Nieoczywiste czynniki rozwoju próchnicy u dzieci

Takie czynniki, jak płeć żeńska, niezdrowy styl życia czy problematyczne korzystanie z Internetu (zbyt częste, za długie, uzależniające) mogą znacząco podnosić prawdopodobieństwo występowania próchnicy zębów u dzieci. Do takich wniosków doszli autorzy badania, którego wyniki opublikowano 23 stycznia w czasopiśmie „BMC Oral Health”.

Zdaniem autorów, wprowadzenie nawet drobnych zmian, takich jak zachęcanie dzieci do jedzenia śniadań, ustalanie odpowiednich godzin snu oraz ograniczenie czasu spędzanego przed ekranem komputera czy smartfonu, może być pomocne w zapobieganiu próchnicy.

– Liczne przypadki próchnicy zgłaszane przez dzieci były w dużym stopniu związane z takimi czynnikami, jak płeć żeńska, niezdrowy styl życia oraz problematyczne korzystanie z Internetu (PIU) – napisali autorzy badania z zespołu kierowanego przez prof. Masaakiego Yamady z Wydziału Epidemiologii i Zarządzania Zdrowiem Uniwersytetu Toyama.

Badanie z udziałem kilkunastu tysięcy uczniów

W badaniu przeprowadzonym w 2018 r. w prefekturze Toyama (Japonia) udział wzięło 13 413 uczniów szkół podstawowych. Dzieci oraz ich rodzice wypełnili ankietę dotyczącą stylu życia, cech podstawowych, danych antropometrycznych oraz stanu zdrowia jamy ustnej, w tym występowania próchnicy.

Analizowane czynniki związane ze stylem życia obejmowały spożywanie śniadań, aktywność fizyczną, nawyki związane ze snem oraz zasady ograniczające czas spędzany przez dziecko przed ekranem. Problematyczne korzystanie z Internetu oceniano przy użyciu japońskiej wersji narzędzia diagnostycznego Young Diagnostic Questionnaire (YDQ), w którym uzyskiwane wyniki mieściły się w zakresie od 0 do 8. „Liczne przypadki próchnicy” zdefiniowano jako występowanie co najmniej trzech ubytków.

W badaniu wykazano, że chłopcy częściej nie jadali śniadań, byli bardziej aktywni fizycznie, ale też mieli wyższy wskaźnik otyłości, czas spędzany przez nich przed ekranem był bardziej kontrolowany, a korzystanie z Internetu bardziej problematyczne niż w przypadku dziewczynek. Natomiast dziewczynki częściej miały niższą masę ciała oraz częściej szczotkowały zęby – aż 95,6% dziewczynek myło zęby dwa razy dziennie. Łącznie 25,7% dzieci miało liczne ubytki próchnicowe (24,4% chłopców oraz 27% dziewczynek).

Jakie czynniki podwyższały ryzyko próchnicy zębów?

W pełnej analizie statystycznej istotnymi czynnikami ryzyka licznych ubytków (powyżej trzech) były:

• płeć żeńska (skorygowany współczynnik – aPR: 1,13),

• starszy wiek (klasa V – aPR: 1,13; klasa VI – aPR: 1,14),

• pomijanie śniadania (aPR: 1,11),

• późne godziny zasypiania (22:00–23:00 – aPR: 1,17; po godzinie 23:00 – aPR: 1,23),

• rzadkie szczotkowanie zębów (raz dziennie – aPR: 1,14; rzadziej niż codziennie – aPR: 1,41),

• brak zasad dotyczących czasu spędzanego przez dziecko przed ekranem (aPR: 1,20),

• problemowe korzystanie z Internetu (YDQ 3–4 – aPR: 1,17).

Wzorce te były podobne u chłopców i dziewczynek, z wyjątkiem problematycznego korzystania z internetu (PIU). U chłopców występowała wyraźna zależność dawka-odpowiedź między PIU a liczbą ubytków próchnicowych (YDQ 3–4 – aPR: 1,19; YDQ ≥5 – aPR: 1,22), czego nie zaobserwowano u dziewcząt.

– W celu zapobiegania próchnicy, oprócz zdrowego stylu życia, u dzieci zaleca się ograniczenie problematycznego korzystania z Internetu – podsumowali autorzy pracy pt. „Association of self-reported dental caries with sex, lifestyle, and problematic Internet use among elementary school children in Japan”.

– Profilaktyka próchnicy u dzieci powinna rozpoczynać się naprawdę bardzo, bardzo wcześnie, bo już na etapie ciąży. Mama powinna zadbać o swoje uzębienie, ale powinna również wiedzieć, jak zadbać o uzębienie dziecka – mówi prof. dr hab. n. med. Dorota Olczak-Kowalczyk, prezes Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej, konsultant krajowa z zakresu stomatologii dziecięcej. Kiedy powinna odbyć się pierwsza wizyta kontrolna dziecka u dentysty? Jak znaleźć złoty środek między jedzeniem przez dziecko słodyczy a dbaniem o zdrowie zębów malucha? Zachęcamy do obejrzenia materiału filmowego!

Źródła: https://www.drbicuspid.com/

https://bmcoralhealth.biomedcentral.com/