Regularne wizyty u dentysty a ryzyko raka wątroby i powikłań marskości

Wyniki najnowszego badania obejmującego kilkadziesiąt tysięcy pacjentów z marskością wątroby sugerują, że regularne wizyty u stomatologa mogą wiązać się z niższym ryzykiem raka wątrobowokomórkowego (hepatocellular carcinoma; HCC) oraz mniejszą liczbą powikłań marskości. Praca naukowców z Virginia Commonwealth University w Richmond (USA) została opublikowana w marcu tego roku.

Analiza objęła prawie 48 tys. weteranów z rozpoznaną wyrównaną marskością wątroby, czyli stadium choroby, w którym wątroba jest uszkodzona, ale nadal pełni swoje funkcje. Badacze oceniali wpływ regularnej opieki stomatologicznej, definiowanej jako co najmniej jedna wizyta higienizacyjna lub jedna wizyta kontrolna w roku.

Mniejsze ryzyko raka wątroby i powikłań

Jedynie niewielka część pacjentów objętych badaniem – 17,5% – korzystała z regularnej opieki dentystycznej, co wskazuje na problem niedostatecznej integracji stomatologii z opieką ogólnomedyczną. Pacjenci regularnie leczący się u stomatologa mieli istotnie lepsze rokowanie kliniczne. W tej grupie odnotowano niższe o 27% ryzyko rozwoju raka wątrobowokomórkowego. Dodatkowo zaobserwowano mniejsze ryzyko powikłań marskości, takich jak wodobrzusze oraz encefalopatia wątrobowa, a także niższy odsetek hospitalizacji z powodu zaostrzeń choroby.

Możliwe mechanizmy biologiczne

Autorzy badania wskazują, że kluczową rolę mogą odgrywać mechanizmy związane z przewlekłym stanem zapalnym oraz mikrobiomem jamy ustnej. Zła higiena jamy ustnej sprzyja obciążeniu bakteryjnemu, które może nasilać ogólnoustrojową odpowiedź zapalną.

U pacjentów z marskością wątroby, u których często występuje dysregulacja układu odpornościowego, dodatkowy stan zapalny może przyspieszać progresję choroby i zwiększać ryzyko powikłań.

Znaczenie dla praktyki stomatologicznej

Wyniki badania mają istotne znaczenie także dla lekarzy dentystów, ponieważ duża część pacjentów stomatologicznych to osoby obciążone chorobami ogólnoustrojowymi. Regularna higienizacja i wizyty kontrolne mogą potencjalnie stanowić element wspierający terapię pacjentów hepatologicznych. Naukowcy z Richmond podkreślają, że opieka stomatologiczna powinna być traktowana jako część szerszego modelu profilaktyki zdrowia ogólnego, a nie wyłącznie jako leczenie miejscowe.

Wnioski kliniczne

Choć badanie naukowców z Virginia Commonwealth University miało charakter obserwacyjny, jego wyniki wpisują się w coraz większą liczbę dowodów na związek zachodzący między zdrowiem jamy ustnej a chorobami ogólnoustrojowymi. Regularne wizyty u dentysty mają znaczenie wykraczające poza profilaktykę próchnicy czy chorób przyzębia. W kontekście pacjentów z marskością wątroby może to oznaczać konieczność współpracy między hepatologami a lekarzami stomatologami.

Artykuł pt. „Dental prophylactic Interventions are Associated with Lower Decompensation-related Hospitalizations over 2 years in Cirrhosis” został opublikowany 19 marca 2026 r. w „JHEP Reports”, czasopiśmie naukowym Europejskiego Towarzystwa Badań nad Wątrobą (EASL).

Źródła: https://www.oralhealthgroup.com/

https://www.sciencedirect.com/

Warto podkreślać rolę lekarzy dentystów w profilaktyce oraz diagnostyce chorób ogólnych, które mogą manifestować się w jamie ustnej. Zalicza się do nich m.in. cukrzyca, choroby autoimmunologiczne, schorzenia wątroby czy nowotwory, które rozwijają się na błonach śluzowych. – Jama ustna jest zwierciadłem organizmu, tego, co dzieje się w środku. Niestety, wielu pacjentów nie potrafi lub nie chce w to uwierzyć, nawet podczas realnych rozmów z lekarzami dentystami – mówi prof. dr hab. n. med. Marzena Dominiak, prezydent Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, prorektor ds. umiędzynarodowienia uczelni Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.