Regularne mycie zębów a umiejętność radzenia sobie ze stresem u dzieci

Szczotkowanie zębów dwa lub więcej razy dziennie może znacząco poprawić umiejętność radzenia sobie ze stresem i przeciwnościami losu u dzieci w wieku szkolnym, zwłaszcza tych pochodzących z mniej zamożnych rodzin. To wniosek płynący z badania japońskich autorów, które zostało opublikowane w „BMC Oral Health”.

Autorzy pracy napisali również, że odpowiednio częste mycie zębów może wykazywać pozytywny wpływ na rozwój umysłowy dzieci z uboższych domów.

Szczotkowanie zębów a depresja w przyszłości

– W naszym badaniu odkryliśmy, że dzieci, które szczotkowały zęby dwa lub więcej razy dziennie w pierwszej klasie, miały lepsze wyniki w zakresie odporności na występujące przeciwności w czwartej klasie niż dzieci, które w pierwszej klasie myły zęby raz dziennie lub rzadziej – napisali autorzy z zespołu kierowanego przez dr Ayako Suzuki z Tokyo Medical and Dental University.

Jak podali badacze, odporność, zdolność do przystosowania się do przeciwności losu, pomaga chronić przed przyszłymi problemami ze zdrowiem psychicznym, takimi jak depresja i lęk. Celem badania była ocena, czy regularne szczotkowanie zębów zwiększa odporność u uczniów, w szczególności tych dorastających w gorszych warunkach materialnych.

Ocena stanu kilku tysięcy uczniów z Tokio

Naukowcy posłużyli się danymi z badania pt. „Adachi Child Health Impact of Living Difficulty Study”, które rozpoczęto w 2015 r. z udziałem uczniów pierwszej klasy ze wszystkich publicznych szkół podstawowych w Adachi – jednej z dzielnic Tokio. W badaniu łącznie oceniano stan 4291 dzieci, których średnia wieku wynosiła 6,65 lat.

Dzieci były obserwowane aż do czwartej klasy w 2018 r., a ostateczna analiza obejmowała 3459 uczniów w średnim wieku 9,59 lat. W kwestionariuszach wzięto pod uwagę m.in. częstość szczotkowania zębów, umiejętność radzenia sobie z problemami oraz poziom zamożności rodzin. Ten ostatni czynnik oceniano na podstawie dochodów gospodarstw domowych, skali deprywacji materialnej oraz trudności rodzin w regulowaniu płatności. Rodzice lub opiekunowie zgłaszali nawyki swoich dzieci w zakresie szczotkowania zębów, a odporność mierzono za pomocą Skali Prężności Zaradczej Dzieci (ang. Children’s Resilient Coping Scale).

W badaniu ustalono, że dzieci, które szczotkowały zęby dwa lub więcej razy dziennie w pierwszej klasie, miały wyniki odporności o 3,5 punktu wyższe w czwartej klasie w porównaniu z tymi, które szczotkowały zęby rzadziej. Po uwzględnieniu czynników zakłócających, pozytywny związek był znaczący w przypadku dzieci z najuboższych środowisk, a częste szczotkowanie zębów wiązało się ze wzrostem odporności o 2,66 punktu (95% przedział ufności [CI] = 0,53–4,79). Nie zaobserwowano natomiast istotnego związku między częstością mycia zębów a odpornością wśród dzieci z bardziej zamożnych domów.

Wprowadzenie prostych zmian może dać dobre efekty

Badanie miało jednak pewne ograniczenia. Opierało się na deklaracjach opiekunów na temat częstości szczotkowania zębów i odporności dzieci, co mogło być nie do końca obiektywne. Autorzy dodali, że przyszłe badania powinny opierać się na bardziej obiektywnej ocenie nawyków szczotkowania zębów przez uczniów.

– Polityka zdrowotna, która koncentruje się na stosunkowo prostych do poprawy zachowaniach prozdrowotnych związanych z częstością szczotkowania zębów, może potencjalnie przyczynić się do zwiększenia odporności dzieci z ubogich środowisk – podsumowali autorzy artykułu pt. „Frequent toothbrushing boosts resilience among children in poverty: results from a population-based longitudinal study”.

– Znamy wiele różnych metod adaptujących dziecko do środowiska stomatologicznego. Są to m.in. metody behawioralne. Najważniejsze jest jednak to, by właściwie odnosić się do dziecka. Ono nie może być traktowane jak przedmiot. Zawsze musimy nawiązywać kontakt z dzieckiem, patrzeć mu w oczy, rozmawiać z nim i nie pozwalać rodzicom, by odpowiadali za dziecko na pytania – mówi prof. dr hab. n. med. Dorota Olczak-Kowalczyk, konsultant krajowy ds. stomatologii dziecięcej, prezes Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej. Jakie znaczenie dla pracy dentystów z dziećmi ma znajomość psychologii dziecięcej i poszczególnych faz rozwojowych dzieci? Na co, w kontekście budowania prawidłowych wzorców, zwracać uwagę rodzicom? Zapraszamy do obejrzenia materiału filmowego!

T.H.

Źródła: https://www.drbicuspid.com/

https://bmcoralhealth.biomedcentral.com/