Periodontitis a implanty: czy stopień choroby ma większe znaczenie niż jej stadium?

Jak długo przetrwa implant u pacjenta z zapaleniem przyzębia? Odpowiedzi na to pytanie nie daje wyłącznie stadium zaawansowania choroby. Nowe badanie, obejmujące ponad 1100 implantów i obserwację sięgającą niemal 20 lat, wskazuje, że większe znaczenie dla ryzyka utraty implantu może mieć stopień zapalenia przyzębia (grade), czyli ocena tempa progresji choroby i związanych z nią czynników ryzyka. Szczególnie niekorzystne rokowanie dotyczyło pacjentów ze stopniem C.

Implantologia nie ogranicza się tylko do oceny miejsca, w którym ma zostać wszczepiony implant. Stan przyzębia, wcześniejsza utrata zębów z powodu periodontitis, higiena jamy ustnej, palenie tytoniu czy cukrzyca to czynniki, które w największym stopniu mogą wpływać na długoterminowy wynik leczenia. Coraz większą uwagę zwraca się również na sposób klasyfikowania samej choroby przyzębia.

Prawie dwie dekady obserwacji, 362 pacjentów, 1106 implantów

Naukowcy z Uniwersytetu w Münster (Niemcy) poddali analizie dokumentację 362 pacjentów z zapaleniem przyzębia, u których wszczepiono łącznie 1106 implantów. Mediana czasu obserwacji wyniosła 85,5 miesiąca, ale najdłuższa obserwacja sięgała 236,4 miesiąca. Przed implantacją wszyscy pacjenci byli poddani kompleksowemu leczeniu periodontologicznemu, obejmującemu leczenie przeciwinfekcyjne, a w uzasadnionych przypadkach również zabiegi chirurgiczne. Następnie prowadzono leczenie podtrzymujące.

W analizowanej grupie utracono 85 implantów, czyli 7,69%. Co istotne, 38 z nich utracono w ciągu pierwszych sześciu miesięcy. W większości przypadków przyczyną był brak prawidłowej osteointegracji. Wśród późniejszych przyczyn niepowodzeń dominowało zapalenie tkanek wokół implantu.

Skumulowane przeżycie implantów wynosiło 95,5% po pięciu latach, 91,1% po dziesięciu latach oraz 82,6% po 15 latach. Wyniki pokazują więc, że także u pacjentów z periodontitis implanty mogą funkcjonować przez wiele lat, niemniej ryzyko ich utraty nie jest takie samo u wszystkich chorych.

Stadium wskazuje, jak zaawansowana jest choroba, a grading – jak może się zachowywać

W obowiązującej klasyfikacji zapalenia przyzębia stadium choroby opisuje przede wszystkim zaawansowanie, rozległość i złożoność choroby. Natomiast stopień zapalenia przyzębia ma odzwierciedlać tempo progresji choroby oraz uwzględniać czynniki wpływające na ryzyko dalszego postępu, takie jak palenie tytoniu czy cukrzyca.

W badaniu naukowców z zespołu dr. Stefana Larsa Reckelkamma z Kliniki Periodontologii i Stomatologii Zachowawczej na Uniwersytecie w Münster właśnie stopień zapalenia przyzębia okazał się związany z ryzykiem utraty implantu. Stopień C wiązał się z istotnie wyższym ryzykiem utraty implantu niż stopnie A i B. W analizie wieloczynnikowej współczynnik ryzyka wyniósł 2,78, co oznaczało około 2,8-krotnie wyższe ryzyko utraty implantu w czasie obserwacji.

Inaczej wyglądała sytuacja w przypadku stadiów zapalenia przyzębia. Po uwzględnieniu innych zmiennych nie wykazano istotnego związku między stadium periodontitis a utratą implantu. W analizie nieskorygowanej widoczny był wprawdzie trend wskazujący na większe ryzyko przy stadiach III i IV niż przy stadiach I i II, ale wynik sytuował się na granicy istotności statystycznej.

Stopień C powinien zwrócić uwagę także przed implantacją

Warto podkreślić, że nie oznacza to, że stadia choroby przestają mieć znaczenie. Badanie nie wskazuje również, że pacjent z zaawansowanym zapaleniem przyzębia nie powinien być leczony implantologicznie. Autorzy badania podkreślają wręcz, że implanty pozostają przewidywalną metodą rehabilitacji także u pacjentów z ciężką postacią tej choroby.

Wniosek jest bardziej praktyczny: oceniając ryzyko związane z implantacją, warto zwracać uwagę nie tylko na to, jak duże zniszczenie tkanek spowodowało zapalenie przyzębia, ale również na jego przebieg i czynniki ryzyka. Jest to szczególnie istotne w przypadku stopnia C.

W analizowanej grupie 10,83% implantów u pacjentów z tym stopniem zostało utraconych, w porównaniu z 5,46% w grupie ze stopniem B oraz 4,76% w grupie osób ze stopniem A. Nie można jednak traktować tych wartości jako indywidualnego prognozowania dla konkretnego pacjenta – badanie miało charakter retrospektywny i obejmowało pacjentów leczonych w jednym ośrodku.

Implantacja nie kończy leczenia periodontologicznego

Należy wspomnieć, że uczestnicy badania naukowców z Münster nie byli poddawani implantacji bez wcześniejszego leczenia periodontologicznego. Przed wszczepieniem implantów przechodzili terapię zapalenia przyzębia, a następnie byli objęci leczeniem podtrzymującym. Mimo to stopnień zapalenia przyzębia nadal wiązał się z ryzykiem utraty implantu.

To pokazuje, dlaczego historia zapalenia przyzębia powinna być traktowana jako element długoterminowego planowania leczenia implantologicznego. Wszczepienie implantu nie usuwa czynników, które wcześniej sprzyjały progresji choroby. Pacjent wymagający implantacji po utracie zęba z powodu periodontitis nadal potrzebuje konsekwentnej kontroli czynników ryzyka i regularnego leczenia podtrzymującego.

Nowe badanie nie podważa więc wartości implantologii u pacjentów z zapaleniem przyzębia, ale przypomina, że rokowanie w praktyce zaczyna się jeszcze przed wszczepieniem implantu – od właściwej oceny ryzyka periodontologicznego.

Artykuł zatytułowany „Long-Term Implant Survival in Periodontitis” został opublikowany w maju 2026 r. w czasopiśmie „Clinical Oral Implants Research”.

Źródła: https://onlinelibrary.wiley.com/

https://www.zm-online.de/

Jakiego rodzaju niepożądane reakcje tkanek sąsiadujących z implantem może, a nawet powinien przewidzieć lekarz dentysta? – Przede wszystkim musimy brać pod uwagę odpowiedź organizmu na obecność ciała obcego, jakim tak naprawdę jest implant – mówi lek. stom. Wojciech Ryncarz, Master of Science w dziedzinie Implantologii Stomatologicznej na Uniwersytecie we Frankfurcie, absolwent Studium Podyplomowego Kois Center w Seattle, jeden z pionierów leczenia implantoprotetycznego w Polsce oraz członek-założyciel Polskiej Akademii Stomatologii Estetycznej (PASE).