Opłata cukrowa bez zmian. Rząd nie planuje objąć nią słodyczy

Nie będzie rozszerzenia tzw. opłaty cukrowej na słodycze – wynika z odpowiedzi ministerstw zdrowia oraz finansów na interpelację poselską dotyczącą ograniczania spożycia cukru. Jednocześnie oba resorty podkreśliły znaczenie polityki fiskalnej w profilaktyce zdrowotnej oraz pozytywnie oceniły wpływ obowiązującej opłaty na rynek napojów. Z perspektywy stomatologii temat pozostaje istotny, ponieważ ograniczenie spożycia cukru jest jednym z podstawowych elementów profilaktyki próchnicy.

Kilka tygodni temu poseł Witold Zembaczyński skierował do ministra zdrowia oraz ministra finansów i gospodarki interpelację z pytaniami dotyczącymi możliwości rozszerzenia tzw. opłaty cukrowej na słodycze i inne produkty o wysokiej zawartości cukru. Argumentował, że mogłoby to ograniczyć spożycie cukru, poprawić stan zdrowia społeczeństwa oraz zwiększyć środki przeznaczane na profilaktykę. Pisaliśmy o tym TUTAJ.

Nie będzie dodatkowego opodatkowania słodyczy

Oba resorty udzieliły już odpowiedzi – zarówno ministerstwo zdrowia, jak i ministerstwo finansów poinformowały, że obecnie nie są prowadzone prace analityczne ani legislacyjne dotyczące objęcia opłatą słodyczy i innych produktów wysokoprzetworzonych.

– Obecnie nie są prowadzone prace dotyczące wprowadzenia opłaty od słodyczy oraz innych produktów wysokoprzetworzonych. W związku z tym nie jest możliwe przedstawienie szacunkowych wpływów do budżetu państwa z tytułu ewentualnego wprowadzenia takiej opłaty – poinformował resort zdrowia.

Jednocześnie ministerstwo zdrowia zaznaczyło, że działania fiskalne pozostają ważnym elementem polityki zdrowia publicznego. Zapowiedziano również, że zagadnienia związane z wykorzystaniem narzędzi fiskalnych w promocji zdrowia mają znaleźć odzwierciedlenie w nowym Narodowym Programie Zdrowia, którego wejście w życie planowane jest na 2027 r.

Obecna opłata przynosi efekty, ale wymaga zmian

W odpowiedziach odniesiono się również do skuteczności obowiązującej od 2021 r. opłaty od środków spożywczych, potocznie nazywanej „podatkiem cukrowym”.

Ministerstwo zdrowia zwróciło uwagę, że wysokość opłaty ustalona kilka lat temu nie odpowiada już obecnym realiom rynkowym. W ocenie resortu, jej obecny poziom nie jest wystarczający, aby w pełni realizować cele zdrowotne i skutecznie wpływać na decyzje zakupowe konsumentów. Z tego powodu ministerstwo zdrowia poparło propozycję ministerstwa finansów dotyczącą podwyższenia opłaty od słodzonych napojów.

– Ministerstwo zdrowia wyraża pełne poparcie dla proponowanych zmian, uznając je za istotny krok w kierunku zwiększenia skuteczności tego instrumentu oraz realizacji celów zdrowia publicznego – dodano.

Z kolei ministerstwo finansów podkreśliło, że podstawowym celem opłaty jest zachęcanie konsumentów do zdrowszych wyborów żywieniowych. Według danych Centrum Monitorowania Rynku, już w pierwszym roku obowiązywania przepisów sprzedaż napojów gazowanych spadła o 20%, co – zdaniem resortu – świadczy o realizacji zakładanych celów zdrowotnych.

Ministerstwo przywołało również wyniki badań przeprowadzonych przez Warszawski Uniwersytet Medyczny i Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego. Wynika z nich, że po wprowadzeniu opłaty producenci zmienili receptury 62% spośród 292 analizowanych napojów, a udział produktów zawierających ponad 5 g cukru na 100 ml zmniejszył się z ponad 70% do 44%.

– Wskazuje to, że opłata oddziałuje nie tylko na zachowania konsumentów, lecz również stymuluje producentów do reformulacji składu oferowanych produktów – podkreślono.

Resort finansów poinformował także, że wpływy z opłaty pozostają stabilne i wynoszą około 1,5 mld zł rocznie.

Trwają prace nad zmianami, ale nie obejmą słodyczy

Ministerstwo finansów przekazało ponadto, że procedowany jest projekt nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym (UD417), który rozszerzy katalog produktów objętych opłatą. Zmiany mają dotyczyć m.in. suplementów diety w postaci napojów (z określonymi wyjątkami), wybranych napojów zawierających co najmniej 20% soku oraz kofeinę, taurynę lub substancje słodzące, a także napojów w postaci koncentratów innych niż syropy.

Choć odpowiedzi resortów wykluczają obecnie rozszerzenie opłaty cukrowej na słodycze, temat ograniczania spożycia cukru pozostaje ważny również z punktu widzenia stomatologii. Ograniczenie konsumpcji produktów wysokocukrowych jest jednym z podstawowych elementów profilaktyki próchnicy, a działania zachęcające producentów do zmniejszania zawartości cukru w żywności mogą w dłuższej perspektywie przyczynić się do poprawy zdrowia jamy ustnej, zwłaszcza u dzieci i młodzieży.

Źródło: https://www.sejm.gov.pl/

Wypracowanie współpracy międzysektorowej – to, zdaniem dr hab. n. med. Agnieszki Mastalerz-Migas, konsultant krajowej w dziedzinie medycyny rodzinnej, prezes zarządu głównego Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej, największe wyzwanie w promowaniu zdrowego stylu życia w Polsce. – Zdrowy styl życia to nie tylko medycyna, to pojęcie dużo szersze. Bez polityk międzysektorowych, bez edukacji i współpracy ze strony przemysłu, rolnictwa czy osób odpowiedzialnych za sport, nie uzyskamy optymalnych rozwiązań, które zachęcą ludzi do zdrowego stylu życia – podkreśla ekspertka.