USA: czy podatek od napojów słodzonych ograniczył ich spożycie?

Nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu stanowego Georgii, w którym poddano analizie paragony z 804 milionów zakupów, wskazuje na to, że wprowadzony lokalnie w Stanach Zjednoczonych podatek od słodzonych napojów bezalkoholowych nie wpłynął na zmianę zachowań konsumentów w takim stopniu, jak tego oczekiwano.

Co może zaskakiwać, podatek ten nie został wprowadzony na terenie całych Stanów Zjednoczonych ani nawet w całym choćby jednym stanie USA.

Podatek od napojów bezalkoholowych pobierany tylko lokalnie

Podatek od słodzonych napojów jest pobierany wyłącznie lokalnie w kilku miejscach w USA: w stołecznym Dystrykcie Kolumbii, w Boulder (stan Kolorado), Filadelfii (Pensylwania), Seattle (Waszyngton) oraz w czterech miastach Kalifornii: Albany, Berkeley, Oakland oraz San Francisco. Co oczywiste, większość producentów przeniosła ten koszt na konsumentów, powodując wzrost cen dużej części napojów bezalkoholowych. Ustawodawcy liczyli na to, że wzrost cen spowoduje mniejsze spożycie tego rodzaju napojów.

Analiza danych po wprowadzeniu podatku w Filadelfii wykazała, że sprzedaż słodzonych napojów bezalkoholowych wyraźnie spadła w tym mieście – o 31%. Jak podali autorzy, wielkość ta jest zgodna z wcześniej przeprowadzonymi badaniami. Ale w odpowiedzi na nową sytuację, mieszkańcy Filadelfii zaczęli jeździć do sąsiednich miejscowości, aby nabyć obłożone podatkiem napoje w niższej cenie, co spowodowało 4-procentowy wzrost zakupów w tym segmencie towarów w sąsiednich miastach.

Ponadto wielu mieszkańców tego szóstego według wielkości miasta USA szukało tańszych, sztucznie słodzonych opcji, aby zastąpić swoje ulubione napoje bezalkoholowe. W konsekwencji, słodzona żywność odnotowała bardzo wysoki, bo 40-procentowy wzrost sprzedaży.

Podatek zadziała, jeśli zostanie wprowadzony w całym kraju

– Czy możemy wpływać na zachowania konsumentów poprzez zmianę opodatkowania? Tak, ale tylko wtedy, gdy regulacje te wprowadza się na wyższych szczeblach władzy, np. na poziomie państwowym, co uniemożliwia ludziom dokonywanie transgranicznych zakupów. Odpowiedź brzmi „nie”, jeśli uchwala się te przepisy na poziomie lokalnym – powiedział dr Felipe Lozano-Rojas, główny autor badania i adiunkt w School of Public and International Affairs, University of Georgia.

Artykuł pt. „Wpływ podatków nałożonych na napoje bezalkoholowe w Filadelfii” (The effect of soda taxes beyond beverages in Philadelphia) ukazał się w sierpniu w czasopiśmie naukowym „Health Economy”.

Czy podatek cukrowy pomoże w walce z próchnicą? - Nie jestem zwolennikiem podatków - mówi prof. dr hab. n. med. Dorota Olczak-Kowalczyk, prezydent Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej.  Dodaje natomiast, że na pewno warto promować producentów żywności, którzy używają zdrowych substytutów.

T.H.

źródła: https://www.the-dentist.co.uk/content/news/does-taxing-soft-drinks-reduce-sugar-consumption

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35978481/