Przejdź do treści
Dentonet.pl Lekarz Problem dysgeuzji w praktyce dentystycznej

Problem dysgeuzji w praktyce dentystycznej

Obserwuj w GoogleDodaj nasze treści jako preferowane w Google i trafiaj na nie częściej.

Przyjmowanie leków może stanowić wyzwanie dla wielu pacjentów, nie tylko z powodu liczby lub wielkości tabletek, ale również ze względu na ich smak. Nierzadkim problemem jest dysgeuzja – zaburzone odczuwanie smaku, najczęściej opisywane jako smak gorzki lub metaliczny. Może to stanowić poważny problem dla pacjentów, wpływając na ich komfort i konsekwencję w przyjmowaniu leków.

Problem dysgeuzji w praktyce dentystycznej

Z dysgeuzją mamy do czynienia wtedy, gdy leki oddziałują na określone receptory smakowe w jamie ustnej, wyzwalając kaskadę reakcji, które sygnalizują mózgowi odczuwanie określonego smaku, np. goryczy. Wiedza, które leki mogą powodować zmianę odczuwanego smaku, ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia odpowiedniej opieki i skutecznego leczenia naszych pacjentów.

Leki na ADHD

Amfetamina/dekstroamfetamina powoduje objaw znany jako „język Adderall” (od nazwy handlowej leku), który odnosi się do nieprzyjemnych dla pacjenta skutków ubocznych w jamie ustnej. Jak potwierdzono, dysgeuzję powoduje również inny lek na ADHD: lisdeksamfetamina (np. Vyvanse/Elvanse).

Wiele leków powoduje wysuszanie błony śluzowej jamy ustnej, co może skutkować zmianą smaku odczuwanego przez pacjenta. Do grupy tej należą:

– leki przeciwhistaminowe: cetyryzyna, loratadyna,

– leki moczopędne: hydrochlorotiazyd, furosemid, spironolakton,

– leki na chorobę Parkinsona: karbidopa/lewodopa,

– antydepresanty: paroksetyna, bupropion.

Leki przeciwwirusowe

Wiadomo, że nirmatrelwir/rytonawir (Paxlovid), czyli lek stosowany w leczeniu COVID-19, odpowiada za objaw znany jako „usta Paxlovidowe”. Uważa się, że rytonawir pobudza receptory wykrywające gorzki smak.

Leki stosowane w chorobie refluksowej przełyku

Do leków skutecznych w leczeniu refluksu zalicza się inhibitory pompy protonowej (lansoprazol, omeprazol) oraz leki blokujące receptory H2 (famotydyna).

Zmieniony smak może wystąpić także, gdy niektóre leki są częściowo wchłaniane przez organizm, a następnie uwalniane do śliny, pozostawiając metaliczny posmak. Niektóre popularne leki, o których wiadomo, że powodują taki efekt, to:

– antybiotyki: tetracyklina, metronidazol, klarytromycyna, klindamycyna,

– leki przeciwcukrzycowe: metformina,

– leki przeciw dnie moczanowej: allopurynol,

– leki przeciwpsychotyczne: lit,

– witaminy i multiwitaminy dla kobiet w ciąży: Leki te zawierają metale, takie jak żelazo, miedź i cynk, które są niezbędne do odżywiania i rozwoju płodu, ale mogą powodować metaliczny smak,

– leki stosowane w chemioterapii: wielu pacjentów poddawanych chemioterapii zgłasza występowanie „chemicznego” lub metalicznego posmaku w ustach; cisplatyna, karboplatyna i oksaliplatyna to związki na bazie platyny, które mogą być bezpośrednio wyczuwalne przez pacjenta, także cyklofosfamid, doksorubicyna, winkrystyna i 5-fluorouracyl powodują metaliczny posmak, choć mechanizm tej reakcji nie jest wciąż w pełni poznany.

Jak radzić sobie w przypadku zmiany smaku?

U niektórych pacjentów zaburzenie smaku może sprawić, że żywność lub napoje staną się niejadalne, a to doprowadzi do zmniejszenia apetytu, utraty masy ciała i niedoboru składników odżywczych. Choć skutecznym sposobem na powstrzymanie dysgeuzji jest odstawienie leku, który ją wywołuje, są też inne metody pomocne w przypadku wystąpienia tego efektu ubocznego w jamie ustnej.

Utrzymywanie prawidłowej higieny jamy ustnej. Regularne szczotkowanie zębów i stosowanie płynu do płukania jamy ustnej może być pomocne w ograniczeniu i maskowaniu nieprzyjemnego smaku.

Żucie miętówki lub gumy bez cukru. Mogą one pomóc zneutralizować metaliczny lub gorzki smak.

Unikanie naczyń kuchennych wykonanych z metalu. Zapobiegnie to wzmocnieniu metalicznego posmaku żywności spożywanej przez pacjenta.

Należy unikać palenia. Substancje chemiczne zawarte w tytoniu i w dymie papierosowym zawierają metale ciężkie, które mogą wpływać na odczuwanie smaku.

