Półpasiec jamy ustnej po szczepieniu przeciw COVID-19
Przyjęcie szczepionki Pfizer-BioNTech BNT162b2 chroniącej przed COVID-19 może być powiązane z wystąpieniem półpaśca (herpes zoster, HZ) w obrębie jamy ustnej. Praca dotycząca tego związku została opublikowana 10 listopada na stronie internetowej czasopisma naukowego „Cureus – Journal of Medical Science”.
W ciągu kilku tygodni po przyjęciu szczepionki na koronawirusa u niewielkiej liczby pacjentów rozwinął się półpasiec (łac. herpes zoster), wywołany przez wirusa Varicella zoster virus (VZV), który może pozostawać w postaci utajonej w zwojach rdzeniowych i zwojach nerwów czaszkowych.
Autorzy badania napisali, że lekarze dentyści powinni być świadomi potencjalnej aktywacji VZV po szczepieniu przeprowadzonym u pacjenta. Dodają, że może on zostać pominięty lub błędnie zdiagnozowany jako stan zapalny, ból w obrębie jamy ustnej lub izolowana opryszczka jamy ustnej.
– W związku z tym w trakcie badania wewnątrzustnego, zwłaszcza prowadzonego przez dentystę u pacjenta zaszczepionego przeciw COVID-19 należy poświęcić więcej uwagi potencjalnej obecności półpaśca w jamie ustnej – napisali naukowcy z grupy kierowanej przez dr. Joego Iwanagę z Centrum Neuronauki Klinicznej w Tulane University School of Medicine w Nowym Orleanie (USA).
W Stanach Zjednoczonych od dziesięcioleci notuje się wzrost diagnozowanych przypadków półpaśca. W latach 1945–1949 w USA było 0,76 infekcji HZ na 1000 osób, a w latach 2000–2007 już 3,15 zachorowań na każde 1000 mieszkańców. Zdaniem autorów badania powszechność szczepień przeciw COVID-19 sprawi, że liczba przypadków półpaśca jamy ustnej będzie nadal rosła.
Czy SARS-CoV-2 powoduje aktywację VZV?
Z innego, przeprowadzonego w ostatnim czasie badania wynika, że koronawirus SARS-CoV-2 jest silnie powiązany z aktywacją wirusa ospy wietrznej i półpaśca, jednak mechanizm ten pozostaje niejasny. Pojawiło się też kilka doniesień o aktywacji wirusa ospy wietrznej i półpaśca po zaszczepieniu przeciwko COVID-19, jednak reakcje skórne w tych przypadkach dotyczyły innych części ciała niż jama ustna.
Co więcej, nie jest to pierwszy raz, kiedy przyjęcie szczepionki przeciwko COVID-19 jest wiązane z wystąpieniem skutków ubocznych w obrębie jamy ustnej i twarzy. W badaniu opublikowanym w lutym tego roku wykazano, że szczepionka Pfizera oraz szczepionka Moderny (mRNA-1273) zostały powiązane z niepożądanymi reakcjami na przyjmowane przez pacjentów leki, takimi jak trwające jakiś czas porażenie nerwu twarzowego.
Herpes zoster u pięciorga zaczepionych pacjentów w Japonii
W maju 2021 roku w Japonii przeciwko COVID-19 zaczęto stosować szczepionkę Pfizer-BioNTech. Do października tego roku u 5 zaczepionych pacjentów, którzy byli następnie leczeni stomatologicznie (w tym 4 kobiet) wykazano jednostronnie obecność pęcherzyków i owrzodzeń.
Pacjenci ci – w wieku od 59 do 97 lat – otrzymali pierwszą lub drugą dawkę szczepionki w ciągu 1–3 tygodni przed wizytą u stomatologa. Autorzy artykułu napisali, że u czterech osób wystąpiły zmiany na podniebieniu, a u jednej pacjentki w obrębie żuchwy. Na podstawie badań klinicznych jednostronnej wysypki utrzymującej się do 7 dni u całej piątki rozpoznano półpaśca jamy ustnej. W tej grupie pacjentów tylko jedna osoba była leczona lekiem przeciwwirusowym. U pacjentki tej wystąpiła również reakcja skórna na uchu i oczodole.
Przy powszechności szczepień przeciwko COVID-19 należy oczekiwać, że będą rozpoznawane kolejne przypadki zakażeń półpaścem związane z wakcynacją przeciwko COVID-19. Naukowcy wyrazili nadzieję, że przełoży się to także na większą liczby badań nad tą zależnością.
Jak podali autorzy, w opisywanym przypadku pacjentów z Japonii nie była znana historia szczepień tych osób przeciwko półpaścowi oraz ospie wietrznej. Jednak wcześniej przeprowadzone badania wykazały, że u osób, które były zaszczepione przeciw ospie wietrznej i półpaścowi, diagnozowano HZ związany z COVID-19.
Zaburzenia oddychania, które mają bezpośredni wpływ na stan zdrowia, a w konsekwencji długość życia, mogą i powinny być leczone przez chirurgów szczękowo-twarzowych we współpracy z ortodontami - mówi dr. n. med. Konrad Walerzak.
T.H.
źródła: https://www.drbicuspid.com/index.aspx?sec=sup&sub=hyg&pag=dis&ItemID=329633
