Periodontitis jako czynnik ryzyka chorób ogólnoustrojowych u mężczyzn

Coraz więcej dowodów naukowych pokazuje, że zdrowie jamy ustnej odgrywa kluczową rolę w ogólnym dobrostanie mężczyzn. EFP podkreśla w swoim komunikacie, że zaawansowane zapalenie przyzębia nie tylko zwiększa ryzyko chorób ogólnoustrojowych, takich jak cukrzyca czy choroby sercowo-naczyniowe, lecz może także wiązać się z zaburzeniami erekcji, pogorszeniem jakości nasienia, a nawet rakiem prostaty.

Zdrowa jama ustna jest fundamentem zdrowego organizmu. Choroby przyzębia, zwłaszcza ich ciężka postać – periodontitis – są coraz częściej łączone z chorobami niezakaźnymi, takimi jak cukrzyca, choroby sercowo-naczyniowe, reumatoidalne zapalenie stawów czy choroba Alzheimera. Najnowsze analizy wskazują również na istotny związek między zapaleniem przyzębia a zaburzeniami erekcji. Mężczyźni z periodontitis są nawet dwu- lub trzykrotnie bardziej narażeni na problemy z erekcją niż panowie ze zdrowym przyzębiem.

– Zaburzenia erekcji często współistnieją z nadciśnieniem, chorobami serca, zaburzeniami lipidowymi, źle kontrolowaną cukrzycą czy otyłością. Te same czynniki zwiększają ryzyko zapalenia przyzębia, dlatego część obserwowanej zależności może wynikać ze wspólnych czynników ryzyka – wyjaśnia prof. James Deschner, przewodniczący Komisji ds. Naukowych Europejskiej Federacji Periodontologicznej (EFP).

– Badania starają się jednak uwzględniać te zmienne, aby lepiej zrozumieć bezpośrednią relację między tymi chorobami. Niewykluczone, że istnieją też czynniki ryzyka, których jeszcze nie znamy lub nie w pełni rozumiemy – dodaje ekspert.

Mechanizmy naczyniowe i stan zapalny – wspólny mianownik

Według Światowej Organizacji Zdrowia, zaawansowane zapalenie przyzębia jest poważnym problemem zdrowia publicznego, dotykającym ponad 1 mld osób na świecie. W przebiegu tej choroby drobnoustroje, ich toksyny oraz mediatory stanu zapalnego przedostają się do krwiobiegu. Mogą one powodować bezpośrednie i pośrednie uszkodzenia tkanek – w tym naczyń krwionośnych. Udowodniono, że periodontitis sprzyja wczesnym zmianom naczyniowym uznawanym za pierwsze etapy miażdżycy, a skuteczne leczenie periodontologiczne może te zmiany ograniczać.

W dużej mierze podłoże naczyniowe mają również zaburzenia erekcji. Prawidłowe rozszerzenie naczyń prącia zależy od tlenku azotu, którego stężenie obniża się w warunkach stresu oksydacyjnego i przewlekłego stanu zapalnego. Cytokiny prozapalne sprzyjają rozwojowi miażdżycy, zmniejszając przepływ krwi. W tym kontekście zapalenie przyzębia – poprzez nasilony stan zapalny i stres oksydacyjny – może przyczyniać się do naczyniowych zaburzeń erekcji.

Zdrowie jamy ustnej a płodność i prostata

Inne badania sugerują, że choroby przyzębia mogą negatywnie wpływać na jakość i ilość plemników, zaś kilka kolejnych metaanaliz wykazało związek między zapaleniem dziąseł i przyzębia a ryzykiem raka prostaty. Choć konieczne są dalsze badania, aby jednoznacznie potwierdzić te zależności, eksperci są zgodni: zdrowie jamy ustnej jest istotnym elementem ogólnego zdrowia i jakości życia mężczyzn.

Mężczyźni statystycznie rzadziej dbają o profilaktykę zdrowotną, gorzej przestrzegają zasad higieny jamy ustnej, częściej palą tytoń i stosują niezdrową dietę. Tymczasem wzmocnienie codziennych nawyków higienicznych może być prostym, a zarazem niezwykle ważnym krokiem w kierunku poprawy ogólnego stanu zdrowia.

Europejska Federacja Periodontologiczna zaleca szczotkowanie zębów dwa razy dziennie pastą z fluorem, codzienne oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych, regularne profesjonalne zabiegi higienizacyjne oraz niezwłoczną konsultację stomatologiczną w przypadku krwawienia dziąseł.

– Zdrowie jamy ustnej nie jest luksusem, lecz nieodłącznym elementem zdrowia ogólnego, także u mężczyzn. Regularne wizyty u dentysty i prawidłowa codzienna higiena mogą pomóc zapobiegać lub opóźniać rozwój chorób serca, powikłań cukrzycy, a nawet zaburzeń erekcji – dodaje prof. Deschner.

Źródło: https://www.efp.org

– Istnieje wiele badań wskazujących na to, że choroba przyzębia ma duży wpływ na zdrowie ogólne. Wiąże się ją z chorobami układu sercowo-naczyniowego, reumatoidalnym zapaleniem stawów, preeklampsją czy cukrzycą – mówi prof. dr hab. n. med. Marta Cześnikiewicz-Guzik, kierownik Zakładu Periodontologii, Profilaktyki i Klinicznej Patologii Jamy Ustnej Instytutu Stomatologii Wydziału Lekarskiego UJ CM w Krakowie, specjalistka chirurgii stomatologicznej i periodontologii, autorka ponad 100 artykułów naukowych, członek Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, Polskiego Towarzystwa Periodontologicznego oraz British Society of Periodontology.