NRL przeciw zmianom w kształceniu lekarzy i lekarzy dentystów. „Projekt należy odrzucić w całości”

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej negatywnie oceniło projekt nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Samorząd sprzeciwił się m.in. skróceniu stażu podyplomowego, zmianom w systemie specjalizacji, wprowadzeniu nowych egzaminów państwowych oraz rozwiązaniom, które – jego zdaniem – pogorszą sytuację lekarzy i lekarzy dentystów odbywających szkolenie specjalizacyjne. Jednocześnie NRL poparła ustawowe uregulowanie medycyny estetycznej i podkreśliła, że procedury z tego zakresu powinny pozostać wyłączną domeną lekarzy i lekarzy dentystów.

W stanowisku z 10 lipca 2026 r. prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej podtrzymało wcześniejsze uwagi do projektu nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty zgłoszone w czerwcu tego roku. Zdaniem samorządu, proponowane przepisy nie poprawią jakości kształcenia ani bezpieczeństwa pacjentów, a doprowadzą do dalszej formalizacji systemu szkolenia.

Największe zastrzeżenia dotyczą skrócenia, a docelowo likwidacji stażu podyplomowego, tworzenia kolejnych egzaminów państwowych, zmian w organizacji specjalizacji oraz ograniczenia praw lekarzy odbywających szkolenie specjalizacyjne.

– Przewidziane w ustawie rozwiązania nie służą ani jakości kształcenia, ani bezpieczeństwu pacjentów, ani stabilności systemu ochrony zdrowia, dlatego prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wnioskuje o odrzucenie projektu w całości i przygotowanie nowego w uzgodnieniu z samorządem lekarskim i innymi organizacjami reprezentującymi lekarzy – czytamy w komunikacie.

Staż podyplomowy i specjalizacja pod ostrzałem

Jednym z najważniejszych punktów stanowiska jest sprzeciw wobec skrócenia stażu podyplomowego do sześciu miesięcy. Zdaniem samorządu to właśnie ten etap umożliwia bezpieczne wejście młodych lekarzy i lekarzy dentystów do samodzielnego wykonywania zawodu.

– Drastyczne skrócenie stażu podyplomowego albo jego likwidacja byłaby rozwiązaniem szczególnie niebezpiecznym z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjentów. Studia medyczne, choć stanowią podstawowy etap przygotowania teoretycznego i klinicznego, nie zastępują nadzorowanej praktyki zawodowej prowadzonej już po uzyskaniu dyplomu – podkreślono.

NRL krytycznie oceniła również proponowany model naboru na specjalizacje, w którym miejsca rezydenckie byłyby wcześniej przypisywane do konkretnych jednostek przez wojewodów. Według samorządu, ograniczy to możliwość wyboru miejsca szkolenia przez lekarzy i lekarzy dentystów.

– Zdaniem prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej metodami zbliżonymi do wojskowego „przydziału” nie należy organizować kształcenia kadr lekarskich w Polsce. Taki system ze swej natury jest nieprzyjazny kształcącym się lekarzom, prowadzi do napięć, często będzie zmuszał dorosłych ludzi o ukształtowanym już życiu osobistym do nagłej zmiany miejsca zamieszkania lub narażał na rozłąkę z rodziną albo stawiał przed wyborem porzucenia planów zdobycia wybranej specjalizacji – zaznaczono.

Samorząd sprzeciwił się także możliwości prowadzenia pozacentralnego naboru na wolne miejsca specjalizacyjne, wskazując na ryzyko uznaniowości i nierównego traktowania kandydatów.

Kolejne egzaminy i ograniczenia dla lekarzy

Prezydium NRL negatywnie odniosło się również do propozycji wprowadzenia nowych egzaminów państwowych – Państwowego Egzaminu Kompetencyjnego (PEK) oraz Specjalizacyjnego Egzaminu Weryfikacyjnego (SEW). Zdaniem samorządu obecny system już dziś skutecznie weryfikuje kompetencje lekarzy poprzez LEK, szkolenie specjalizacyjne oraz Państwowy Egzamin Specjalizacyjny.

