Rak jamy ustnej: współpraca lekarzy i… geologów
Eksperci z Instytutu Stomatologii, Instytutu Nauk Medycznych oraz Wydziału Nauk Geologicznych Uniwersytetu w Aberdeen (Szkocja) podejmują współpracę, aby ułatwić wykrywanie zmian potencjalnie złośliwych, które mogą przekształcić się w raka jamy ustnej. Projekt o wartości ćwierć miliona funtów szterlingów jest finansowany przez brytyjskie organizacje charytatywne.
Rak jamy ustnej jest coraz poważniejszym problemem zdrowotnym, w przypadku którego wskaźniki przeżywalności poprawiają się tylko w ograniczonym stopniu – głównie z powodu późnej diagnozy, gdy zaawansowany stan choroby nie pozwala już na wyleczenie. Jednym z głównych wyzwań stojących przed lekarzami jest brak wiarygodnych metod przewidywania, które zmiany niosą za sobą większe ryzyko rozwoju raka.
Naukowcy ze Szkocji posłużą się technikami zwykle stosowanymi w geologii i materiałoznawstwie do opracowania metod, które pomogą wykrywać postępy choroby, to zaś może ułatwić identyfikację pacjentów na wczesnym etapie choroby, gdy szanse na wyleczenia są znacznie większe.
Finansowany przez organizację charytatywną Cancer Research UK multidyscyplinarny zespół z University of Aberdeen, w skład którego wchodzą dr Rasha Abu-Eid z Instytutu Stomatologii, prof. Valerie Speirs z Instytutu Nauk Medycznych oraz dr Dave Muirhead, kierownik Wydziału Nauk Geologicznych, współpracuje ze specjalistami z całego świata, m.in. prof. W. M. Tilakaratne i prof. Thomasem Georgem Kallarakkal z University of Malaya (Malezja), prof. B. S. Siriwardeną z University of Peradeniya (Sri Lanka) oraz prof. Jaqueline James z Queen’s University Belfast.
Dr Rasha Abu-Eid wyjaśniła: – W ostatnich latach na całym świecie obserwujemy wzrost liczby zachorowań na raka jamy ustnej i pomimo postępów w leczeniu, wskaźniki śmiertelności pozostają wysokie. Ale podobnie jak w przypadku wielu innych nowotworów, jeśli rak jamy ustnej zostanie wykryty wcześnie, istnieje większa szansa na pomyślne wyleczenie. Dlatego rozpoznanie potencjału kancerogennego w zmianach przednowotworowych pomoże we wczesnym wykryciu choroby.
Techniki stosowane w geologii będą identyfikować zagrożenie rakiem
– W naszej pracy posłużymy się spektroskopią Ramana, techniką powszechnie stosowaną do określania składu chemicznego oraz struktury minerałów i materiałów, w celu wygenerowania chemicznych „odcisków palców” tkanek jamy ustnej. Następnie użyjemy patologii cyfrowej do określenia morfologii tkanek na poziomie mikroskopii. Te dwie techniki zostaną następnie połączone, by ocenić ryzyko zachorowania na raka – tłumaczyła Abu-Eid.
– Za projektem tym stoi silny międzynarodowy zespół interdyscyplinarny, który zajmie się tym globalnym problemem zdrowotnym. Metody stosowane przez naukowców znajdą szersze zastosowanie w badaniu różnych typów nowotworów, a uzyskane odkrycia będą miały znaczne przełożenie na wyniki leczenia pacjentów – kontynuowała dr Rasha Abu-Eid.
Lepsze, szybsze sposoby diagnozowania i leczenia raka jamy ustnej
Badanie to, prowadzone w Aberdeen Cancer Centre, rozpocznie się już w kwietniu 2023 roku i będzie opierać się na pracach pilotażowych sfinansowanych przez lokalną organizację charytatywną – Friends of ANCHOR. Sarah-Jane Hogg, dyrektor tej organizacji, powiedziała: – Jesteśmy bardzo zadowoleni z sukcesu, jaki odniosła dr Abu-Eid, ubiegając się o znaczne dofinansowanie na tę ważną pracę nad wczesną diagnostyką raka jamy ustnej. Badania pilotażowe na wczesnym etapie to podstawa, na której zbudowane są badania na dużą skalę, dlatego przeznaczamy do 100 000 funtów szterlingów rocznie na finansowanie siedmiu takich projektów pilotażowych.
– Finansowanie, w ramach którego od 2010 roku wsparto 79 projektów, możemy zapewnić dzięki darczyńcom i fundraiserom. W naszym mieście mamy tak pionierskie umysły, których praca pogłębia naszą wiedzę na temat przyczyn nowotworów i pomaga znaleźć lepsze, szybsze sposoby diagnozowania i leczenia tych chorób – podsumowała szefowa organizacji Friends of ANCHOR.
– Należy edukować nie tylko pacjentów, ale też nas, specjalistów. Rola lekarzy dentysty w leczeniu, rozpoznawaniu, profilaktyce nowotworów głowy i szyi jest bardzo ważna – mówi w rozmowie z Dentonetem prof. dr hab. Wojciech Golusiński z Wielkopolskiego Centrum Onkologii w Poznaniu. – Lekarz dentysta może spowodować, że chory z nowotworem jamy ustnej czy gardła zgłosi się szybko do leczenia. Natomiast jeśli lekarz dentysta nie zauważy, że nowotwór się rozwija, jest bardzo źle. Znamy przykłady, gdzie tego typu zmiany w obrębie jamy ustnej były leczone przez lekarza dentystę, przez miesiąc czy dwa, były stosowane żele – opowiada prof. Golusiński.
T.H.
Przewiń, aby wideo odtworzyło się z dźwiękiem
Lazy loading aktywny – odtwarzanie rozpocznie się po pojawieniu się nagrania w kadrze
