Przejdź do treści
Dentonet.pl Lekarz Świąteczny „cyfrowy detoks” niezbędny dla higieny psychicznej

Świąteczny „cyfrowy detoks” niezbędny dla higieny psychicznej

Obserwuj w GoogleDodaj nasze treści jako preferowane w Google i trafiaj na nie częściej.

Odłożenie telefonu na dwa lub trzy świąteczne dni przynosi wymierne, fizjologiczne korzyści: obniża poziom kortyzolu, poprawia jakość snu, przywraca uważność na niuanse w głosie rozmówcy, smaki potraw czy zapachy, które umykają, gdy nasza uwaga jest rozproszona – wskazał psycholog dr Jakub Kuś.

Świąteczny „cyfrowy detoks” niezbędny dla higieny psychicznej

Według najnowszych raportów, takich jak globalne zestawienia „Digital 2024”, przeciętny użytkownik spędza w mediach społecznościowych blisko 2,5 godziny dziennie. W skali roku sumuje się to do ponad miesiąca ciągłego wpatrywania się w ekran, a w przypadku młodzieży z pokolenia Z liczby te bywają nawet dwukrotnie wyższe.

– To przywiązanie nie jest dziełem przypadku ani wyłącznie brakiem silnej woli. Aplikacje takie jak TikTok czy Instagram projektowane są w oparciu o zaawansowaną psychologię behawioralną. Wykorzystują one mechanizm tak zwanego zmiennego rozkładu wzmocnień – ten sam, który uzależnia graczy od automatów hazardowych. Każde pociągnięcie palcem po ekranie to swoiste „pociągnięcie za wajchę” w oczekiwaniu na nagrodę: ciekawy filmik, wiadomość czy polubienie. To właśnie ten dopaminowy cykl sprawia, że tak trudno jest nam odłożyć telefon, nawet gdy teoretycznie mamy czas wolny – wyjaśnił dr Jakub Kuś, psycholog nowych technologii z Wydziału Psychologii we Wrocławiu Uniwersytetu SWPS, w informacji przesłanej przez uczelnię.

„Cyfrowy detoks” i „post dopaminowy” – dla zdrowia psychicznego

Zdaniem eksperta całkowite odcięcie się od technologii na długi czas jest w dzisiejszym świecie dla wielu osób utopią, a wręcz mogłoby rodzić dodatkowy stres związany z wykluczeniem zawodowym czy towarzyskim. Jednak okresowy „cyfrowy detoks” i „post dopaminowy”, na przykład na czas świąt, jest nie tylko możliwy, co wręcz niezbędny dla naszej higieny psychicznej.

Korzyści z odłożenia telefonu na 2-3 dni są wymierne i fizjologiczne. Przede wszystkim następuje obniżenie poziomu kortyzolu, gdyż mniej bodźców to mniej stresu dla przebodźcowanego układu nerwowego. Poprawia się jakość snu, ponieważ brak ekspozycji na niebieskie światło ekranów wieczorem pozwala na prawidłowe wydzielanie melatoniny.

– Co najważniejsze, wraca uważność. Zaczynamy dostrzegać smaki potraw, zapachy i niuanse w głosie rozmówcy, które umykają nam, gdy nasza uwaga jest rozproszona. Warto dążyć do zamiany FOMO (Fear of Missing Out – lęk, że coś nas ominie) na JOMO (Joy of Missing Out), czyli radość z bycia tu i teraz, bez presji śledzenia na bieżąco życia wirtualnych znajomych – wskazał dr Kuś.

Jak „posprzątać” swoje środowisko cyfrowe?

Kluczowe jest jednak to, co zrobimy po świętach. Nagły powrót do wielogodzinnego scrollowania może wywołać swego rodzaju „kaca cyfrowego”. Dlatego gdy po detoksie znów zaczniemy korzystać z social mediów, zróbmy to w sposób rozsądny i oparty na zasadach higieny cyfrowej.

Pierwszym krokiem powinno być „posprzątanie” swojego środowiska cyfrowego. Warto przejrzeć listę obserwowanych profili i zadać sobie pytania: czy te treści mnie wspierają, edukują, czy może sprawiają, że czuję się gorszy?

– Kolejną skuteczną strategią jest wyznaczenie fizycznych stref bez telefonu. Ustalenie, że sypialnia i stół jadalny to strefy offline, jest prostą zmianą behawioralną, która ogromnie poprawia jakość życia i relacji. Ciekawym trikiem psychologicznym jest również ustawienie ekranu telefonu w tryb czarno-biały. Sprawia to, że urządzenie staje się mniej stymulujące dla mózgu, co naturalnie skraca czas użytkowania – podpowiedział psycholog.

Ekspert podkreślił, że oczywiście nie należy demonizować technologii i social mediów, gdyż zaspokajają m.in. potrzebę przynależności i uznania. Problem zaczyna się w momencie, gdy wirtualna rzeczywistość zaczyna dominować nad tą fizyczną. Kluczowym zagrożeniem jest tu mechanizm porównań społecznych, który w erze cyfrowej przybrał na sile.

