Stomatologiczny przegląd tygodnia – część 293

Nowa strategia walki z próchnicą – naukowcy chcą eliminować tylko szkodliwe bakterie, wypalenie zawodowe wśród lekarzy – najczęstsze w relacjach z pacjentami, drobne czerwone plamki w jamie ustnej – mogą być sygnałem poważnej choroby, e-papierosy a rak jamy ustnej – coraz więcej powodów do ostrożności, buraki, bakterie jamy ustnej i ciśnienie krwi – związek nieoczywisty, odkrycie białka odpowiedzialnego za starzenie się zębów – czy to drogę do ich regeneracji, kontrola zakażeń w gabinecie – błędy, które wciąż zdarzają się częściej, niż myślimy, Łukasz Jankowski ponownie wybrany na prezesa NIL – zachęcamy do zapoznania się z najciekawszymi wiadomościami z branży stomatologicznej z ostatnich dni.

Badacze z Oregon Health & Science University (USA) otrzymali grant National Institutes of Health (NIH) o wartości 2,9 mln dolarów na opracowanie nowej metody zapobiegania próchnicy. Projekt zakłada selektywne eliminowanie bakterii odpowiedzialnych za rozwój choroby przy jednoczesnym zachowaniu korzystnej mikroflory jamy ustnej.

Czytaj: Nowa strategia walki z próchnicą. Naukowcy chcą eliminować tylko szkodliwe bakterie

Do wypalenia zawodowego wśród lekarzy w Wielkopolsce najczęściej i najsilniej dochodzi w relacjach z pacjentami – wynika z badań przeprowadzonych wśród lekarzy i lekarzy dentystów w regionie. Wielkopolska Izba Lekarska poinformowała, że problem dotyczy lekarzy niezależnie od specjalizacji, płci i stażu pracy.

Czytaj: Wypalenie zawodowe wśród lekarzy – najczęstsze w relacjach z pacjentami

Niewielkie czerwone lub fioletowe punkty na podniebieniu, policzkach czy błonie śluzowej jamy ustnej są często bagatelizowane przez pacjentów. Choć w wielu przypadkach ich przyczyną jest niegroźny uraz, niekiedy mogą stanowić jeden z wczesnych objawów zaburzeń krzepnięcia, chorób krwi, infekcji lub schorzeń autoimmunologicznych. Dlatego ich obecność nie zawsze powinna być traktowana jako przypadkowa zmiana.

Czytaj: Drobne czerwone plamki w jamie ustnej? Mogą być sygnałem poważnej choroby

Przez lata e-papierosy były przedstawiane jako mniej szkodliwa alternatywa dla tradycyjnego palenia tytoniu. Obecnie jednak coraz więcej danych naukowych wskazuje, że aerozol powstający podczas wapowania może negatywnie wpływać na tkanki jamy ustnej i nie pozostaje obojętny biologicznie. Najnowszy przegląd badań sugeruje, że używanie e-papierosów może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju nowotworów, w tym raka jamy ustnej.

Czytaj: E-papierosy a rak jamy ustnej. Coraz więcej powodów do ostrożności

Buraki od lat zaliczane są do najzdrowszych składników codziennej diety. Jednak naukowcy odkrywają, że ich wpływ na organizm może być znacznie bardziej złożony, niż dotychczas sądzono. Okazuje się, że korzyści płynące ze spożywania warzyw bogatych w azotany zależą nie tylko od tego, co trafia na talerz, ale również od bakterii obecnych w jamie ustnej. To właśnie one uczestniczą w procesie, który może wspierać prawidłowe ciśnienie krwi i zdrowie układu sercowo-naczyniowego.

Czytaj: Buraki, bakterie jamy ustnej i ciśnienie krwi – związek nieoczywisty

Zęby, podobnie jak skóra, kości czy mięśnie, starzeją się wraz z wiekiem. Stają się bardziej kruche, trudniej się regenerują i są bardziej podatne na uszkodzenia. W swoim badaniu naukowcy z Chin wskazali białko, które może odgrywać kluczową rolę w tym procesie. Badanie opublikowane 21 maja 2026 r. w czasopiśmie „Stem Cell Reports” wskazuje, że utrata aktywności białka NFATC1 prowadzi do starzenia komórek macierzystych w miazdze zęba i ogranicza zdolność tkanek do regeneracji. Co istotne, badaczom udało się częściowo odwrócić ten proces u myszy za pomocą leków senolitycznych.

Czytaj: Odkrycie białka odpowiedzialnego za starzenie się zębów – czy to drogę do ich regeneracji?

Większość gabinetów dentystycznych posiada dziś nowoczesny sprzęt, procedury oraz środki do dezynfekcji i sterylizacji. Mimo to błędy związane z kontrolą zakażeń nadal się zdarzają. Co więcej, wiele z nich nie wynika z braku wiedzy, lecz z pośpiechu, rutyny oraz przyzwyczajeń, które przez lata stały się „standardem” w codziennej pracy. Problem polega na tym, że nawet drobne zaniedbania mogą wpływać na bezpieczeństwo pacjentów i całego zespołu.

Czytaj: Kontrola zakażeń w gabinecie – błędy, które wciąż zdarzają się częściej, niż myślimy

Podczas trwającego XVII Krajowego Zjazdu Lekarzy dr n. med. Łukasz Jankowski został ponownie wybrany na stanowisko prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej. Jego kontrkandydatem był dr n. med. Tadeusz Urban. Dotychczasowy prezes wygrał stosunkiem głosów 266:193. Głosowanie przebiegało jednak w cieniu problemów technicznych i zgłoszonego incydentu cyberbezpieczeństwa.

Czytaj: Łukasz Jankowski ponownie wybrany na prezesa NIL

Zapewnienie odpowiedniego poziomu zdrowia jamy ustnej, prawidłowa dieta oraz odstawienie przez pacjenta używek, zwłaszcza papierosów i alkoholu – to najskuteczniejsze metody modulacji mikrobiomu jamy ustnej. – W tym zakresie trzeba mieć absolutnie kompleksowe podejście. Nie ma jednego cud-produktu, który można zaproponować pacjentom i uzyskać efekt. Tak się niestety nie da – mówi dr n. med. Ewa Rusyan, specjalistka stomatologii ogólnej i periodontologii, adiunkt w Zakładzie Stomatologii Zachowawczej WUM, ekspertka z zakresu m.in. ubytków niepróchnicowego pochodzenia, geriatrii i epidemiologii.