Warto sprawdzić, czy u pacjenta nie występuje inne schorzenie. Jeśli przyczyną dysgeuzji nie są leki, może nią być np. choroba dziąseł, próchnica zębów, niedobór witaminy B12 lub cynku, cukrzyca bądź infekcja.

Ważne jest, aby lekarze stomatolodzy byli świadomi, które leki mogą prowadzić do dysgeuzji i tą wiedzą dzielili się ze swoimi pacjentami, proponując im skuteczne rozwiązania w przypadku występowania zaburzeń smaku wywołanych przez leki.

– Na pacjenta warto spojrzeć jako na całokształt, nie tylko na jego zęby. Istotna jest współpraca z lekarzami ogólnymi. Nie wszyscy lekarze mają świadomość, jak istotny wpływ mają choroby ogólne na zęby, a także odwrotnie – jak istotny wpływ mają zęby na choroby ogólne. Często nie widzimy tego, by kierowali pacjentów do stomatologa w ramach leczenia – mówi o wyzwaniach w opiece stomatologicznej nad pacjentami obciążonymi chorobami ogólnoustrojowymi dr n. med. Anna Sokołowska, adiunkt w Zakładzie Chorób Błony Śluzowej Jamy Ustnej i Przyzębia Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Źródło: https://www.drbicuspid.com/

Przewiń, aby wideo odtworzyło się z dźwiękiem

Lazy loading aktywny – odtwarzanie rozpocznie się po pojawieniu się nagrania w kadrze

Obserwuj nas w Google Discover

Chcesz częściej widzieć nasze treści w Google?Google DiscoverObserwujDodaj nasze treści jako preferowane w Google i trafiaj na nie częściej.
TH

Proponowane

Przejrzysta komunikacja i cyfryzacja budują zaufanie pacjenta Przejrzysta komunikacja i cyfryzacja budują zaufanie pacjenta

Przejrzysta komunikacja i cyfryzacja budują zaufanie pacjenta

Jak informuje serwis Business-review.eu, stan zdrowia jamy ustnej wielu rumuńskich pacjentów pozostawia wiele do życzenia – również w ich własnej ocenie. Wizyty profilaktyczne są rzadkie, zalecenia lekarzy nie zawsze są przestrzegane, a pacjenci trafiają do gabinetu często dopiero wtedy, gdy pojawia się silny ból. Sytuacja ta wskazuje na potrzebę wzmocnienia profilaktyki i edukacji zdrowotnej. W tym kontekście jednym z kluczowych elementów skutecznego leczenia staje się poprawa komunikacji między […]
Align Technology wprowadza innowacje usprawniające planowanie leczenia Invisalign® oraz zwiększające zaangażowanie pacjentów dzięki zintegrowanej platformie Align™ Digital Platform Align Technology wprowadza innowacje usprawniające planowanie leczenia Invisalign® oraz zwiększające zaangażowanie pacjentów dzięki zintegrowanej platformie Align™ Digital Platform

Align Technology wprowadza innowacje usprawniające planowanie leczenia Invisalign® oraz zwiększające zaangażowanie pacjentów dzięki zintegrowanej platformie Align™ Digital Platform

Align Technology – wiodąca globalna firma z branży wyrobów medycznych, która projektuje, produkuje i sprzedaje system przezroczystych nakładek Invisalign®, skanery wewnątrzustne iTero™ oraz oprogramowanie CAD/CAM exocad™ – zaprezentowała nowe rozwiązania w ramach zintegrowanej platformy Align™ Digital Platform*. Nowe funkcje zostały stworzone z myślą o lekarzach, aby jeszcze skuteczniej wspierać ich na każdym etapie leczenia – od wizualizacji i planowania terapii po jej realizację. Dzięki ulepszonym narzędziom […]
Lekarz dentysta i badania obrazowe – jakie są największe wyzwania? Lekarz dentysta i badania obrazowe – jakie są największe wyzwania?

Lekarz dentysta i badania obrazowe – jakie są największe wyzwania?

Badania obrazowe są nierozłączną częścią pracy każdego lekarza dentysty – nie ma bez nich mowy o prawidłowej diagnostyce, planowaniu leczenia czy kontrolowaniu jego efektów. Wyzwaniem, przed którym staje wielu praktykujących stomatologów jest jednak brak czasu na kompletne, precyzyjne opisanie i raportowanie wyników takich badań. Zdaniem prof. dr hab. n. med. Marty Dyszkiewicz-Konwińskiej, z pomocą lekarzom dentystom przychodzą jednak coraz bardziej rozwinięte narzędzia oparte na sztucznej inteligencji. – Pamiętajmy, że są to narzędzia […]
Jakie choroby ogólnoustrojowe manifestują się w jamie ustnej dzieci? Jakie choroby ogólnoustrojowe manifestują się w jamie ustnej dzieci?