– W mediach społecznościowych oglądamy zazwyczaj fasadę życia innych – wyselekcjonowane, najlepsze momenty, sukcesy i uśmiechy. Zderzenie naszego „kulisowego”, często chaotycznego i trudnego życia z cudzą „sceną główną” prowadzi do nieuchronnego obniżenia samooceny, wzrostu lęku, a nawet stanów depresyjnych. Szczególnie dotkliwe jest to dla młodych ludzi – powiedział dr Jakub Kuś.

Ten mechanizm staje się szczególnie widoczny w okresie świątecznym. Media społecznościowe w grudniu zamieniają się w katalogi idealnego życia, zalewane są obrazami perfekcyjnie ubranych choinek, drogich prezentów i uśmiechniętych, wielopokoleniowych rodzin przy suto zastawionych stołach.

– Taki przekaz tworzy ogromną presję społeczną i psychologiczną. Jeśli nasze święta odbiegają od tego wzorca – bo ciasto się przypaliło, dzieci grymaszą, a przy stole panuje napięta atmosfera – odczuwamy silny dysonans poznawczy. Zamiast cieszyć się tym, co mamy, czujemy porażkę, bo nasza rzeczywistość nie przystaje do algorytmicznego ideału – stwierdził psycholog.

Czym jest phubbing?

Jednym z częstszych zjawisk, związanych ze spędzaniem świąt z telefonem pod ręką, jest też zjawisko phubbing’u. Termin ten, będący zbitką angielskich słów phone i snubbing, oznacza lekceważenie kogoś poprzez patrzenie w telefon. Badania jasno wskazują, że nawet sama obecność telefonu na stole, choćby wyciszonego, obniża jakość rozmowy i poziom empatii między rozmówcami.

– Gdy podczas kolacji wigilijnej co chwilę zerkamy na ekran, wysyłamy bliskim niewerbalny, ale bolesny komunikat: „To, co dzieje się tam, w wirtualnym świecie, jest dla mnie bardziej interesujące niż ty tutaj”. Prowadzi to do erozji więzi i paradoksalnego pogłębienia poczucia samotności, mimo fizycznej obecności wśród ludzi. Święta online stają się więc świętami „obok siebie”, a nie „ze sobą” – ostrzegł ekspert USWPS.

Źródło: https://naukawpolsce.pl/

Obserwuj nas w Google Discover

Chcesz częściej widzieć nasze treści w Google?Google DiscoverObserwujDodaj nasze treści jako preferowane w Google i trafiaj na nie częściej.
RD

Proponowane

Paul Revere i identyfikacja zwłok dzięki sztucznym zębom w 1776 r. Paul Revere i identyfikacja zwłok dzięki sztucznym zębom w 1776 r.

Paul Revere i identyfikacja zwłok dzięki sztucznym zębom w 1776 r.

W 1776 r. szczątki Josepha Warrena, amerykańskiego generała i lekarza poległego w bitwie pod Bunker Hill, rozpoznano dzięki sztucznym zębom. Uzupełnienie protetyczne, wykonane kilka lat wcześniej, pozwoliło ustalić tożsamość zmarłego mimo postępującego rozkładu ciała. Z wydarzeniem tym wiąże się osoba Paula Revere’a – rzemieślnika z Bostonu, który zajmował się również stomatologią. Według późniejszych relacji to właśnie on rozpoznał własną pracę protetyczną. Historia ta należy do najwcześniejszych znanych […]
Łódź: 190 mln zł z KPO na nową infrastrukturę dydaktyczną Uniwersytetu Medycznego Łódź: 190 mln zł z KPO na nową infrastrukturę dydaktyczną Uniwersytetu Medycznego

Łódź: 190 mln zł z KPO na nową infrastrukturę dydaktyczną Uniwersytetu Medycznego

Około 190 mln zł pozyskanych z KPO zainwestował w budowę infrastruktury dydaktycznej Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Do końca czerwca mają być gotowe nowoczesne siedziby m.in. Centrum Wsparcia Dydaktyki przy ul. Pomorskiej i Uniwersyteckiego Centrum Pediatrii przy ul. Spornej. O pozyskaniu przez łódzką uczelnię znaczących kwot z Krajowego Planu Odbudowy na briefingu w czwartek mówiła wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk. – 190 mln zł z KPO przeznaczane jest na budowę i wyposażenie infrastruktury […]
Łukasz Jankowski ponownie wybrany na prezesa NIL Łukasz Jankowski ponownie wybrany na prezesa NIL

Łukasz Jankowski ponownie wybrany na prezesa NIL

Podczas trwającego XVII Krajowego Zjazdu Lekarzy dr n. med. Łukasz Jankowski został ponownie wybrany na stanowisko prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej. Jego kontrkandydatem był dr n. med. Tadeusz Urban. Dotychczasowy prezes wygrał stosunkiem głosów 266:193. Głosowanie przebiegało jednak w cieniu problemów technicznych i zgłoszonego incydentu cyberbezpieczeństwa. Podczas XVII Krajowego Zjazdu Lekarzy delegaci z całej Polski zdecydowali o ponownym powierzeniu funkcji prezesa Naczelnej Rady […]
Węgry: 70 lat Wydziału Stomatologii Uniwersytetu Semmelweisa Węgry: 70 lat Wydziału Stomatologii Uniwersytetu Semmelweisa

