Ból stawów skroniowo-żuchwowych – jakie zabiegi są skuteczne?

Spośród prawie sześćdziesięciu zabiegów lub kombinacji terapii szeroko stosowanych w leczeniu przewlekłego bólu stawów skroniowo-żuchwowych (ssż) tylko kilka wykazuje wysoką skuteczność u pacjentów. Wyniki badania przeglądowego, które oceniało ich efektywność, zostały opublikowane 15 grudnia na łamach czasopisma naukowego „BMJ”.

Z przeglądu 153 badań, w których obserwowano łącznie 8713 pacjentów, wynika, że pewne interwencje powszechnie stosowane w leczeniu przewlekłego bólu stawów skroniowo-żuchwowych wykazują niską lub bardzo niską skuteczność. Należą do nich: użycie szyn okluzyjnych, wstrzykiwanie środków zwiotczających mięśnie oraz podawanie leków przeciwbólowych.

Aktywność fizyczna niezmiennie ważna

– Ograniczając się do działań o umiarkowanej lub wysokiej skuteczności w walce z przewlekłym bólem stawów skroniowo-żuchwowych, najbardziej skuteczne okazały się zabiegi, w których kładzie się nacisk na radzenie sobie oraz utrzymywanie aktywności fizycznej – napisali naukowcy z zespołu kierowanego przez dr Holly Crandon z Michael G. DeGroote Institute for Pain Research and Care na McMaster University w Hamilton (Kanada).

Ból stawów skroniowo-żuchwowych to najczęstsza przyczyna ciągłego bólu mięśniowo-szkieletowego zaraz po dolegliwościach bólowych dolnej partii pleców. Na całym świecie na przewlekły ból ssż cierpi do 9% dorosłych. Chociaż dostępnych jest wiele metod leczenia zachowawczego, farmakologicznego i inwazyjnego, to ich skuteczność nie jest do końca określona.

Badanie nadzorowane przez ekspertów klinicznych

Aby ocenić, które z zabiegów podejmowanych w przypadku bólu ssż są najskuteczniejsze, badanie było nadzorowane przez ośmiu ekspertów klinicznych z Kanady, USA, Chin, Kolumbii, Norwegii i Szwajcarii, w tym lekarzy dentystów, chirurga stomatologicznego i terapeutę bólu orofacjalnego, a także trzech pacjentów zmagających się z przewlekłym bólem ssż.

Wśród około 60 zabiegów ocenianych w analizowanych badaniach znalazły się m.in. laseroterapia przy zastosowaniu niskich dawek, zastrzyki z kwasu hialuronowego, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), opioidy, discektomia stawu skroniowo-żuchwowego oraz artrocenteza. Po dokonaniu wyboru badań kwalifikujących się do oceny autorzy podali, że największą skuteczność w leczeniu przewlekłego bólu ssż wykazały: terapia poznawczo-behawioralna z biofeedbackiem lub terapią relaksacyjną, mobilizacja szczęki przy wsparciu terapeuty oraz manualna terapia punktów spustowych.

Badacze podali, że w celu osiągnięcia minimalnie istotnej różnicy w łagodzeniu bólu, wynoszącej 1 cm w 10-centymetrowej skali VAS, terapia poznawczo-behawioralna zapewniła różnicę ryzyka (RD) wynoszącą 36% (95% przedział ufności [CI], 33 do 39). Mobilizacja szczęki wspomagana przez terapeutę również miała RD na poziomie 36% (95% CI, 33 do 39), a manualna terapia punktów spustowych – RD na poziomie 32% (95% CI, 29 do 34).

Do najmniej skutecznych metod autorzy przeglądu zaliczyli m.in.: stosowanie kremu z kapsaicyną, biofeedback (biologiczne sprzężenie zwrotne), leki NLPZ, steroidy oraz zastrzyki steroidowe. – W tej dużej metaanalizie randomizowanych badań znajdujemy potwierdzenie, że zabiegi obejmujące mechanizmy radzenie sobie i zachęcające do ruchu i aktywności były najbardziej skuteczne w ograniczaniu przewlekłego bólu związanego z zaburzeniami stawu skroniowo-żuchwowego – napisali autorzy badania pt. „Management of chronic pain secondary to temporomandibular disorders: a systematic review and network meta-analysis of randomised trials”.

Jakie są najczęstsze błędy w diagnostyce zaburzeń stawów skroniowo-żuchwowych? – Wskażę jeden, ale zasadniczy. To pomijanie faktu, że pacjent zaciska zęby. A to fizjologia – mówi dr n. med. Michał Paulo, lekarz stomatolog, wykładowca.

T.H.

Źródła: https://www.drbicuspid.com/dental-specialties/orofacial-pain/tmj-tmd/article/15660422/new-guidance-for-chronic-jaw-pain-released

https://www.bmj.com/content/383/bmj-2023-076226