5 zabawnych faktów na temat zawodu dentysty
1. W Europie i Stanach Zjednoczonych stomatologia została uznana za odrębną gałąź nauk medycznych dopiero w pierwszej połowie XIX wieku. Wcześniej leczeniem zębów zajmowali się lekarze ogólni, natomiast w niższych klasach społecznych - osoby, które nie ukończyły żadnych studiów medycznych (felczerzy, cyrulicy, a nawet wiejscy kowale).
2. Lekarzy wyspecjalizowanych w leczeniu zębów znali za to Chińczycy i mieszkańcy dawnego Egiptu. Pierwszym znanym nam z imienia starożytnym stomatologiem był niejaki Hesi-Ra, który żył w czasach faraona Dżesera. Na zachowanym reliefie został przedstawiony jako "wielki z lekarzy, którzy leczą zęby". O tym, że w Egipcie praktykowali specjaliści od chorób zębów, świadczy również stela wykonana z polecenia faraona Sahure, na dole której umieszczono niewielką figurkę podpisaną "człowiek od zębów". Ciekawostką może być fakt, że w starożytnych Chinach oraz Egipcie lekarze dentyści zdobywali kwalifikacje medyczne podczas kilkuletnich studiów, podczas których poznawali tajniki anatomii i farmakologii, a także trenowali umiejętności praktyczne. Po zakończeniu nauki musieli zdać trudny egzamin, podczas którego oceniano ich nie tylko ich wiedzę lekarską, lecz również zdolności manualne.
3. W wielu starożytnych kulturach istniał zawód "wędrownego wyrywacza zębów". Najczęściej tę profesję uprawiały osoby nieposiadające żadnej wiedzy medycznej. Dawni "specjaliści od ekstrakcji" z reguły tworzyli zamkniętą dla nowych członków kastę, a zawód rwacza był dziedziczony z ojca na syna. Nalezy dodać, że przedstawiciele tej profesji byli traktowani przez ogół społeczeństwa bardziej jak rzemieślnicy niż jak lekarze.
4. W dawnych czasach dominował pogląd, że chory ząb należy rozchwiać i usunąć palcami. Ekstrakcję przeprowadzaną za pomocą instrumentów uważano za zabieg bardzo ryzykowny i niebezpieczny dla zdrowia (prawdopodobnie ze względu na możliwość masywnego krwawienia oraz zakażenia rany). Dlatego też adepci sztuki dentystycznej przygotowując się do zawodu ćwiczyli siłę i zwinność palców. I tak, w Chinach istniała grupa „specjalistów – usuwaczy zębów”, którzy w ramach treningu wyciągali kołki wbijane w deskę; początkowo w miękkie drewno, później w twarde. Natomiast w Indiach kandydat na wyrywacza ćwiczył usuwanie zębów na padłych zwierzętach, a w Mezopotamii - na ludzkich zwłokach.
5. Aż do początków XX wieku zawód dentysty był zamknięty dla płci pięknej. Powszechnie uważano, że panie są zbyt wrażliwe, delikatne i uduchowione, aby zajmować się tą trudną i krwawą profesją. Tak naprawdę chodziło jednak o siłę fizyczną - w czasach, w których nie znano jeszcze znieczulenia, dentysta musiał dysponować całkiem sporą krzepą, aby dać sobie radę z gwałtownie reagującymi na ból pacjentami.
Z tego też powodu poprzednikami dzisiajszych asystentek stomatologicznych byli silnej postury mężczyźni - panowie ci przytrzymywali wyrywającą się ofiarę i chronili dentystów przed agresywnym zachowaniem pacjentów.
B.Sz.