Węgry: 70 lat Wydziału Stomatologii Uniwersytetu Semmelweisa

Wydział Stomatologii Uniwersytetu Semmelweisa – państwowej uczelni medycznej w Budapeszcie – obchodził niedawno 70-lecie swojego istnienia. Dwudniowe uroczystości obejmowały m.in. sympozjum naukowym. Wydział ten od lat plasuje się wysoko wśród najlepszych na świecie instytucji w dziedzinie stomatologii. Placówka znana jest m.in. ze zorientowanego na praktykę kształcenia już od najwcześniejszych etapów studiów. Péter Hermann, prorektor ds. dydaktyki na Uniwersytecie Semmelweisa, powiedział: – Model zorientowany na praktykę, oparty na solidnych […]

Najnowsze

UK: Obraźliwe komentarze i wykreślenie dentysty z rejestru zawodowego UK: Obraźliwe komentarze i wykreślenie dentysty z rejestru zawodowego

UK: Obraźliwe komentarze i wykreślenie dentysty z rejestru zawodowego

Lekarz dentysta z Wielkiej Brytanii został skreślony z rejestru General Dental Council (GDC) po wieloetapowym postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym dyskryminujących, obraźliwych i nieodpowiednich zachowań wobec współpracowników i pacjentów. Ostateczna decyzja zapadła po tym, jak High Court (sąd wyższej instancji) uznał, że wcześniejsza kara nie uwzględniała w wystarczającym stopniu powagi przewinień. Sprawa opisana 2 listopada 2026 r. przez portal Dentistry.co.uk była rozpatrywana przez kilka instancji i obejmowała wieloetapowe postępowanie dyscyplinarne […]
Choroby przyzębia mogą zwiększać ryzyko stanu przedrzucawkowego u kobiet w ciąży Choroby przyzębia mogą zwiększać ryzyko stanu przedrzucawkowego u kobiet w ciąży

Choroby przyzębia mogą zwiększać ryzyko stanu przedrzucawkowego u kobiet w ciąży

Badania naukowców z University of the Western Cape w Republice Południowej Afryki wskazują na możliwy związek między zapaleniem przyzębia a stanem przedrzucawkowym u kobiet w ciąży. U pacjentek z tym powikłaniem zaobserwowano nie tylko gorszy stan zdrowia dziąseł, lecz także podwyższony poziom markerów stanu zapalnego we krwi. Wyniki sugerują, że zdrowie jamy ustnej powinno być ważnym elementem opieki prenatalnej. Stan zdrowia jamy ustnej kobiety w ciąży może mieć znaczenie […]
Wypalenie wśród studentów stomatologii. Problem widoczny już podczas nauki Wypalenie wśród studentów stomatologii. Problem widoczny już podczas nauki

Wypalenie wśród studentów stomatologii. Problem widoczny już podczas nauki

Wypalenie zawodowe kojarzy się zwykle z wieloletnią pracą, przeciążeniem obowiązkami i utratą satysfakcji z wykonywanego zawodu. Jednak problem ten może pojawiać się znacznie wcześniej – już podczas studiów stomatologicznych. Najnowsze badania wskazują, że studenci stomatologii są narażeni na wypalenie, a rozpoczęcie szkolenia klinicznego może wiązać się z większym wyczerpaniem emocjonalnym. To ważny sygnał nie tylko dla studentów, ale również dla uczelni i całego środowiska stomatologicznego. Studia stomatologiczne należą […]
Czy fluor pogarsza pamięć i funkcje poznawcze? Wyniki wieloletniego badania Czy fluor pogarsza pamięć i funkcje poznawcze? Wyniki wieloletniego badania

Czy fluor pogarsza pamięć i funkcje poznawcze? Wyniki wieloletniego badania

Wyniki badania naukowców z Trinity College Dublin nie wykazały związku między długotrwałym narażeniem na fluor pochodzący z wody pitnej a pogorszeniem funkcji poznawczych u osób starszych. Nie zaobserwowano również negatywnego wpływu ekspozycji we wczesnym dzieciństwie. Badanie dostarczyło tym samym nowych danych do dyskusji na temat bezpieczeństwa fluoryzacji wody jako metody profilaktyki próchnicy. Fluoryzacja wody pitnej od dziesięcioleci stanowi jeden z elementów profilaktyki próchnicy na poziomie populacyjnym. Choć jej […]

Treści przeznaczone wyłącznie dla profesjonalistów medycznych

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dostęp do części treści portalu Dentonet.pl jest przeznaczony wyłącznie dla profesjonalistów medycznych: lekarzy dentystów, higienistek stomatologicznych, asystentek stomatologicznych, techników dentystycznych oraz innych osób wykonujących zawód medyczny.

Ważne zastrzeżenie

Jeżeli nie jesteś profesjonalistą medycznym, możesz korzystać wyłącznie ze strefy ogólnej, przeznaczonej dla pacjentów i osób niezwiązanych zawodowo z medycyną.