Zapalenie tkanek okołowierzchołkowych przyczyną ropni mózgu

Z opisu przypadku opublikowanego w portalu medycznym „BMC Oral Health” wynika, że u 7-letniego chłopca z wrodzoną siniczą wadą serca rozwinęły się liczne ropnie mózgu wywołane przez zapalenie tkanek okołowierzchołkowych w zębach mlecznych.

– W omawianym przypadku usunięcie zębów mlecznych, które (zgodnie z przypuszczeniem) były źródłem zakażenia, okazało się skuteczne nawet w przypadku tak poważnych powikłań jak ropnie mózgu. Objawy występujące u pacjenta zaczęły ustępować po przeprowadzeniu ekstrakcji – napisali autorzy z zespołu kierowanego przez dr. Takashiego Kikuiri z Wydziału Stomatologii Dziecięcej Uniwersytetu Nihon w Tokio.

Chory kardiologicznie siedmiolatek z gorączką i bólem głowy

8 września 2020 roku z powodu gorączki i utrzymującego się bólu głowy do szpitala trafił 7-letni chłopiec z wadą przegrody międzyprzedsionkowo-komorowej, atrezją zastawki tętnicy płucnej, wadą tętnic krążenia obocznego odaortalnego oraz całkowitym nieprawidłowym połączeniem żył płucnych, wraz z ich zwężeniem.

U młodego pacjenta zdiagnozowano ropnie mózgu, w związku z czym rozpoczęto antybiotykoterapię łączoną. U chłopca wykonano też badania krwi, które dały wynik dodatni na obecność Streptococcus intermedius i Staphylococcus aureus. Autorzy podali, że po upływie dwóch tygodni ustąpiła gorączka, a częstość bólów głowy zmniejszyła się, ale przed 26 września u pacjenta ponownie pojawiły się objawy neurologiczne.

Wykonany rezonans magnetyczny (MRI) potwierdził zaostrzenie ropni mózgu oraz występowanie obrzęku obwodowego. Siedmiolatek został przeniesiony do innego szpitala, gdzie kontynuowano kurację antybiotykową. U chłopca ponownie wykonano rezonans magnetyczny całego ciała w celu zidentyfikowania źródła infekcji. MRI ujawnił zmiany w płacie czołowym mózgu, jądrach podstawnych, wzgórzu i obustronnie w płatach skroniowych. Na podstawie uzyskanych wyników lekarze podejrzewali infekcję krwiopochodną powiązaną z licznymi ropniami mózgu.

Echokardiogram wykazał, że w ostatnich tygodniach nie nastąpiły żadne nieprawidłowe zmiany w sercu dziecka. Lekarze ponownie poddali analizie obrazy z pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) i tomografii komputerowej (CT) wykonane w pierwszym szpitalu i nie stwierdzili oczywistego źródła infekcji w systemie lub obszarach otolaryngologicznych. Pobrane nowe posiewy krwi dały wynik negatywny.

W celu identyfikacji źródła zakażenia chłopiec został 29 września skierowany na szpitalny oddział stomatologii dziecięcej. Autorzy podali, że zdjęcia wewnątrzustne wykazały kilka wypełnień w zębach mlecznych, które wymagały ponownego leczenia. Natomiast pantomogram ujawnił zmiany okołowierzchołkowe i resorpcję korzeni zębów mlecznych szczęki i żuchwy. Ponieważ badanie nie wykazało potencjalnego czynnika sprawczego poza infekcją zębów, za źródło ropni mózgu uznano zapalenie tkanek okołowierzchołkowych zębów mlecznych.

W październiku w znieczuleniu miejscowym przeprowadzono ekstrakcję zębów mlecznych. Bezpośrednio po zabiegu objawy neurologiczne u młodego pacjenta ustąpiły. Na początku listopada zaprzestano podania leków przeciwdrobnoustrojowych, a ogólny stan pacjenta uległ znacznej poprawie. Miesiąc po ekstrakcji zębów wykonano badanie rezonansem magnetycznym, które wykazało, że ropnie mózgu nadal występują, ale wyraźnie się zmniejszyły. W dniu 17 listopada dziecko zostało wypisane ze szpitala.

Stomatolodzy powinni mieć świadomość ryzyka

U osób z wrodzonymi siniczymi wadami serca, ze zmianą kierunku przepływu krwi, jak u leczonego chłopca, odtleniona krew może dostać się bezpośrednio do krążenia ogólnoustrojowego, narażając na większe ryzyko rozwoju ropni mózgu. Jak podali autorzy, po ekstrakcji zębów ropnie zaczęły się zmniejszać, a objawy neurologiczne ustąpiły. Opisywany przypadek podkreśla jak ważna jest świadomość, że wiele chorób wywołanych infekcją zębów można skutecznie leczyć przy zastosowaniu odpowiednich terapii.

– U pacjentów z ciężką wrodzoną siniczą wadą serca mogą rozwinąć się groźne ropnie mózgu, co wskazuje na znaczenie prowadzenia konsekwentnej antybiotykoterapii podczas leczenia stomatologicznego, właściwej obserwacji po leczeniu stomatologicznym oraz stosowania odpowiednich środków w przypadku zaobserwowania oznak powstawania ognisk zakażenia – napisali autorzy pracy pt. „A rare case of multiple brain abscesses caused by apical periodontitis of deciduous teeth in congenital heart disease: a case report”.

T.H.

źródła: https://www.drbicuspid.com/index.aspx?sec=sup&sub=hyg&pag=dis&ItemID=331752

https://bmcoralhealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12903-022-02294-z