Zachowanie naturalnych zębów wydłuża lata samodzielności seniorów

Nowe badanie przeprowadzone w Singapurze wskazuje, że liczba zachowanych naturalnych zębów istotnie wpływa na długość życia bez ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu u osób starszych. Największe korzyści obserwowano u mężczyzn oraz osób z niższym poziomem wykształcenia.

Utrzymanie zdrowia jamy ustnej to nie tylko kwestia estetyki, ale także kluczowy element zdrowego starzenia się. Wyniki najnowszego badania sugerują, że zachowanie większej liczby naturalnych zębów może przekładać się na dłuższe życie w niezależności – bez ograniczeń w wykonywaniu codziennych czynności oraz sprawności fizycznej.

Więcej zębów – więcej lat w niezależności

Badanie przeprowadzone przez ekspertów National Dental Centre Singapore (NDCS) we współpracy z naukowcami z Duke-NUS Medical School wykazało, że osoby starsze, które zachowały większą liczbę naturalnych zębów, żyją dłużej bez ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu. Efekt ten był szczególnie widoczny u osób, które nie korzystały z ruchomych uzupełnień protetycznych.

Analizie poddano zależność między liczbą zębów a latami życia bez ograniczeń w zakresie podstawowych czynności dnia codziennego (ADL – Activities of Daily Living), takich jak mycie się, ubieranie czy jedzenie, a także sprawności fizycznej (np. chodzenie, wchodzenie po schodach).

Wśród osób nieużywających protez ruchomych, zachowanie 20-32 zębów wiązało się z wyraźnie dłuższym okresem samodzielności w porównaniu z osobami bezzębnymi:

• w wieku 60 lat: ponad 5 dodatkowych lat bez ograniczeń ADL oraz ponad 3 lata bez ograniczeń sprawności fizycznej,
• w wieku 70 lat: ponad 4 dodatkowe lata bez ograniczeń ADL i 2,5 roku bez ograniczeń fizycznych,
• w wieku 80 lat: ponad 2 dodatkowe lata bez ograniczeń ADL i ponad rok bez ograniczeń fizycznych.

Zdrowie jamy ustnej a zdrowe starzenie się

Autorzy badania zwracają uwagę, że ruchome uzupełnienia protetyczne mogą częściowo kompensować skutki utraty zębów, szczególnie gdy uniknięcie tego nie jest możliwe. Wśród osób korzystających z protez i posiadających wykształcenie co najmniej średnie, osoby z 20-32 zębami żyły dłużej bez ograniczeń ADL, zaś osoby z 10-19 zębami dłużej zachowywały sprawność fizyczną w porównaniu do osób całkowicie bezzębnych.

– Nasze wyniki pokazują, że zdrowie jamy ustnej to nie tylko ładny uśmiech – to fundament sprawności fizycznej, niezależności i ogólnego dobrostanu w starszym wieku – podkreśla prof. Marco Peres, lekarz dentysta, specjalista ds. zdrowia publicznego, dyrektor ds. badań w National Dental Centre Singapore, współautor analizy. – Badanie uwidacznia znaczenie zarówno zachowania naturalnych zębów, jak i odpowiedniej rehabilitacji protetycznej, które mogą wydłużyć okres zdrowego, samodzielnego życia.

Nierówności zdrowotne a stan uzębienia

Badanie oparte na analizie danych ponad 3 tys. Singapurczyków w wieku 60+ wskazuje również na istotny aspekt społeczny. Korzyści wynikające z zachowania większej liczby zębów były bardziej widoczne u mężczyzn oraz osób z niższym poziomem wykształcenia.

– To pokazuje, że zdrowie jamy ustnej jest ściśle powiązane z tym, jak długo ludzie mogą zachować niezależność w starszym wieku – zaznacza prof. Rahul Malhotra, dyrektor Centre for Ageing Research & Education w Duke-NUS Medical School, współautor badania. – Wyniki sugerują, że stan uzębienia może odgrywać ważną rolę w kształtowaniu nierówności w procesie starzenia się.

W obliczu starzejącego się społeczeństwa wyniki badania mają istotne znaczenie dla decydentów, lekarzy i opiekunów. Wskazują one na konieczność inwestowania w profilaktykę stomatologiczną, wdrażania strategii zachowania uzębienia, a także zapewnienia równego dostępu do leczenia protetycznego. Działania te mogą realnie przełożyć się na wydłużenie okresu samodzielności i poprawę jakości życia osób starszych.

Wyniki badania opublikowano w artykule „Link between tooth loss and health expectancy: findings from a prospective Singaporean population-based cohort study of older adults” na łamach „Journal of Epidemiology and Community Health”.

Źródła: https://www.duke-nus.edu.sg

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

– Wielochorobowość u pacjentów senioralnych jest dużym wyzwaniem dla lekarzy stomatologów różnych specjalności. Wielochorobowość niesie ze sobą dysfunkcje różnych układów i narządów, a wielolekowość, która jest tego efektem, wpływa znacząco na funkcjonowanie organizmu, na wydzielanie śliny i na to, co dzieje się w jamie ustnej – mówi prof. dr hab. n. med. Agnieszka Mielczarek, konsultant krajowa w dziedzinie stomatologii zachowawczej z endodoncją, dziekan Wydziału Lekarsko-Stomatologicznego WUM, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Stomatologii Geriatrycznej. Dlaczego w przypadku pacjentów w podeszłym wieku szczególnie istotna jest rozmowa o ich potrzebach i oczekiwaniach? Dlaczego w planowaniu leczenia trzeba wziąć pod uwagę zmniejszające się wraz z wiekiem możliwości adaptacyjne? Zachęcamy do obejrzenia materiału filmowego!