Krytyka dotyczy także przywrócenia obowiązkowej części ustnej PES dla osób, które uzyskają wysoki wynik z części testowej, a także planowanego pobierania opłat za pierwsze dwa podejścia do egzaminu.

NRL zwróciła ponadto uwagę na rozwiązania, które mogą uderzyć w lekarzy korzystających z ochrony rodzicielstwa, osoby z niepełnosprawnościami czy lekarzy przewlekle chorych. Według samorządu obowiązek odpracowywania niepełnionych dyżurów będzie automatycznie wydłużał specjalizację mimo wykonywania pracy w pełnym wymiarze.

– Państwo nie powinno tworzyć przepisów, które z jednej strony gwarantują ochronę przed pracą w godzinach nadliczbowych, a z drugiej strony, które korzystanie z tej ochrony uznają za przyczynę opóźnienia w realizacji szkolenia specjalizacyjnego – dodano.

Medycyna estetyczna tylko dla lekarzy i lekarzy dentystów

Wśród nielicznych propozycji ocenionych pozytywnie znalazło się rozszerzenie definicji wykonywania zawodu lekarza o świadczenia służące zapewnieniu dobrostanu fizycznego, psychicznego i społecznego pacjenta. Samorząd uznał tę zmianę za zgodną z definicją zdrowia Światowej Organizacji Zdrowia.

Jednocześnie NRL zaapelowała, aby ustawodawca kompleksowo uregulował wykonywanie procedur medycyny estetycznej. W ocenie samorządu przepisy powinny jednoznacznie potwierdzać, że uprawnienia do wykonywania procedur medycyny estetyczno-naprawczej przysługują wyłącznie lekarzom i lekarzom dentystom, a cały zabieg – od początku do końca – powinien być wykonywany przez osobę posiadającą prawo wykonywania zawodu.

Prezydium NRL za zasadne określiło również przeniesienie do ustawy najważniejszych zapisów z komunikatu ministerstwa zdrowia dotyczącego medycyny estetyczno-naprawczej, uznając, że zapewni to większą pewność prawa i jednoznacznie określi kompetencje zawodowe lekarzy oraz lekarzy dentystów w tym obszarze.

Szereg uwag do innych zapisów projektu

Prezydium NRL zgłosiło również szereg uwag do innych zapisów projektu. Pozytywnie oceniono likwidację uproszczonej ścieżki uzyskiwania prawa wykonywania zawodu przez osoby z kwalifikacjami spoza Unii Europejskiej, jednocześnie postulując szybsze wygaszenie obowiązujących przepisów przejściowych.

Krytycznie odniesiono się natomiast do pomysłu uzależnienia kwalifikacji na staż podyplomowy od wyniku LEK lub LDEK zamiast średniej ze studiów, ograniczenia możliwości zmiany miejsca odbywania specjalizacji, automatycznego wykluczania lekarzy z kolejnych postępowań kwalifikacyjnych w przypadku niepodjęcia szkolenia w określonym terminie czy obowiązkowego zawieszania prawa wykonywania zawodu za niedopełnienie obowiązku doskonalenia zawodowego.

Samorząd sprzeciwił się także przyznaniu uczelniom prawa do wydawania certyfikatów umiejętności zawodowych. – Domeną uczelni medycznych jest kształcenie przeddyplomowe lekarzy, natomiast kształcenie podyplomowe, w tym także w zakresie umiejętności zawodowych, powinno pozostać w gestii towarzystw naukowych, instytutów badawczych i samorządu zawodowego lekarzy – podkreślono.

Jednocześnie zaapelowano o rozszerzenie ochrony prawnej przysługującej lekarzom i lekarzom dentystom podczas wykonywania zawodu na zasadach analogicznych do projektowanych dla pielęgniarek i położnych.

Źródło: https://nil.org.pl

W czerwcu 2025 r. – podczas Mazowieckich Spotkań Stomatologicznych – o staż podyplomowy lekarzy dentystów zapytaliśmy lek. dent. Pawła Baruchę – wiceprezesa Naczelnej Izby Lekarskiej, przewodniczącego Komisji Stomatologicznej NIL. – Staż podyplomowy jest niezbędny lekarzom dentystom. To najlepsza szkoła życia, która uczy i pokazuje, jak postępować z pacjentem – powiedział.