Jakie choroby ogólnoustrojowe manifestują się w jamie ustnej dzieci?

Niedobory żywieniowe, niedobory odporności, białaczka, cukrzyca – to tylko kilka przykładów chorób ogólnoustrojowych, które mogą manifestować się w jamie ustnej dziecka. – Lekarz stomatolog jest lekarzem pierwszego kontaktu i czasami to właśnie on dostrzega pierwsze objawy zaburzenia ogólnoustrojowego i kieruje pacjenta do odpowiedniego lekarza medycyny w celu dalszej diagnostyki. Oglądajmy jamę ustną dzieci, bo możemy z niej dowiedzieć się naprawdę bardzo wiele – apeluje prof. dr hab. n. […]

Najnowsze

Szczepienia przeciw HPV pod ostrzałem dezinformacji. Co planuje resort zdrowia? Szczepienia przeciw HPV pod ostrzałem dezinformacji. Co planuje resort zdrowia?

Szczepienia przeciw HPV pod ostrzałem dezinformacji. Co planuje resort zdrowia?

Narastająca dezinformacja dotycząca szczepień przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), brak jednoznacznych komunikatów ze strony resortu zdrowia i zbliżające się ogłoszenie Programu Szczepień Ochronnych na 2027 r. – to główne kwestie poruszone w interpelacji grupy posłanek skierowanej do minister zdrowia. Jej autorki domagają się m.in. przedstawienia aktualnego stanowiska resortu oraz skoordynowania działań informacyjnych dotyczących profilaktyki zakażeń HPV. 5 listopada 2026 r. do ministerstwa zdrowia wpłynęła interpelacja w sprawie […]
Profilaktyka i nowoczesne technologie w centrum uwagi gabinetów Profilaktyka i nowoczesne technologie w centrum uwagi gabinetów

Profilaktyka i nowoczesne technologie w centrum uwagi gabinetów

Współczesny rynek stomatologiczny wyraźnie stawia na rozwój profilaktyki oraz wdrażanie zaawansowanych technologii, takich jak np. nowoczesne skanery. We wrześniu 2026 r. w Warszawie podczas konwencji NSK Dealers Convention, która zgromadziła czołowych partnerów i dystrybutorów firmy z regionu Europy Środkowo-Wschodniej, dyskutowano m.in. o bieżących potrzebach sprzętowych oraz preferencjach polskich lekarzy dentystów. Eksperci z branży podkreślali stale rosnące zainteresowanie segmentem profilaktyki oraz nowoczesnych technologii. – Widzimy ostatnimi czasy duże nasilenie wzrostu […]
Czy smartfon może być pomocny w poprawie higieny jamy ustnej u dziecka? Czy smartfon może być pomocny w poprawie higieny jamy ustnej u dziecka?

Czy smartfon może być pomocny w poprawie higieny jamy ustnej u dziecka?

Aplikacje mobilne i inne narzędzia cyfrowe mogą wspierać dzieci w nauce i utrwalaniu prawidłowych nawyków higieny jamy ustnej. Nie u wszystkich młodych użytkowników przynoszą jednak takie same efekty. Przegląd systematyczny i metaanaliza opublikowane w listopadzie 2025 r. wskazują, że wykorzystanie technologii mobilnych może poprawiać higienę jamy ustnej u dzieci, natomiast u nastolatków korzyści z takich działań są mniej wyraźne. Smartfony i urządzenia mobilne coraz częściej wykorzystywane są nie tylko do komunikacji i rozrywki, ale także […]
Demencja: Utrata zębów ważniejszym czynnikiem ryzyka niż dotąd sądzono? Demencja: Utrata zębów ważniejszym czynnikiem ryzyka niż dotąd sądzono?

Demencja: Utrata zębów ważniejszym czynnikiem ryzyka niż dotąd sądzono?

Utrata zębów może mieć większe znaczenie dla zdrowia poznawczego, niż dotychczas zakładano. W przeprowadzonym w Japonii badaniu obejmującym ponad 47 tys. osób w wieku 65 lat i starszych czynnik ten znalazł się na trzecim miejscu pod względem szacowanego udziału w przypadkach demencji – za objawami depresyjnymi i izolacją społeczną. U mężczyzn zajął nawet pierwsze miejsce. Wyniki dziewięcioletniej obserwacji wskazują, że zdrowie jamy ustnej warto szerzej uwzględniać […]

Treści przeznaczone wyłącznie dla profesjonalistów medycznych

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dostęp do części treści portalu Dentonet.pl jest przeznaczony wyłącznie dla profesjonalistów medycznych: lekarzy dentystów, higienistek stomatologicznych, asystentek stomatologicznych, techników dentystycznych oraz innych osób wykonujących zawód medyczny.

Ważne zastrzeżenie

Jeżeli nie jesteś profesjonalistą medycznym, możesz korzystać wyłącznie ze strefy ogólnej, przeznaczonej dla pacjentów i osób niezwiązanych zawodowo z medycyną.