Uszkodzenie nerwu podjęzykowego po podaniu znieczulenia u 64-latki

U pacjentki ze Stanów Zjednoczonych, która zgłosiła się do swojego stomatologa w celu leczenia ubytku próchnicowego w zębie 31, wystąpiło uszkodzenie nerwu podjęzykowego i porażenie języka po podaniu znieczulenia miejscowego. Powikłanie to skutkowało upośledzeniem zdolności mówienia, które utrzymywało się przez kilka kolejnych miesięcy.

W ciągu kilku miesięcy po przeprowadzonym zabiegu kobieta w większości odzyskała sprawność upośledzoną wskutek uszkodzenia nerwu podjęzykowego. Jest to dwunasty nerw czaszkowy, odpowiedzialny za stymulację prawie wszystkich wewnętrznych i zewnętrznych mięśni języka.

– O ile jatrogenne uszkodzenie nerwu zębodołowego dolnego zostało szeroko opisane w literaturze fachowej z zakresu chirurgii stomatologicznej i czaszkowo-szczękowo-twarzowej, niewiele jest prac dotyczących powikłań ze strony dwunastego nerwu czaszkowego – napisali autorzy z zespołu kierowanego przez dr. Christophera Scotta z Wydziału Chirurgii Stomatologicznej i Czaszkowo-Szczękowo-Twarzowej na Uniwersytecie stanu Tennessee w Knoxville.

Opis przypadku

Pacjentka, lat 64, zgłosiła się do swojego stomatologa w celu leczenia zmiany próchnicowej w drugim zębie trzonowym żuchwy po stronie prawej. Lekarz dentysta przeprowadził znieczulenie miejscowe – blokadę nerwu zębodołowego dolnego. W tym celu wykonał miejscową infiltrację z zastosowaniem 4% prylokainy i 4% artykainy. Wkrótce po zabiegu kobieta zaczęła uskarżać się na problemy z mową oraz mimowolne odchylenie języka w prawą stronę. W związku z występującymi objawami pacjentka została skierowana na Oddział Chirurgii Stomatologicznej i Czaszkowo-Szczękowo-Twarzowej Centrum Medycznego Uniwersytetu Tennessee w Knoxville.

Badanie przeprowadzone po wystąpieniu powikłania potwierdziło znaczną dyzartrię (zaburzenie mowy polegające na nieprawidłowej artykulacji) oraz odchylenie języka w prawą stronę. Język wykazywał głęboką hipoestezję (osłabienie czucia powierzchniowego) na ukłucie, lekki dotyk i nacisk. Wykonany rezonans magnetyczny nie wykazał żadnych nieprawidłowości mózgowo-naczyniowych ani patologii neurologicznych.

Miesiące powrotu pacjentki do zdrowia

U pacjentki zdiagnozowano prawostronne uszkodzenie nerwu podjęzykowego, które zostało spowodowane przez jeden z poniższych czynników:

- neurotoksyczne działanie prylokainy i artykainy, które zostały użyte do znieczulenia,

- uraz nerwu spowodowany zmianą ciśnienia w tkankach podczas infiltracji,

- bezpośredni uraz spowodowany użyciem igły podczas znieczulenia.

Pacjentka została skierowana na ćwiczenia do logopedy oraz elektrostymulację nerwowo-mięśniową przy użyciu urządzenia VitalStim. Co trzy miesiące 64-latka zgłaszała się na wizyty kontrolne, które obejmowały serię specjalistycznych badań. W ciągu kilku miesięcy po przeprowadzonym leczeniu u pacjentki nastąpiła poprawa w zakresie funkcji języka, zakresu ruchu i czucia. Jak ocenili autorzy pracy, w tym czasie kobieta w około 85% odzyskała umiejętność prawidłowej artykulacji.

Artykuł pt. „Uszkodzenie nerwu podjęzykowego po wstrzyknięciu środka znieczulającego: opis przypadku i przegląd literatury” (Hypoglossal nerve injury following local anesthetic injection: A case report and literature review) ukazał się w czasopiśmie naukowym „Oral and Maxillofacial Surgery Cases”.

T.H.

źródła: https://www.drbicuspid.com/index.aspx?sec=sup&sub=apm&pag=dis&ItemID=333114

https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S2214541923000093