Wyjątkowa stomatologiczna biżuteria królowej Wiktorii

Z artykułu opublikowanego w „British Dental Journal” wynika, że królowa Wielkiej Brytanii i Irlandii Wiktoria panująca od 1837 do 1901 roku w dużym stopniu przyczyniła się do popularyzacji biżuterii ozdabianej ludzkimi zębami.

Jak można przeczytać w pracy zatytułowanej „Biżuteria żałobna” (Mourning jewellery), wprowadzanie zębów do biżuterii (najczęściej w celu zachowania pamięci o zmarłym) było praktykowane już w średniowieczu, ale tzw. biżuteria stomatologiczna największą popularnością cieszyła się w II połowie XIX wieku – za panowania królowej Wiktorii.

Upamiętnianie żyjących i zmarłych

Jako dowód swoich uczuć małżonek Wiktorii – książę Albert von Sachsen-Coburg und Gotha (1819–1861) wielokrotnie przekazywał królowej biżuterię zdobioną zębami, pazurami i innymi fragmentami ciał zwierząt (np. złoty naszyjniki, w który wkomponowano 44 zęby jeleni upolowanych w królewskiej posiadłości w Balmoral).

Jednak biżuteria zdobiona była także usuniętymi zębami osób bliskich parze królewskiej. Przykładowo, w złotą broszkę w formie kwiatu ostu wkomponowano mleczny ząb Aleksandryny Wiktorii (1840–1901) – najstarszej córki Wiktorii i Alberta, późniejszej cesarzowej Niemiec. Na odwrocie broszki umieszczono inskrypcję, że siedmioletniej księżniczce ząb wyrwał sam Albert.

Częściej jednak w ten sposób upamiętniano zmarłych. Jak podaje autorka pracy, Rachel Bairsto z Muzeum Brytyjskiego Towarzystwa Stomatologicznego w Londynie, w XIX stuleciu do biżuterii powszechnie włączano przedmioty związane ze zmarłą osobą. Typowym przykładem były włosy misternie wplecione w węzeł i zamknięte w broszce.

Biżuteria często uzupełniana była zębami – powszechnym tego przykładem były siekacze osadzone w złotym wisiorku. Przy bardzo wysokiej śmiertelności dzieci w uprzemysłowionych miastach angielskich, popularna była biżuteria związana z żałobą po zmarłym członku rodziny. Przykładem takiego upamiętnienia była broszka z dwoma zębami dziecka osadzonymi na złotym łańcuszku.

Biżuteria żałobna znakiem rozpoznawczym epoki wiktoriańskiej

Po śmierci księcia Alberta królowa pogrążyła się w żałobie, a praktyka ta stała się częścią życia w wiktoriańskiej Wielkiej Brytanii. Przyjęło się, że kobiety pozostają w żałobie do dwóch lat po śmierci bliskiej osoby. Celebrowanie żałoby było podzielone na trzy etapy i dopiero po zakończeniu pierwszego etapu, po roku, można było nosić biżuterię żałobną.

W związku z tym w Zjednoczonym Królestwie rozwinął się cały przemysł zaopatrujący kobiety w odpowiednią odzież i akcesoria, w tym sukienki żałobne, peleryny, płaszcze, wyroby pończosznicze, rękawiczki i odpowiednią biżuterię. – Noszenie biżuterii żałobnej zaczęło się jako prosty sposób zachowywania bliskości ze zmarłym, ale przekształciło się w wyszukaną sztukę. – napisała Rachel Bairsto.

Dentysta na planie filmowym to potrzeba drugiego rzędu, ale nie w przypadku filmu, w którym większość aktorów ma jeszcze zęby mleczne. Okazuje się, że w przypadku zdjęć do Harry’ego Pottera dentysta miał co robić.

T.H.

źródła: https://www.drbicuspid.com/index.aspx?sec=sup&sub=rst&pag=dis&ItemID=329285

https://www.nature.com/articles/s41415-021-3464-3