Periodontitis w świetle nowej klasyfikacji chorób przyzębia

 

 

Zapalenie wywołują produkty bakteryjne płytki. Może ona odkładać się zarówno na dziąsłach, jak i na zębach. Tworzy się tylko w obecności bakterii. Stopniowo jest kolonizowana przez różne szczepy bakterii:

• po 1-2 dniach przeważają bakterie G(+), ziarniaki i pałeczki,

• po 3-5 dniach pojawiają się G(-), ziarniaki i pałeczki,
• po 7-9 dniach formy nitkowate, krętki, wrzecionowce.

 

Rozwijająca się płytka bakteryjna indukuje rozrost mikronaczyń w okolicy kieszonki. Pętle naczyniowe stają się wężykowate, kruche i przepuszczalne. Klinicznie wyraża się to rozpulchnieniem dziąsła i pojawieniem się wysięku z kieszonki. W płytce nazębnej po 2-3 dniach odkładają się sole mineralne dając początek kamieniowi nazębnemu. Podtrzymuje on stan zapalny brzegu dziąsła, drażniąc go przede wszystkim mechanicznie. Szczególne działanie destrukcyjne należy przypisać kamieniowi poddziąsłowemu, znajdującemu się w kieszonce.

 

Wskaźnikami najczęściej wykorzystywanymi w pracy u pacjentów z gingivitis i periodontitis są: wskaźnik płytki – PI oraz aproksymalny wskaźnik płytki – API, BOP – bleeding on probing, CPITN, GI – gingival index i OHI.

 

 

 

 

 

• kliniczna utrata przyczepu (clinical attachment loss, CAL),

• głębokość kieszonek (pocket depth, PD),
• krwawienie przy zgłębnikowaniu (bleeding on probing, BOP),
• utrata kości (bone loss, BL).

 

 

 

Postacie zapalenia przyzębia
1. Martwicze choroby przyzębia
a) martwicze zapalenie dziąseł,
b) martwicze zapalenie przyzębia,
c) martwicze zapalenie jamy ustnej.

Klasyfikacja tych chorób powinna opierać się na zasadniczej chorobie ogólnej, zgodnie z kodem ICD – międzynarodową klasyfikacją statystyczną chorób.

a. Etapy w oparciu o stopień zaawansowania i złożoność leczenia.
Etap I: Początkowe zapalenie przyzębia.
Etap II: Umiarkowane zapalenie przyzębia.
Etap III: Ciężkie zapalenie przyzębia z możliwością dodatkowej utraty zębów.
Etap IV: Ciężkie zapalenie przyzębia z możliwością utraty uzębienia.
b. Zakres i umiejscowienie: miejscowe, uogólnione, dotyczące tylko zębów trzonowych i siekaczy.
c. Stopnie: przesłanki lub ryzyko szybkiej progresji, przewidywana reakcja na leczenie:
Stopień A: wolne tempo progresji,
Stopień B: średnie tempo progresji,
Stopień C: szybkie tempo progresji.

 

Najistotniejsza zmiana w aktualnej klasyfikacji to brak podziału choroby przyzębia na przewlekłą i agresywną.

 

Profilaktyka chorób związanych z przyzębiem powinna uwzględnić działanie skierowane przeciw czynnikom etiologicznym choroby:
– walka z płytką bakteryjną,
– eliminowanie czynników ułatwiających akumulację płytki (np. nawisy wypełnień),
– eliminowanie czynników urazowych,
– zmniejszenie wpływu szkodliwych czynników ogólnoustrojowych.

 

Instruktaż na temat sposobów utrzymania właściwej higieny uzębienia powinien dotyczyć doboru:
• sposobu szczotkowania (dobieramy indywidualnie, natomiast wskazane są metody Stillmanna, Chartersa, Bassa),
• odpowiedniej szczotki (w fazie wstępnej przeważnie o miękkim włosiu, w fazie właściwej i podtrzymującej o średnim włosiu),
• pasty (np. Meridol z aminofluorkiem i jonami cyny),
• środków uzupełniających (nitka, szczoteczki międzyzębowe np. TePe, irygator, płyn do płukania jamy ustnej).

 

Terapia periodontologiczna polega m.in. na używaniu środków o działaniu antybakteryjnym w celu kontrolowania płytki nazębnej. Najczęściej rekomendowane produkty do stosowania domowego zawierają połączenie aminofluorku z jonami cyny. Aminofluorek wykazuje działanie antybakteryjne, jest odporny na działanie kwasów, remineralizuje szkliwo. Jony cyny natomiast spowalniają proces formowania się płytki, działają antybakteryjnie, wiążą lotne związki siarki odpowiedzialne za halitosis, pomagają utrzymać odpowiedni ekosystem bakteryjny w jamie ustnej.

 

 

Odpowiednio zmotywowany pacjent i jego zaangażowanie we wprowadzenie dodatkowych środków wspomagających oczyszczanie jamy ustnej jest warunkiem uzyskania długoterminowego efektu terapii w fazie podtrzymującej tzw. recall.