowych, występujących najczęściej w okolicach szyjki zębowej.

Abrazja – przyczyny

Do najczęściej występujących przyczyn abrazji zalicza się:

• błędy w codziennej higienie jamy ustnej – zbyt silne szczotkowanie zębów przy użyciu szczoteczki z twardym włosiem, stosowanie nieprawidłowej techniki szczotkowania, długotrwałe używanie past do zębów o silnych właściwościach abrazyjnych (ściernych),

• obecność w jamie ustnej niedopasowanych uzupełnień protetycznych (nacisk na tkanki zęba klamry protetycznej),

• obecność kolczyka w języku,

• niekorzystne nawyki, takie jak obgryzanie paznokci, podgryzanie długopisu podczas pracy, palenie fajki,

• czynniki zawodowe – abrazja występuje np. u krawców (odgryzanie nitek) oraz muzyków (podgryzanie ustników instrumentów dętych).

Abrazja – jak się objawia?

Ubytki abrazyjne mają twardą, gładką i lśniącą powierzchnię, a ich płaszczyzny są do siebie ustawione pod kątem ostrym. Ich lokalizacja różni się w zależności od przyczyny – ubytki spowodowane zbyt silnym szczotkowaniem są zlokalizowane na powierzchniach wargowych zębów w okolicy szyjki zębowej (u osób leworęcznych znajdują się przeważnie po prawej stronie, zaś u praworęcznych – po lewej), zaś ubytki będące efektem niekorzystnych nawyków oraz czynników zawodowych w większości przypadków są zlokalizowane na brzegu siecznym zębów przednich.

Ubytkom abrazyjnym mogą towarzyszyć objawy nadwrażliwości, czyli silny, ostry ból po spożyciu np. zimnych, gorących albo kwaśnych pokarmów. Jeśli z abrazją współwystępuje erozja, czyli stopniowe rozmiękczanie tkanek twardych na skutek działania czynników chemicznych, objawy mogą się nasilać. Dodatkowo, ubytki abrazyjne, zwłaszcza te w okolicy szyjkowej zębów, niekiedy pogłębiają się wraz z wiekiem na skutek recesji przyzębia.

Abrazja – metody leczenia

W leczeniu abrazji bardzo istotne jest określenie jej przyczyn i – jeśli jest to możliwe – modyfikacja czynników ryzyka. Bardzo ważną rolę odgrywa tu instruktaż higieny jamy ustnej: nauka prawidłowej techniki szczotkowania, pomoc w doborze odpowiedniej szczoteczki i pasty, która nie wykazuje silnych właściwości ściernych. Ubytki abrazyjne opracowuje się natomiast w taki sam sposób, jak „klasyczne” ubytki próchnicowe – często stosowane są m.in. wypełnienia kompozytowe, pozwalające uzyskać trwałe, funkcjonalne, a jednocześnie estetyczne efekty.