Tłuszczak dna jamy ustnej u 81-letniej kobiety – opis przypadku
Tłuszczaki to najczęściej występujące łagodne guzy tkanek miękkich pochodzenia mezenchymalnego. Wywodzą się z adipocytów. Charakteryzuje je powolny i bezobjawowy wzrost. Według różnych doniesień od 13 do 20% przypadków dotyczy okolicy głowy i szyi, zaś tylko 1–4% spotykane jest w jamie ustnej. Pierwszy opis tłuszczaka jamy ustnej został podany przez Rouxa w 1848 roku, gdzie nazwany został przez autora „żółtym nadziąślakiem”. Etiologia tłuszczaków jest niejasna. Największą rolę przypisuje się urazom jako przyczynie pierwotnej wywołującej powstanie guza lub wtórnie przyspieszającej jego rozrost. Potwierdzono również genetyczne uwarunkowanie powstawania tłuszczaków. Wiąże się ono także z zaburzeniami hormonalnymi, postępującą infekcją, hipercholesterolemią, cukrzycą, otyłością oraz reumatoidalnym zapaleniem stawów.
Przy płytkim umiejscowieniu podśluzówkowym obserwuje się przeświecanie na żółtawo. Otorbione guzy podczas palpacji są ruchome i mogą sprawiać wrażenie chełbotania. Wewnątrzustnie najczęściej lokalizują się na policzku, języku, dolnej wardze i dnie jamy ustnej, następnie na podniebieniu i dziąśle, a najrzadziej w kościach czy zatokach przynosowych. W miarę wzrostu wewnątrzustnego guz może powodować utrudnienia w gryzieniu, połykaniu, mowie i oddychaniu.
Poniższy przypadek został przytoczony ze względu na rzadkość występowania tłuszczaków w jamie ustnej oraz możliwe trudności we właściwej diagnostyce i wyborze leczenia.
Pacjentka, lat 81, zgłosiła się do poradni Zakładu Chirurgii Stomatologicznej Akademii Medycznej we Wrocławiu z podejrzeniem obecności guza tkanek miękkich okolicy podjęzykowej. Podczas badania dna jamy ustnej w okolicy ujścia ślinianki podjęzykowej po stronie prawej wykryto wygórowanie wielkości 6 mm, które podczas ucisku tkanek od zewnątrz powiększało się, wskazując na większe rozmiary zmiany. Błona śluzowa nad guzem nie była zmieniona zapalnie, natomiast po ucisku dało się zauważyć intensywny żółty kolor przeświecający przez śluzówkę pokrywającą guz. Pacjentka nie była w stanie stwierdzić, kiedy zauważyła zmianę na dnie jamy ustnej. W wywiadzie podawała brak jakichkolwiek dolegliwości. Podczas wykonywania próby solnej nie stwierdzono zaburzeń wydzielania śliny oraz bolesności. Zęby w okolicy guza były żywe. Pacjentkę zakwalifikowano do zabiegu wycięcia zmiany z podejrzeniem tłuszczaka.
Zmianę wyłuszczono na tępo, po nacięciu na szczycie wyniosłości guza, równolegle do wędzidełka języka. Uwidoczniona została struktura zrazikowa z wrośniętym przewodem wyprowadzającym ślinianki podjęzykowej prawej. Wypreparowano przewód ślinianki podjęzykowej, który następnie wszyto w dno jamy ustnej w celu utrzymania drożności i ustabilizowania. Zaobserwowano zupełny brak krwawienia śródzabiegowego. Zmianę w cienkiej torebce łącznotkankowej wyłuszczono w całości i wysłano do badania histopatologicznego. Pobrany wycinek miał średnicę około 2 cm. Wynik badania potwierdzał wstępne rozpoznanie. Na kolejnych wizytach kontrolnych stwierdzono drożność przewodu ślinianki podjęzykowej i prawidłowe gojenie. Pacjentka nie zgłaszała żadnych dolegliwości.
Cały artykuł, którego autorami są lek. dent. Szymon Baciński, lek. dent. Michał Czarnecki, lek. dent. Mateusz Trafalski, dostępny jest w 39. numerze eDentico. Przy zakupie rocznej lub dwuletniej prenumeraty eDentico wspomniany numer naszego czasopisma otrzymają Państwo bezpłatnie. Wystarczy wpisać w komentarzu zamówienia „eDentico 39 gratis”.
