Przerost dziąseł – które leki go powodują?

Przerost dziąseł zaburza estetykę uśmiechu i jest źródłem dyskomfortu, może także utrudniać żucie i powodować trudności w mówieniu. Jest objawem chorób błony śluzowej jamy ustnej i tkanek przyzębia, a także powikłaniem leczenia ortodontycznego, np. wskutek kumulacji niklu w płytce nazębnej. Hiperplazja dziąseł może być też symptomem chorób niestomatologicznych, takich jak m.in. wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna, białaczka, sarkoidoza, choroba Hashimoto, AIDS. Do przerostu dziąseł może również dochodzić wskutek terapii z zastosowaniem określonych leków.

Za polekowy przerost dziąseł opowiadają przede wszystkim blokery kanałów wapniowych, leki przeciwpadaczkowe oraz cyklosporyna.

Blokery kanałów wapniowych

Blokery kanałów wapniowych (ang. calcium channel blockers; CCB), zwane też antagonistami wapnia, to leki powszechnie stosowane w przypadku występowania nadciśnienia tętniczego, dławicy piersiowej oraz arytmii. Zasadniczo dzieli się je na dwie podgrupy: pochodne dihydropirydyny (DHP), które przede wszystkim powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych (np. amlodypina i nifedypina), oraz blokery niedihydropirydynowe (nie-DHP), które mają wpływ na funkcje serce (np. werapamil i diltiazem).

Badania wykazały, że większa częstość występowania przerostu dziąseł dotyczy pacjentów przyjmujących blokery dihydropirydynowe (DHP) niż osób leczonych innymi blokerami. Sugeruje się, że przerost dziąseł w terapii blokerami kanałów wapniowych występuje z powodu nagromadzenia włókien kolagenowych bez odpowiedniej degradacji.

Leki przeciwpadaczkowe

Dowiedziono, że lekiem przeciwpadaczkowym najczęściej odpowiedzialnym za przerost dziąseł jest fenytoina. Jest to pochodna hydantoiny, bloker kanałów sodowych, który stabilizuje błonę komórkową neuronów, tym samym zapobiegając napadom padaczkowym.

Z badań wynika, że u około połowy pacjentów przyjmujących fenytoinę występuje przerost dziąseł, zwykle już w ciągu miesiąca od rozpoczęcia terapii. Przerost wywołany fenytoiną wynika z interakcji między lekiem a fibroblastami, co skutkuje ograniczeniem degradacji kolagenu i apoptozą fibroblastów. Prowadzone badania sugerują, że za przerost dziąseł mogą odpowiadać również inne leki przeciwpadaczkowe, m.in. lamotrygina, okskarbazepina i fenobarbital.

Cyklosporyna

Jest to lek immunosupresyjny, który pomaga zapobiegać odrzuceniu narządu po przeszczepie, stosowany także w leczeniu chorób autoimmunologicznych, takich jak łuszczyca i reumatoidalne zapalenie stawów. Lek ten działa poprzez hamowanie limfocytów T, co ogranicza odpowiedź immunologiczną organizmu. Chociaż cyklosporyna wykazuje wysoką skuteczność, nawet u 90% pacjentów przyjmujących ten lek rozwija się przerost dziąseł. Mechanizm tego zjawiska nie został w pełni poznany, ale uważa się, że ma on związek z syntezą i degradacją cząsteczek macierzy pozakomórkowej, hamowaniem fagocytozy kolagenu i namnażaniem się fibroblastów.

Hiperplazja dziąseł jest stanem odwracalnym, jeżeli powodujący ją lek zostanie odstawiony. Wskazane jest, aby przeprowadzając wywiad lekarski u pacjenta z przerostem dziąseł, stomatolog pytał o przyjmowane przez niego leki i miał wiedzę, które z nich mogą być odpowiedzialne za stan dziąseł chorego. Aktualna wiedza i odpowiednie narzędzia pozwolą zapewnić pacjentom jak najlepszą opiekę.

Źródło: https://www.drbicuspid.com/