Związek między przewlekłym stanem zapalnym jamy ustnej a płodnością – badanie na myszach

Nowe badanie sugeruje, że przewlekły stan zapalny w jamie ustnej może wpływać na funkcjonowanie układu rozrodczego. W eksperymencie przeprowadzonym na gryzoniach naukowcy z Izraela zaobserwowali, że procesy zapalne rozwijające się w jamie ustnej mogą wiązać się ze zmianami w obrębie jajników oraz pogorszeniem parametrów związanych z płodnością. Choć uzyskane wyniki mają charakter wstępny i nie odnoszą się bezpośrednio do ludzi, wpisują się w nurt badań nad ogólnoustrojowymi skutkami przewlekłych stanów zapalnych w stomatologii.

Badanie zatytułowane „Chronic Oral Inflammation Impairs Female Reproduction in a Murine Model” zostało opublikowane 2 kwietnia 2026 r. w czasopiśmie naukowym „Journal of Dental Research”. Jego autorami są naukowcy z zespołu prof. Michaela Klutsteina z Instytutu Badań Biomedycznych i Stomatologicznych Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie oraz prof. Asafa Wilensky’ego z Wydziału Periodontologii Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie.

Zgodnie z aktualną wiedzą przewlekłe procesy zapalne nie ograniczają się wyłącznie do miejsca ich występowania. W przypadku jamy ustnej szczególne znaczenie przypisuje się chorobom przyzębia oraz stanom zapalnym związanym z implantologią, które mogą prowadzić do utrzymującej się odpowiedzi immunologicznej i wpływać na funkcjonowanie całego organizmu.

Wyniki badania na modelu zwierzęcym

W eksperymencie na myszach wykonano ekstrakcję zęba i wszczepiano implant tytanowy w celu indukcji przewlekłego stanu zapalnego. Następnie oceniano zarówno odpowiedź immunologiczną, jak i funkcje rozrodcze gryzoni. Badacze wykazali zwiększoną aktywność zapalną w obrębie tkanek okołowszczepowych oraz zmiany w poziomie cytokin w węzłach chłonnych i śledzionie, którym towarzyszyły zmiany w jajnikach.

Zaobserwowano również wzrost stresu oksydacyjnego w tkance jajnikowej, zaburzenia folikulogenezy (proces dojrzewania pęcherzyków jajnikowych) oraz pogorszenie jakości oocytów. W doświadczeniach rozrodczych odnotowano także obniżenie liczby żywych urodzeń u badanych zwierząt.

Możliwy mechanizm biologiczny

Autorzy badania wskazują, że kluczową rolę może odgrywać układowa odpowiedź immunologiczna, która – poprzez mediatory zapalne – oddziałuje na odległe narządy, w tym jajniki. Zmiany w mikrośrodowisku immunologicznym mogą prowadzić do zaburzeń jakości komórek jajowych oraz procesów ich dojrzewania.

Jednocześnie badacze podkreślają, że mechanizm ten wymaga dalszych badań, szczególnie w kontekście potencjalnego przeniesienia obserwacji na organizm ludzki.

Znaczenie dla stomatologii i dalsze kierunki badań

Choć badanie przeprowadzono na zwierzętach laboratoryjnych, wyniki potwierdzają coraz lepiej udokumentowaną koncepcję powiązań między zdrowiem jamy ustnej a chorobami ogólnoustrojowymi. Autorzy podkreślają, że ich praca otwiera nowe kierunki badań nad wpływem przewlekłych stanów zapalnych na układ rozrodczy. W szerszym ujęciu badanie wskazuje na znaczenie profilaktyki i leczenia chorób zapalnych jamy ustnej, biorąc pod uwagę ich potencjalny wpływ nie tylko na zdrowie miejscowe, ale również systemowe.

Źródło: https://www.oralhealthgroup.com/

– Istnieje wiele badań wskazujących na to, że choroba przyzębia ma duży wpływ na zdrowie ogólne. Wiąże się ją z chorobami układu sercowo-naczyniowego, reumatoidalnym zapaleniem stawów, preeklampsją czy cukrzycą – mówi prof. dr hab. n. med. Marta Cześnikiewicz-Guzik, kierownik Zakładu Periodontologii, Profilaktyki i Klinicznej Patologii Jamy Ustnej Instytutu Stomatologii Wydziału Lekarskiego UJ CM w Krakowie, specjalistka chirurgii stomatologicznej i periodontologii, autorka ponad 100 artykułów naukowych, członek Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, Polskiego Towarzystwa Periodontologicznego oraz British Society of Periodontology.