JAMA Network Open: SDF i uszczelniacze w walce z próchnicą u dzieci
W przeprowadzonym w ostatnim czasie badaniu oceniono skuteczność diaminofluorku srebra (SDF) i uszczelniaczy w zatrzymywaniu i zapobieganiu próchnicy u uczniów. Naukowcy z Nowego Jorku potwierdzili, że SDF daje wyniki porównywalne z uszczelniaczami, które są standardowo stosowane w opiece dentystycznej. W związku z tym badacze doszli do wniosku, że tego rodzaju leczenie miejscowe może być skuteczną i opłacalną alternatywą dla sealantów w poprawie stanu zdrowia jamy ustnej dzieci w wieku szkolnym.
Próchnica jest najczęstszą chorobą przewlekłą u dzieci, a jej rozwój ma związek z tym, czy młodzi pacjenci regularnie korzystają z leczenia stomatologicznego. Dlatego też dzieci z rodzin o niskich dochodach są narażone na większe ryzyko wystąpienia tej choroby w porównaniu z ich rówieśnikami z rodzin o wyższych dochodach. Dostępne badania wykazują, że próchnica nie tylko wpływa na jakość życia dzieci, ale może też obniżać wyniki w nauce i frekwencję w szkole.
Badanie z udziałem prawie 3000 uczniów nowojorskich szkół
W największym w kraju badaniu szkolnym dotyczącym zapobiegania próchnicy, zwanym CarriedAway, naukowcy z New York University College of Dentistry (NYU Dentistry) porównali skuteczność dwóch technik zapobiegania próchnicy – jednej, w której zastosowano diaminofluorek srebra i lakier fluorkowy oraz bardziej złożonej, w której stosowano tradycyjne uszczelniacze szkło-jonomerowe i lakier fluorkowy. Badanie objęło łącznie 2998 dzieci od klas przedszkolnych do klasy trzeciej z 47 nowojorskich szkół. W swoim badaniu naukowcy uwzględnili znaczne zróżnicowane rasowe i socjoekonomicznie, odpowiadające strukturze populacji Nowego Jorku.
Po odwiedzeniu każdej szkoły zespół prowadzący badania kliniczne (obejmował on nadzorującego lekarza dentystę oraz asystentki, higienistki i pielęgniarki stomatologiczne) przeprowadzał badania podstawowe w celu oceny frekwencji próchnicy u uczniów, a następnie stosował lakier fluorkowy i/lub uszczelniacze albo diaminofluorek srebra – zależnie od leczenia wybranego w danej grupie uczestników. Pierwsze wizyty odbyły się w 2019 roku oraz na początku roku 2020, ale były wstrzymane podczas pandemii COVID-19, kiedy cała opieka medyczna w amerykańskich szkołach została zawieszona (wznowiona po upływie dwóch lat).
Wysoka skuteczność diaminofluorku srebra
Badacze potwierdzili, że zarówno proste, jak i złożone leczenie było skuteczne w zatrzymywaniu i zapobieganiu próchnicy u dzieci. Pojedynczy zabieg z użyciem diaminofluorku srebra zapobiegł rozwojowi próchnicy w 81% przypadków. Podobnie jeden zabieg z użyciem uszczelniaczy zapobiegł tej chorobie u 82% dzieci. Dodatkowo leczenie z użyciem SDF zatrzymało dalszy rozwój próchnicy u 56% uczestników, w porównaniu z 46% w przypadku stosowania sealantów.
– Bez profilaktyki ubytki zębowe stale się pogłębiają, o ile nie są leczone. Jeden zabieg profilaktyki ubytków w ramach CariedAway, przeprowadzony tuż przed zamknięciem szkół z powodu pandemii, był nadzwyczaj skuteczny w ciągu następnych dwóch lat. Nie znam żadnego innego zabiegu profilaktycznego w stomatologii, który miałby tak korzystny wpływ w czasie całej pandemii – dodał jeden z autorów badania, dr Richard Niederman z Zakładu Epidemiologii i Promocji Zdrowia NYU Dentistry.
Bardziej dostępny niż uszczelniacze
Ponieważ diaminofluorek srebra nie generuje wysokich kosztów, można go stosować w krótszym czasie niż uszczelniacze stomatologiczne i jest podawany także przez średni personel medyczny, amerykańscy badacze uważają, że może on znacznie poprawić zarówno zasięg, jak i skuteczność profilaktyki próchnicy w środowisku szkolnym.
– Uzyskane przez nas wyniki optują za stosowaniem diaminofluorku srebra w celu zapobiegania ubytkom w szkolnych programach zdrowia jamy ustnej. Dają też możliwość rozszerzenia dostępu do tak ważnej opieki zdrowotnej w zakresie jamy ustnej – powiedział inny współautor artykułu, dr Ryan Richard Ruff z Wydziału Epidemiologii i Promocji Zdrowia New York University Dentistry.
Badanie zatytułowane „Effect of silver diamine fluoride on caries arrest and prevention: The CariedAway school-based randomized clinical trial”, zostało opublikowane online w czasopiśmie „JAMA Network Open”.
– My nie oczekujemy, żeby ktoś wykonywał zaawansowane procedury rekonstrukcyjne, ale podstawowo zabezpieczył ząb, a taką umiejętność posiada każdy lekarz dentysta – mówi o postępowaniu w przypadkach urazów zębów u dzieci dr n. med. Piotr Sobiech z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Czy stomatologom pomoże nowy podręcznik o leczeniu urazów zębów u dzieci, który wkrótce ujrzy światło dzienne? O tym rozmawiają prof. dr hab. n. med. Dorota Olczak-Kowalczyk, konsultant krajowy w dziedzinie stomatologii dziecięcej, dr n. med. Piotr Sobiech oraz dr Dariusz Paluszek, wiceprezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie.
T.H.
Przewiń, aby wideo odtworzyło się z dźwiękiem
Lazy loading aktywny – odtwarzanie rozpocznie się po pojawieniu się nagrania w kadrze
